सोबती, विलेपार्ले पूर्व, मुंबई - एक ज्येष्ठ नागरिक संघटना

दिलिप प्रभावळकर ... एक मुलुखगिरी

2009-11-09T15:37:00.000-08:00

दिलिप प्रभावळकरांची मुलुखगिरी

** लंडनच्या महाराष्ट्र मंडळाच्या गणपतीची स्थापना एका चर्चमधे होते. अर्थांत, हे चर्च आता कार्यान्वित नाही व महाराष्ट्र मंडळाने ते भाडेतत्वावर घेतले आहे.
** नैरोबीत, महाराष्ट्र मंडळाची स्वत:ची अशी दुमजली इमारत आहे . देशो-देशीच्या महाराष्ट्रमंडळांत हे एकमेव उदाहरण असावे.
** स्टिव्हन स्टिलबर्ग या जगप्रसिद्ध निर्मात्याने टॉम हॅंक या सु-प्रसिद्ध नटाला घेऊन, एक चित्रपट काढायचे ठरविले. एका पात्राकरिता, प्रभावळकरांना घ्यायचा विचार होत होता. मुंबईला एक बैठकही झाली. अट अशी की दिलिप प्रभावळकरांना एका सप्त-तारांकित हॉटेलांत १६ आठवडे मुक्काम ठोकावा लागेल. प्रभावळकरांना हा रोल कांही मिळाला नाही. प्रभावळकरांचे मुलाखतकार स्वप्नील जोशी म्हणाले, प्रभावळकरांसारख्या नटाला तो रोल न मिळणे ही वास्तविक स्टिव्हन स्टिलबर्गची हानी होती, प्रभावळकरांची नव्हे !
** प्रभावळकरांना, अभिनयाबद्दल, राज्यस्तरावर व राष्ट्रस्तरावरसुद्धा बक्षिसे मिळाली आहेत. त्यांनी २१ पुस्तकेही लिहिली आहेत. त्यांतील बोक्या सातबंडे या पुस्तकाला लेखनाबद्दल बक्षिस मिळाले आहे.
** प्रभावळकरांनी ’बेकाबू’ या हिंदी चित्रपटांत ९ भूमिका केल्या होत्या हे फारशे कोणाला माहित नाही. पण हा चित्रपट चालला नाही.
** सिएटलमधील एका कार्यक्रमांत, प्रभावळकरांनी ’ कृष्णराव हेरंबकर ’ ही भूमिका करून दाखविली. कार्यक्रमाचे शेवटी, ऐंशी-नव्वदितले एक म्हातारबुवा भेटायला आले. त्यांनी प्रभावळकरांना साक्षात साष्टांग नमस्कार घातला. प्रभावळकरांना कसेसेच झाले. म्हातारबुवा म्हणाले, ’अहो, हा नमस्कार कोकणांत आयुष्य काढलेल्या माझ्या वडिलांना आहे .’
** महाराष्ट्रांतून इझ्रायेलला गेलेल्या, मूळ मराठी मायबोली असलेल्या ज्युंची संख्या बरीच आहे . अशाच एका कुटुंबात,
प्रभावळकर , तेथील कार्यक्रमानिमित्ताने राहिले होते. त्यांच्या तीन कार्यक्रमांना प्रत्येकी ४५० ज्यू प्रेक्षक उपस्थित होते. घरी , ते प्रभावळकरांशी मराठींत संभाषण करीत पण आप-आपसांत हिबृ भाषेंत बोलत. ( इझ्रायेलमध्ये , पूर्वी मृत समजली जाणारी हिबृ , ही राष्ट्रभाषा आहे व सर्व ज्यू नागरिक तिचा वापर करतात.)
** अभिनया व्यतिरिक्त , प्रभावळकरांना इतर कोणतेही व्यसन नाही.

[ दूरदर्शनच्या एका वाहिनीवर , स्वप्नील जोशी यांनी दिलिप प्रभावळकरांची एक मुलाखत घेतली, त्या आधारे ..]

वसई किल्ला- बंदर मासेमारी ...

2009-11-06T00:56:00.000-08:00

ओहोटीची वेळ . समोर, दूर, डावीकडे वसईच्या खाडीवरील रेल्वेचा पूल तर डावीकडे भाइंदरची वस्ती.

तासलेले शिंदीचे (खजुरीचे) झाड। या भागात झाडाला चीर पाडली की त्यांतून निरा पाझरते. तीच आंबली की ताडी होते. नारळ, ताड, खजुरी वगैरे पाम जातीच्या झाडांपासून निरा / ताडी मिळते. हा त्या झाडाचा जीवनरसच। निरा काढायला लागल्यानंतर, कांही वर्षांतच ते झाड मरते.

कस्टम्सचे ऑफिस.

सुर्यास्तानंतर ... मागे उत्तनचा डोंगर.

सुर्यास्त !

खाडींतील वाहतुकीवर गस्त ठेवण्याकरिता, सीमा-शुल्क-खात्याचे ऑफ़िस येथे आहे. त्या ऑफिस जवळील हा धक्का. समोर भाइंदरच्या इमारती दिसताहेत.

हे लहानसे देऊळ किल्ल्यातच आहे.

कांही प्रमाणांत, मासे असे सुकवून विकले जातात. पण फार मोठ्या प्रमाणांत, ते विकले जाईपर्यंत, बर्फात टिकवितात। बर्फाचे कारखाने बहुतेक कोळीवाड्यांत असतात.

समुद्रांतून मासे आणलेले मचवे किनार्‍याजवळ दिसताहेत। दूर, समोर, उत्तनचा डोंगर. केशवसृष्टी येथेच आहे.

किल्ल्याच्या तटाबाहेर, दक्षिणेला, खाडीच्या किनार्‍याला, मासेमारीचे, किल्लाबंदर आहे. न विकली गेलेली अगदी छोटी मासळी, अशी वाळत घालतात.

विचारवंतांचे विचार करण्याजोगे विचार

2009-11-05T19:46:00.000-08:00

अज्ञान हे नेहमीच अस्तित्वांत असते व भीतीची निर्मिती अज्ञानापोटी असते.
जागतीक कीर्तीचे अग्रगण्य धनवान व मायक्रोसॉफ्ट या प्रख्यात कंपनीचे जनक बिल गेट्स…

अज्ञान्यांची बुद्धिमत्ता, शिक्षितांच्या अक्षमतेपेक्षा जास्त उपयोगी पडते.
अज्ञात प्रज्ञावंत …

ईश्वराची प्राप्ती करून घेण्याच्या मार्गांत धर्म हा अडसर ठरतो.
de Bono …

आपल्याला किती कमी समजते हे कळण्याकरिता खूप कांही समजणे (खूप ज्ञान असणे ) फार आवश्यक आहे .
एक अज्ञात प्रज्ञावंत …

जेव्हा भारतीय गजराज (जागतीक रंगमंचावर ) नृत्य करू लागेल तेव्हा इतर सर्व (जागतीक ) मंचाबाहेर पडतील .
मॅनेजमेंट गुरु सी. के. प्रहलाद यांची १९९०च्या दशकांत भविष्यवाणी …

देव स्वयंभू आहे का ? की आपणच (मानवाने ) त्याला अस्तित्वांत आणले ?
ज्ञानपीठ पारितोषिक विजेते तमिळ लेखक डी. जयकांथन …

तुम्ही (रहावयास ) निवडलेल्या देशांत तुमची भरभराट होवो. पण तुमच्या नाळेची बांधिलकी ज्या तुमच्या मातृभूमीशी आहे, तिला विसरू नका .
अबुल पाकीर जैनुद्दिन ( A.P.J. ) अब्दुल कलाम …

टवाळा आवडे विनोद ...

2009-11-01T16:31:00.000-08:00

सरदारांच्या नांवावर विनोद खपविणे, खरे तर योग्य नव्हे. ही जमात, इतरांइतकीच किंबहुना इतरांहून कांकणभर जास्तच हुशार आणि श्रम करणारी असते. पण काय करणार , वाचकांना (आणि लेखकांनाही ) ही एक संवयच लागली आहे . तर त्याच पठडींतील कांही विनोद….
*** एका सुपरमार्केटमद्ध्ये …
सरदार – तुमच्याकडे रंगित टी. व्ही. आहे का ?
विक्रेता – नक्कीच .
सरदार – मग मला एक हिरव्या रंगाचा द्या बरं !

*** सरदारचे लक्ष्य सुपरमार्केटमद्ध्ये थर्मॉस फ़्लास्ककडे जाते.
सरदार – हे काय आहे ?
विक्रेता – तो थर्मॉस फ्लास्क आहे.
सरदार – त्याचा उपयोग काय करतात ?
विक्रेता – त्यांत गार वस्तू गार व गरम वस्तू गरम रहाते.
सरदारने एक थर्मॉस विकत घेतला. दुसर्‍या दिवशी, सरदारजी थर्मॉस घेऊन कामावर गेले.
सरदार बॉसने विचारले – हे काय आहे ?
सरदार – हा थर्मॉस आहे.
सरदार बॉस – वा ! पण त्यांत आहे काय ?
सरदार – दोन कप गरम कॉफी आणि एक ग्लास थंडगार कोक .

*** पंजाबात, सरदारने एक आंसरिंग मशीन ( answering machine) लावले. पण दोनच दिवसांनी ते काढुनही टाकले. कारण ? मित्रांकडून तक्रारी यायला लागल्या – “ साला फोन उठाके बोलता है की मै घरपे नही हूं ।“

*** सरदारजी सुपरमार्केटमद्ध्ये गेले.
सरदारजी – मला हा छोटा टी. व्ही. विकत घ्यायचा आहे.
विक्रेता – क्षमा करा,आम्ही सरदारना कांहीच विकत नाही.
सरदारजी घाइघाइने घरी गेले, पगडी काढली, हेअर स्टाइल बदलली आणि सुपरमार्केटमद्ध्ये परत गेले.
सरदारजी – मला हा छोटा टी. व्ही. विकत घ्यायचा आहे.
विक्रेता – क्षमा करा,आम्ही सरदारना कांहीच विकत नाही.
सरदारजी मनांत म्हणाले – डॅम ! त्याने मला परत ओळखले. घरी जाऊन त्यांनी आपला चेहरा मोहरा पूर्ण बदलून टाकला, केंस कापले, केंसांचा रंग बदलला, नेहमीपेक्षा वेगळे कपडे परिधान केले, डोळ्यांना मोट्ठा गॉगल लावला आणि कांही दिवसांनी परत सुपरमार्केटमद्ध्ये गेले.
सरदारजी – मला हा छोटा टी. व्ही. विकत घ्यायचा आहे.
विक्रेता – क्षमा करा,आम्ही सरदारना कांहीच विकत नाही.
सरदारजी आता मात्र चक्रावलेच.
सरदारजी – मी सरदार आहे हे तुम्ही कसे जाणता ?
विक्रेता – कारण हे मायक्रोवेव्ह ओव्हन आहे , टी. व्ही. नाही !

*** एका सिनेमाला १८ सरदारजी गेले. का ?
कारण १८ च्या खाली त्या सिनेमाला प्रवेश नव्हता .

वसईचा किल्ला ... भग्न अवशेष

2009-10-30T22:00:00.000-07:00

पश्चिमेकडील तट, ज्या बाजूने वसई गांवाकडे जाता येते. ह्या तटाची रुंदी जवळ जवळ ३० फुट आहे. दोन रुंद दगडी भिंतींच्या मद्ध्ये दगड, माती वगैरे भरून हा तट बांधला आहे. ह्या तटाचा कांही भाग तोडून, आता किल्ल्यात जाण्याचा रस्ता तयार केला आहे.

दुरून दिसणारा एक पडका बुरूज.

आणखी एक भग्न अवशेष.

किल्ल्यांतील या मंदिराचा उपयोग हिंदू मरणोत्तर विधींकरिता करतात.

भग्नावस्थेत असलेल्या अनेक वास्तू.

पुरातत्वविभागाची हल्लीच बांधलेली वास्तू. अर्थांत, ही इमारत सुस्थितिंत असणारच !

चर्चची भग्न वास्तू. पुरातत्व विभागाकडून (A। S. I.) सद्ध्या याच्या दुरुस्तीचे काम चालू आहे.

पूर्वेकडील दरवाजा. या बाजूने दक्षिणेकडील खाडीकडे जाता येते।

पूर्वेकडील तटबंदी. याच्या दक्षिणेला वसईची खाडी आहे।

चिमाजी आप्पांचे स्मारक. चिमाजी आप्पांनी हा किल्ला पोर्च्युगिजांपासून अत्यंत अवघड अशा उत्तर बाजूने हल्ला करून जिंकून घेतला. किल्ल्याला एका बाजूने खाडी, दोन बाजूंनी बिकट दलदल व चौथ्या बाजूला वसई गांव, जेथला किल्ल्याचा तट ३० फुट रुंदीचा आहे.

किल्ल्यांतून फेरफटका मारल्यानंतर, मन विषण्ण होते. भारतांत ह्या व अशा अनेक वास्तूंची जपणूक होत नाही व प्रत्यही त्यांचा ह्रास होतो आहे.

विचार करा - एक विरोधाभास

2009-10-28T23:37:00.000-07:00

होमियोपॅथीमधील एक विरोधाभास
होमियोपॅथीच्या तत्वाप्रमाणे, औषध जेव्हढे विरल ( dilute ) कराल, तेव्हढे ते अधिक परिणामकारक (potent ) होत जाते. आता गंमत काय होते … कोणतेही द्रावण ( solution ) एका मर्यादेपलीकडे विरल करता येत नाही. कसे ते पहा … एक होमियोपॅथीच्या मात्रेमध्ये, जे संयुग, गुण आणते, त्याची संख्या अमुक आहे असे समजा. विरल करता करता, एक अशी स्थिती येते की जेव्हा, त्या मात्रेमध्ये, संख्येने केवळ एकच संयुग उरते. होमियोपॅथिचा समज जर ग्राह्य धरला, तर ही मात्रा त्या औषधाची सर्वांत प्रभावी मात्रा असायला हवी. ही मात्रा जर आणखी, समजा दुपटीने विरल करण्याचा प्रयत्न केला, तर एका मात्रेत, संख्येने एकच संयुग राहील तर दुसर्‍या मात्रेत एकही संयुग राहाणार नाही. संख्येने एक असलेल्या संयुगाची (molecule ) आणखी विभागणी होऊ शकत नाही. त्याचे विघटण अणुंमध्ये होऊ शकते. व अणुंमध्ये मूळ संयुगाचे गुणधर्म नसतात. तसेच, एखाद्या मात्रेमधील संयुगांची संख्या मोजणे हे जवळ जवळ अशक्यप्राय आहे. आता बोला .....

अमेरिकेतील फॉल सीझन

2009-10-28T09:41:00.000-07:00

अमेरिकेच्या बर्‍याच भागांत सद्ध्या फॉल सीझन चालू आहे. Summer संपून Winter सुरू होण्याचा संधिकाल म्हणजे फॉल सीझन. या काळामध्ये झाडांच्या पानांची झड होते. बहुतेक झाडे पूर्णपणे निष्पर्ण होतात. मात्र पाने गळून पडण्यापूर्वीं हिरव्या रंगा ऐवजी त्यांचेवर अनेक विलोभनीय रंग चढतात. निसर्गाचा हा रंगांचा खेळ मन मोहून टाकणारा असतो. निरनिराळे रंग उधळणारीं झाडे पहाण्यासाठी माणसे हौसेने रानावनात फिरतात, फोटो काढतात. आणि इतराना पाठवतात. असेच आमच्या नात्यातील कोलंबसमध्ये असलेल्या संदीप बापत व गौरी बापट (लिमये) या हौशी व्यक्तींकडून माझ्याकडे आलेले काही फोटो त्यांच्या परवानगीने आपल्यासमोर ठेवतो आहे.

एक दिवसाच्या सहलीकरिता वसईला भेट हा एक चांगला पर्याय आहे

2009-10-27T02:51:00.000-07:00

पहाटे आणि सायंकाळीं येथे फिरायला येणार्‍यांची संख्या कमी नाही. हा समुद्राचा भाग डुंबण्याकरिता सुरक्षित आहे. उधाण नसलेल्या वेळी समुद्रावर वाळूवरून दूरवर चालत जाता येते.

वीस रुपयांत घोड्यावरून किनार्‍यावर फेरी मारता येते.

माणशी दहा रुपयांत किनार्‍यावर घोडागाडींतून रपेटही मारता येते.

सुरू व समुद्र यांच्या सानिध्यात भेळवाला का नसावा ?

समुद्राच्या लाटांनी किनार्‍याची धूप चालू आहे. त्यामुळे सुरुची बरीच झाडे उन्मळून पडलेली दिसतात.

किनार्‍यावर पोहोचल्यावर सुरूचे प्रेक्षणीय बन दिसते. महाराष्ट्रात, उत्तरेला बोर्डीपासून दक्षिणेला [ मुंबई वगळता] बांद्यापर्यंत, बहुतेक सर्वत्र, किनार्‍यावर सुरूची बने दिसतात.

सुरूच्या बागेकडे जाणार्‍या रस्त्यावर खूप झुडुपे व टिवरीची झाडे आहेत. सध्या फुलपांखरांच्या विणीचा हंगाम आहे. झुडुपांवर खूपशी फुलपांखरे पहावयास मिळतात. टिवरींवर छोट्या समुद्रपक्ष्यांची किलबिल ऐकू येते. पण फारशे पहावयास मिळत नाहीत. दडून असतात.

एक दिवसाच्या सहलीकरिता वसईला भेट हा एक छान पर्याय आहे.
पार्ल्याहून लोहमार्गाने वसई गांवांत साधारणत: एक तासांत पोहोचता येते. तर रस्त्याने दीड तासांत.
वसईचा किल्ला [ हा वसई खाडीवर आहे ], समुद्रकिनारा, भुइगांवचा स्वामी समर्थ मठ, निर्मळ [ दक्षिण काशी ] येथील शंकर मंदीर, गिरीजच्या हिरा डोंगरीवरील दत्त मंदीर, नायगांव [ कोळीवाडा ] येथील वाल्मिकी मंदीर, खोचिवडे [ कोळीवाडा ] येथील मंदीर, ख्रिश्चन चर्चेस ही स्थाने पहाण्याजोगी आहेत. गांवांतून आंतल्या रस्त्याने फेरफटका मारताना वाटेतील छोटेखानी बंगले व सभोवतालच्या लहानमोठ्या बागा पहाणे हा एक सुखावह अनुभव आहे.
समुद्रकिनार्‍यावर सुरूच्या झाडांची लागवड आहे. या भागाला सुरूची बाग असेच म्हणतात. वाहन एक ठरावीक अंतरापर्यंत जाते. पुढे सुमारे एक कि. मि. चालावे लागते.

2009-10-27T02:13:00.000-07:00

देव तारी त्याला कोण मारी !

ही म्हण अनेक वेळा खरी ठरते.

ही घटना आहे मुंबईत घडलेली. मुंबईतल्या कालीना भागात एका व्हिडीयो पार्लरचा मालक मित्राशी बोलत असताना अचानक बाईकवर आलेल्या दोघानी त्याच्यावर गोळ्या झाडल्या. एक गोळी त्याच्या पोटाच्या दिशेने गेली आणि दुसरी थेट छातीकडे. पण त्याचे सुदैव असे की छातीवर झाडली गेलेली गोळी त्याला मारू शकली नाही कारण ती गोळी त्याच्या खिशात असलेल्या पांच रुपयांच्या नाण्यावर अदळली. नाण्याचा चेंदामेंदा झाला आणि गोळी निष्प्रभ ठरली. म्हणजे काही लाखो रुपयांचे मोलही एकाद्याचे प्राण वाचवू शकत नाही ते काम एका पांच रुपयांच्या नाण्याने केले. ते नाणे जीवरक्षक ठरले.

गंमतीची गोष्ट अशी की त्याच्या शर्टच्या खिशात नाण्यानी भरलेली पर्स ठेवण्याच्या सवय़ीबद्दल त्याचे कुटुंबीय त्याची नेहमी थट्टा करीत. पण ती सवयच त्याची तारणहार ठरली.

देव तारी त्याला कोण मारी हे खरे !

2009-10-26T03:49:00.001-07:00

हे कस ?

अनुभव असूनही डॉक्टर प्रॅक्टीस करतात.
संगणक बंद करण्यासाठी ‘स्टार्ट’ वर क्लीक करावे लागते.
जंगलमॅन असूनही टारझनला दाढी नाही.
प्रकाशाचा वेग मोजता येतो पण अंधाराचा ?
इमारत पूर्ण होऊनही तिला बिल्डिंग म्हणतात.
गिफ़्ट हे फ़्री च असताना फ़्री गिफ़्ट म्हटले जाते.
एकाद्याच्या (उदा.) चार मुलांचा उल्लेख करताना त्याना दोन मुली
व दोन मुले (मुलगे) असे अनेक ठिकाणी लिहिले जाते.

म्हणजे अर्थात रुढी गरीयसी हेच खरे

आपले कुटुंब पहिले ... वनस्पती विश्वांतही ...

2009-10-25T01:12:00.000-07:00

आपल्या कुटुंबांतील व्यक्तींविषयी आस्था ठेवणे व सुखदु:खे वाटून घेणे या भावना मानव व प्राण्यांप्रमाणेच वनस्पतींतही असतात. हर्ष बैस व त्यांचे सहकारी यांनी डेलावेअर विश्वविद्यालयांत केलेल्या संशोधनांत हे दिसून आले आहे. ‘पाण्यापेक्षा रक्ताची घनता जास्त – blood is thicker than water ’ हे वनस्पतींतही खरे आहे. बैसनी ३००० पेक्षा जास्त वनस्पतींचा अभ्यास ३ वर्षे केला. ’अरॅबिडॉप्सिस थॅलियाना ’ या मोहरीवर्गातील वनस्पतींत असे दिसले की एकाच ’आई ’ पासून उगवलेल्या रोपांत व त्यांच्या आईत जी चढाओढ दिसत नाही ती दुसर्‍या ’आयांपासून झालेल्या रोपांत मात्र दिसते. एखादे रोप आपला भाऊ वा बहीण कसे ओळखते ? त्यांच्या मुळांतून जो द्रव पाझरतो त्या द्वारे ही ओळख होते. जेव्हा एखाद्या रोपाला शेजारील रोप आपल्या कुटुंबातील नाही हे कळते तेव्हा ते जास्त मुळांची निर्मिती करून, जमिनींतील पोषक द्रव्ये व पाणी चढाओढीने ओढून घेण्याचा प्रयत्न करते. पण आपल्याच ’बंधु- भगिनी’ आसपास असताना असे होत नाही. मुळांचा श्राव निर्माण होण्याची क्षमता नष्ट होईल अशा रसायनाचा बैस यांनी रोपांवर प्रयोग केला तेव्हा असे दिसले की त्या रोपांनी आपल्या कुटुंबाची ओळख होण्याची क्षमतासुद्धा गमावली.
[ साइरा कुरुप यांच्या टाइम्स ऑफ इंडियातील लेखांतून ]

एक सुरिली मैफ़ल

2009-10-23T00:55:00.000-07:00

एक सुरिली मैफल

श्री. अरविंद वाकणकर, एक प्रतिथयश गायक. गायकीचा वारसा त्यांना वडिलांकडून मिळाला. शास्त्रीय गाण्याचे शिक्षण घेउन त्यानी गायकीला सुरुवात केली व आकाशवाणी, दूरदर्शन आणि अनेक ठिकाणी त्याना अनेक सन्मान प्राप्त झाले. सध्या ते सोबतीचे कार्यवाह म्हणूनही जबाबदारी संभाळीत आहेत. बुधवार दि. २१ ऑक्टोबर रोजी त्यानी खास सोबती सभासदांसाठी गायनाचा कार्यक्रम केला.

श्री वाकणकर यांची ओळख एक लेखक, कवि, मार्गदर्शक अशीही आहे. त्यानी अनेक गीते/अभंग यांची स्वत: रचना केली आहे. या कार्यक्रमात त्यानी विविध प्रकारची गीते, भक्तीगीते, अभंग, नाट्यगीते सादर केली व सादरीकरणातील विविधतेमुळे कार्यक्रम अधिकच श्रवणीय झाला.

सुरुवातीला त्यानी ‘श्याम नही आयो रे’ ही चीज सादर केली. त्यानंतर ‘रागिणी मुखचंद्रमा’ हे नाट्यगीत, संत तुळशीदासांचा एक अभंग सादर केला. ‘विलोभते मधुमीलनात या’ हे नाट्यगीत, कविवर्य सुरेश भटांची ‘पूर्तता माझ्या व्यथेची’ ही गझल, ‘डोळे तुझे बदामी, देती मला सलामी’ हे भावगीत. शारदा नाटकातील एक पद, ‘संत हेच चालते बोलते भूमीवरी’ व ‘स्वामी सखा तू साईनाथा’ ही स्वरचित भक्तिगीते, ‘चांद माझा हा हासरा’ हे ‘देवमाणूस’ नाटकातील गीत, ‘आयोजी रामरतन धन पायो’ हे संत मीराबाईचे भजन, ‘जय गजानन श्री गजानन’ हे गजानन महाराजांवरील स्वरचित भक्तिगीत अशी एकाहून एक सरस गीते/अभंग सादर केले. कार्यक्रमाच्या शेवटी त्यानी ‘कारे ऐसी माया कान्हा लाविली’ या भैरवीने केला.

अनेक गायकाना समर्थपणे तबल्याची साथ करणारे व सोबतीचे सभासद श्री जांभेकर यानी तबल्याची साथ केली तर सोबतीच्या अनेक संगीताच्या कार्यक्रमात संवादिनीवर कौशल्याने साथ करणारे श्री. मधुकर देसाई यानीही कार्यक्रमात रंगत आणली.

प्रत्येक चीज सादर करण्यापूर्वी श्रीमती सुनंदा गोखले यांच्या समर्पक व अलंकरित भाषेतील निवेदनानॆ कार्यक्रम अधिक रंगतदार झाला.

अशी ही संगीतमय सायंकाळ सभासदाना आगळा आनंद देउन गेली.

किती काटकसर [ व्हियेतनाम]

2009-10-21T18:05:00.000-07:00

हे फोटो कांही महिन्यांपूर्वी e-mail ने मिळाले. Source अज्ञात. त्यामुळे फोटोग्राफीचे श्रेय कोणाला देणेही अशक्य.

2009-10-20T20:56:00.000-07:00

कांही विचार ( संग्रहीत )
*** सर्वेपि सुखिन: …
सर्वांना सुख प्राप्त होवो. सर्व निरोगी होवोत. सर्वजण शुभ पाहोत. कोणालाही दु:ख न होवो.
*** असतो मा …
( हे ईश्वरा ) तू मला असत्याकडून, सत्याकडे घेऊन जा. अज्ञानरूपी अंध:कारापासून, ज्ञानरूपी प्रकाशाकडे घेऊन जा. मृत्युपासून अमरत्वाकडे घेऊन जा.
*** ओम पूर्णमद: …
ते ( परब्रम्ह ) पूर्ण आहे. हे ( जगसुद्धा त्या परब्रम्हामुळे ) पूर्ण आहे. ( हे ) पूर्णत्व ( त्या ) पूर्ण ( परब्रम्हा ) पासून उत्पन्न झाले आहे. त्या पूर्णातून पूर्ण काढून घेतल्यानंतरही पूर्णच शिल्लक रहाते.
*** आसिंधुसिंधुपर्यंता …
सिंधु नदीपासून सिंधु अर्थांत हिंदी महासागरापर्यंत पसरलेल्या या देशांतील जो मनुष्य ही आपली पितृभूमी व पुण्यभूमी मानतो तो हिंदू होय.

सरतेशेवटी ...

2009-10-19T20:21:00.000-07:00

सरतेशेवटी…
जर्मन पॅस्टर मार्टिन निमोलरच्या कवितेचा स्वैर अनुवाद
जेव्हा ते कृष्णवर्णियांकरिता आले,
तेव्हा मी कांहीच बोललो नाही.
कारण मी कृष्णवर्णीय नव्हतो.
जेव्हा ते मागासवर्गियांकरिता आले,
तेव्हा मी कांहीच बोललो नाही,
कारण मी मागासवर्गीय नव्हतो.
जेव्हा ते व्यंग असलेल्यांकरिता आले,
तेव्हा मी कांहीच बोललो नाही,
कारण मला व्यंग नव्हते.
जेव्हा ते महिलांकरिता आले,
तेव्हा मी कांहीच बोललो नाही,
कारण मी स्त्री नव्हतो.
जेव्हा ते अल्पसंख्यांकांकरिता आले,
तेव्हा मी कांहीच बोललो नाही,
कारण मी अल्पसंख्यांकांपैकी नव्हतो.
आणि जेव्हा ते निर्बलांकरिता आले,
तेव्हाही मी कांहिही बोलण्याचें नाकारले,
कारण मी निर्बल नव्हतो.
आणि जेव्हा ते माझ्याचकरिता आले,
तेव्हा कोणीच कांही बोलले नाही,
कारण तेव्हा बोलण्याकरिता कोणी शिल्लकच नव्हता.

चीनची प्रगतीपथावर घोडदौड

2009-10-18T16:51:00.000-07:00

दोन हजार चारच्या एप्रिलमधे मला पूर्वेकडील जपान, चीन व हॉंगकॉंग या देशांच्या स्थलदर्शनाचा योग आला.आठ दिवसांत जो चीन पाहिला तो विस्मयकारक होता. तेथे जाण्याअगोदर चीनच्या आधुनिकतेबद्दल माझे मत फ़ार चांगले नव्हते. लहानपणी धड्यात चीनी बापाचा “माझं ते मरतुकडं द्वाड पोर…” असा न्यूनगंड असलेला, स्वत:च्या मुलाबद्दलचा उल्लेख अजून आठवतो. चीनी कापडविक्रेते चीनी कापडाचे भलेमोठे गाठोडे सायकलवर घेऊन खेडोपाडी जाताना मी स्वत: पाहिल्याचे स्मरते. असो!
२८ एप्रिलला आम्हाला घेऊन जपान एअरलाइन्सचे विमान जपानमधील ओसाकाच्या कानसाइ विमानतळाहून चीनमधील बीजींगकडे झेपावले. सुमारे २ तासांच्या भरारीनंतर आम्ही बीजींग तळावर उतरलो आणि विस्मयाचा पहिला धक्का बसला.मी, तोपर्यंत पाश्चात्य जगातील बरेच विमानतळ पाहिले होते. त्यांच्या मानाने हा तळ फ़ार मोठा व आधुनिक म्हणता येणार नाही. पण मला तुलना भारताशी करायची होती. त्या मानाने हा व चीनमधील मी पाहिलेले इतर तळ उजवेच होते.ऑलिंपिक नंतर तो आणखीनच सुधारल्याचे कळते. बीजींगमधे Pek Guangyun हॉटेलांत विसावलो. Yong Mei ही सुंदरी मार्गदर्शिका होती. तिच्या बरोबर शहरांत अद्यावत बसमधून फ़ेरफ़टका, Jade Factory,टेंपल ऑफ़ हेवन, हसरा शाक्यमुनी (बुद्ध), बादालिंग जवळ द ग्रेट वॉल ऑफ़ चायना, गु गॉंग (The Forbidden City), टिएन मिन चौक, चेअरमन माओची भव्य कबर व चायना सिल्क फ़ॅक्टरी पहाता आली.
द ग्रेट वॉल ऑफ़ चायना हा एक चमत्कारच आहे. म्हणे, चंद्रावरूनही ही भिंत उघड्या डोळ्यांना दिसते. परकीयांपासून संरक्षण करण्याकरिता उभारलेली ६ ते ७ हजार कि. मि. लांबीची ही भिंत, जमिनीच्या उंच-सखलपणानुसार, ८ ते १५ मिटर उंच व बरीच रुंद आहे. अंतराअंतरावर टेहेळणी बुरूज आहेत. शत्रूची चाहूल लागल्यास, बुरूजांवर पलिते पेटवून व वाद्ये वाजवून त्याची बातमी देण्यात येई. बीजींगहून ७० कि. मि. प्रवास करून, अद्ययावत बसने बादालिंगला आलो व तेथून रोपवेने वॉलजवळ पोहोचलो. महागडे तिकीट काढून वॉलवर आलो व ३-४ फ़र्लॉंग फ़ेरफ़टका मारला. पॉलिश केलेल्या काळ्या दगडाच्या स्लॅबवर छिन्नीने टाके घालून सुरेख चित्रशिल्प काढणारे कलाकार तेथे होते. मी मोनालिसाचे एक चित्रशिल्प घेतले. जेथे टाका बसतो तो टिंबाकृती भाग पांढरा दिसतो. वर्षाकाठी १३ कोटी प्रवासी येथे येतात. ’फ़र्बिडन सिटी’ अनेकांनी National Geographic Channel वर पाहिली असेल. प्रचंड विस्तार व अनेक भव्य वास्तू व संग्रह असलेला हा जुना राजवाडा, कम्युनिस्ट सत्तेवर येईतो, सामान्य जनतेला बंद होता. येथील प्रमूख वास्तुला १००० खोल्या आहेत. पलिकडे लागूनच, टियेन मिन चौक हा जगांतील सर्वात मोठा चौक आहे व राजवाड्याकडे पाठ केलेला, माओचे भव्य अर्धचित्र (bust) आहे. माओ कधीही या राजवाड्यांत फ़िरकला नाही असे म्हणतात. चौकाच्या दुस‍‍र्‍या बाजूला माओची भव्य कबर आहे. चौकाच्या चारही बाजूना, गजबजलेले रुंद रस्ते आहेत. चौकातून फ़िरताना,स्वातंत्र्यप्रेमी विद्यार्थ्यांचे याच चौकांत झालेले हत्याकांड साहजीकच आठवले. रस्त्यांवर भिकारीसुद्धा दिसले. रेशीम व्यवसाय हा चीनचा मोठा उद्योग आहे. येथील रेशीम फ़ॅक्टरीत, कोशांतून धागा काढण्यापासून सर्व क्रिया पहायला मिळाल्या. दोनही बाजूला रेशमी अस्तर असलेल्या व मध्ये रेशमी धाग्याची दाट व जाड जाळी असलेल्या दुलया करण्याची पद्धत नाविन्यपूर्ण होती. याकरिता विषेश प्रकारचे (आंत जुळे असलेले ) कोश वापरतात. या दुलया खूपच महाग असतात. रात्री फ़ेंग टँग थियेटर मधे, थरारक गंग फ़ू मार्शल आर्ट लाइव्ह शो पाहिला.
बीजींग सोडताना, टूर गाइडचा e-mail id घ्यायला विसरलो नाही. प्रत्येक शहरात गाइड वेगळी/ळा असे. त्या सर्वांचे e-mail id घेतले. बहुधा ते खरे नसावेत. त्यांना भारतांतून पाठविलेल्या सर्व मेल्स परत आल्या.
China Southern कंपनीच्या विमानाने २८ एप्रिलला बीजींग सोडले२ तासाच्या हवाई मार्गाने झिऍनला पोहोचलो. हॉटेल झिऍन एम्प्रेसमधे उतरलो. ली यिंग ही सुंदरी आमची गाइड होती. झिऍन एके काळी चीनची राजधानी होती. येथील प्रेक्षणीय ठिकाणे – बुद्धिस्त थॅंक्सगिव्हिंग टेंपल, वाइल्ड गूज पॅगोडा, टी आर्ट फ़ॅक्टरी (अनेक प्रकारचे हर्बल चहा ), सेरॅमिक फ़ॅक्टरी-टेरा कोट्टा म्युझियम-किन(चिन) कालीन अवशेष दाखविणारे उत्खनन व टॅंग डायनास्टीबद्दलचा लाइव्ह शो. टॅंग डायनास्टी हा चीनच्या इतिहासातला सुवर्णकाल समजला जातो. यांपैकी विशेष म्हणजे किन डायनास्टीचा एक कप्पा उलगडून दाखविणारे उत्खनन. त्या काळच्या समजुतीप्रमाणे, सम्राट मेल्यानंतर, तो आपले सैन्य, मंत्रीमंडळ व इतर गोतावळा घेऊन स्वर्गस्थ होतो. येथील उत्खननात माणसांच्या उंचीच्या, राजा, मंत्रीमंडळ व हजारो लढवैय्यांच्या भट्टीत भाजलेल्या पोकळ मूर्ती आढळल्या. कोणत्याही दोन मूर्तींचे चेहरे सारखे नाहीत.हे सर्व जमिनीखाली जेथे सापडले तेथेच जतन करून ठेवले आहे. प्रेक्षक ते वरूनच पाहतात. उन-पाऊस-वा‍र्‍यापासून रक्षण करण्यासाठी, वर सुंदर इमारत उभारली आहे. समोर सुंदरसा बगिचाही आहे. संशोधन करून विशिष्ट प्रकारची माती वापरून, विशिष्ट प्रकारच्या भट्टीत भाजून हुबेहूब तशा पोकळ मूर्ती आता करणे शक्य झाले आहे. यांच्या अति छोट्या प्रतिकृती प्रवासी हौसेने विकत घेतात. हे चित्रण सुद्धा National Geographic Channel वर कधी कधी दाखवतात. अतिशय सुंदर पेहेराव केलेले कलाकार, टॅंग डायनास्टीचा सुवर्णकाळ दाखविणारा कार्यक्रम सुमारे तासभर, संध्याकाळी करतात.जिथे जिथे आम्ही गेलो, त्या त्या शहरांत असे शोज होते व ते सर्वच खूपच सुंदर होते.
झिऍनहून हैनान एअरलाइनने आम्ही गुइ लिनला दोन तासांत पोहोचलो. चीन हा खंडप्राय देश आहे व आम्ही भेट दिलेल्या शहरांमधील अंतर पाहता, विमानाने प्रवास करणेच योग्य होते. येथे मुक्काम गुइ लिन दांगुइ ऑसमॅथस हॉटेलांत होता. शेन चिउ गुइ ही सुंदरी आमची गाइड होती. गुइ लिनमधील आयुष्य आरामांत जगण्याचे व संथ – गोव्याच्या भाषेंत.. सुशेगात..!
जड (heavy) उद्योग नाहीतच. अर्थव्यवस्था पुष्कळशी टूरिझमवर अवलंबून आहे.येथे आम्ही ली नदीवर चार तास river boat ride घेतली. बोटीवरच ड्रिंक्स व खाण्याची व्यवस्था होती. नदीच्या काठाने, आपल्याकडे जडी-बुटी विकणार्‍या “खानदानी- आयुर्वेदिक ” रोडसाइड दवाखान्याचे जे बोर्ड असतात, त्यावर काढलेल्या डोंगरांसारखे दिसणारे विचित्र आकाराचे डोंगर होते. सलग अशी पर्वतमाला नव्हती.नदीच्या काठाला, एका ठिकाणी cormorant या बगळ्यासारख्या दिसणार्‍या पाळीव पक्ष्याच्या सहाय्याने मासे पकडणे चालू होते. कॉर्मोरंटच्या गळ्यांत एक पोकळी असते. मासा पकडला की तो गिळून न टाकता, तो ह्या जागेत ठेवतो व त्याचा पालक तो मासा काढून घेऊन त्याला पुन: मासेपकडीकरिता सोडतो.
या भागांत मुंग्या व साप वापरून औषधी आसवे (wines) तयार करतात. त्यावेळी चीनमधे ’सार्स’ नांवाचा हल्लीच्या बर्ड
फ़्लू – स्वाइन फ़्लू सारखा रोग फ़ैलावत होता. विचारणा करता गाइड म्हणाली की चीनमधील कॅंटन भागातले लोक, इतर लोक खात नाहीत असे सर्व प्रकारचे सजीव प्राणी खातात. त्यामुळे, कदाचित या रोगाचा प्रादुर्भाव होत असावा. ’Reed Flute ‘ म्हणजे बांबूची बांसरी ही stalactite & stalagmite ची शिल्पे असलेली नितांतसुंदर गुहा येथील एक भव्य आकर्षण आहे. यांचा शोध १९५९ साली लागला. वर्षाकाठी सुमारे ७० ते ८० लक्ष लोक ही गुहा पहायला येतात.लांबलचक रांगेत उभे राहून व महागडे तिकिट काढून आम्ही प्रवेश मिळविला. क्षारांनी संपृक्त असे थेंब गुहेच्या छतावरून खाली पडण्याआधीच त्यांतील पाण्याचा अंश निघून जातो व एकानंतर एक अश्या थेंबांतील फ़क्त क्षारांचे मनोरम क्षारशिल्प
दीर्घ कालानंतर आकारते. अजूनही ही क्रिया चालूच आहे. तोच प्रकार गुहेच्या तळाशी असलेल्या क्षारशिल्पांचा. छतावरचे थेंब, एका पाठोपाठ खाली पडून, तळाशी हे शिल्प आकारते. गुहा खूपच मोठी आहे व आंत रंगित विद्युतप्रकाश, मंद संगीत व जायला आखून दिलेले मार्ग आहेत. एके ठिकाणी छतावर, क्षारांचा असा झिरझिरीत पडदा तयार झालाय की एका बाजूचा प्रकाश त्या पडद्याच्या पलीकडूनही दिसतो. शा सरोवराच्या सान्निध्यांत असलेले Sun (ब्रासचा असल्यामुळे पिवळा) व Moon (पांढ‍र्‍या लाकडाचा) पॅगोडा चंद्रप्रकाशांत फ़ारच सुंदर दिसले. एलेफ़ंट ट्रंक पार्क मधे हत्तीच्या सोंडेच्या आकाराचा खडक आहे . सकाळची वेळ होती व एकत्रीत स्त्री-पुरुषांचा जमाव तालबद्ध व्यायाम करीत होता. असे दृष्य सकाळी वा सायंकाळी सर्वत्र दिसते. कांही ठिकाणी तालाकरिता ड्र्म्स वापरतात. त्या दिवशी, सायंकाळी सर्वजण अतिशय थकले होते. त्यावेळी आम्हाला एका चीनी वैद्यकीय केंद्रात नेले. तेथे चीनी रिफ़्लेक्सॉलॉजी पद्धतीने शरीराला मॉलिश देतात. एकाच वेळी आम्हा १५ जणांना १५ प्रशिक्षित तरूण-तरुणींनी सुमारे अर्धा तास मॉलिश केले. मला मॉलिश करणारी पंचविशीच्या घरांतील मुलगी होती. बहुतेकांना फ़ारच तुटक इंग्रजी समजत होते. मॉलिश करतांना ती म्हणाली, तुम्ही चाळिशीचे दिसता. त्या वेळी मी वास्तविक पासष्टित होतो. तिच्या वाक्यातला खोडकरपणा जाणवून मी तिला म्हणालो, तू बहुतेक पंधरा-सोळा वयाची असशील ना? सर्वजण-जणी असेच हंसत-खिदळत मॉलिश करत होते-होत्या. आश्चर्य म्हणजे, मॉलिश केल्यानंतर सर्वांचा थकवा पार निघून गेला. ह्याकरिता खर तर कांहिही चार्ज नव्हता. आम्ही प्रत्येकी १-२ अमेरिकन डॉलर टिप दिली.
त्यांच्या फ़ार्मसीमधे सर्वच व्याधींकरिता चीनी औषधे उपलब्ध होती. आम्हा प्रत्येकाला काय व्याधी आहे ते विचारून औषध सुचविण्यात आले व ते विकत घेण्याबद्दल सुचविण्यात आले. रात्री याओ – मियाओ या सुंदर मायनॉरिटी कम्युनिटीचा, प्रत्येकी, अमेरिकन १२.५० डॉलर्सचे तिकिट काढून लाइव्ह शो पाहिला. तो संपल्यानंतर, तो पहण्याकरिता भरलेल्या पैशांचे अजिबात दु:ख झाले नाही इतका तो सुंदर होता.
१ मेला आम्ही Air China ने शांघायकडे प्रयाण केले. शांघायला मुक्काम Shanghai Ling An हॉटेलांत होता. १ कोटी ३० लाख लोकवस्तीचे हे शहर बरेच महागडे आहे. याहीपेक्षा जास्त लोकसंख्या -३कोटी- चुंग किंग येथे आहे. चीनमधील आघाडीचे राजकीय नेते शांघाय येथीलच आहेत. येथील गाइड झू चाओ यी हा मात्र इंग्रजी जाणणारा होता.सर्वच गाइडना इंग्रजी नांवेही असतात. उदा. हा Allan, बीजींगमधली Ivy, झिऍनमधली Jo Sie, गुइ लिनमधली Autumn. आतापर्यंतचे/च्या सर्व गाइड ईश्वरावर विश्वास न ठेवणारे (Atheist) होते. चीनमधे, वस्तू विकत घेताना मोठ्या प्रमाणांत सौदा करावा लागतो. येथे, मी चीनी सरकारी दुकानांत, Jade ची बांगडी, जिची किंमत ९० डॉलर सांगण्यात आली, घासाघीस करून, अखेर ३० डॉलर्सना विकत घेतली. चीनमधे १ ते ७ मे राष्ट्रीय सुट्टी असते. १ मेला शांघायमधे १० लक्ष प्रवासी बाहेरून आले होते. शांघाय हे सर्वच दृष्टीनी छान, भव्य व प्रगत शहर आहे. आम्ही मुंबईचे शांघाय करू ही नक्कीच राजकीय वल्गना ठरेल इतके ते प्रगत आहे.
४ टनांची एकाच तुकड्यात कोरलेली, ब्रम्हदेशांतून आलेली शुभ्र जेडची मूर्ती ’White Jade Reclining Buddha Temple’ मधे विराजमान आहे. हुआंग-पू नदीवरील ’बंड’ हा भाग पूर्वी ब्रिटिशांच्या ताब्यांत होता तो जुन्या सुंदर इमारती व बगिचे यांमुळे फ़ारच नयनरम्य आहे. येथील रिव्हर पार्कमधून शांघायचे मनोरम दृष्य दिसते. नदीपलीकडील T.V.टॉवर,याला ओरियेंटल पर्ल टॉवर असेही म्हणतात, उंचीने जगांतील तिसर्‍या क्रमांकाचा, ४६८ मि. उंच – टोरोंटो व मॉस्कोनंतरचा - TV मनोरा आहे. नदी पार करताना, सरकत्या जिन्याने आम्ही नदीच्या पातळीच्या खूप खाली गेलो व नंतर remote control असलेल्या ट्रॉलीतून, टनेलमधून नदीपलीकडे गेलो. टनेलमधे प्रकाश व ध्वनी यांचा डोळे व कान सुखावणारा खेळ आहे. सुपरफ़ास्ट लिफ़्टमधून मनोर्‍यावरील Viewing Gallery मधे गेलो. इतक्या उंचीवरून विस्तृत प्रदेशाचे विहंगम दर्शन होते. तळमजल्यावर प्रचंड शॉपिंग मॉल आहे. मनोर्‍याच्या बाजूलाच Ocean Museum & Aquarium आहे. तेथील सरकता रस्ता असलेला टनेल, जगांतील सर्वांत लांब-१५५ मि.-अक्वेरियम व्ह्युइंग टनेल आहे. एका बाजूने यांत प्रवेश केला की आपण आपोआप पुढे जातो व दुसर्‍या बाजूने बाहेर पडे पर्यंत पूर्ण अक्वेरियमचे दर्शन घडते. शांघायमधील प्राचीन यु बगिचा चीनी पद्धतीच्या बागेचा उत्कृष्ट नमुना आहे. सायंकाळी, आम्ही Acrobatic Show पाहिला. एका मृत्युगोलांत, ४ तरुणी व १ तरूण, ५ मोटरसायकलींवर, एकाच वेळी फ़ेरे मारतात ते पाहून अंगावर काटा उभा रहातो.
शांघायला, कामाचा कमितकमी मोबदला तासाला ७५ भारतीय रुपये मिळतो. बेकारी भत्ता, तासाला ५० रुपये, २ वर्षेपर्यंत मिळतो. त्या वेळी बेकारीचे प्रमाण ६ टक्के होते. मासिक रु. १३००० पेक्षा जास्त प्राप्ती असेल तर २ ते २० टक्के
प्राप्तीकर भरावा लागे. लांच-लुचपत मध्यम प्रमाणांत असल्याचे कळले. हा गाइड व त्याची पत्नी, दोघेही त्यांच्या आई
वडीलांची एकुलती एक अपत्ये. त्यामुळे या दांपत्याला दोन मुलांना जन्म देण्याची मुभा आहे. एअरपोर्टकडे परतत असताना, बाजूने, ट्रेनसारखे एक वाहन, झपकन गेले. चौकशी करता कळले की ती अत्याधुनिक जर्मन तंत्रज्ञानाची, चुंबकीय लहरींवर तरंगत ३५० कि. मि. गतीने फ़ारसा आवाज न करता जाणारी, जगातील एकमेव मॅगलेव्ह (magnetic levitation) ट्रेन होती. प्रचंड गतीमुळे आम्हाला ती नीट पाहताही आली नाही.
येथून China Eastern च्या विमानाने आम्ही शेन झेन ला रवाना झालो व तेथे CMPC हॉटेलमधे उतरलो. गाइड, यॅंग चेंग यू (Jim) हा गॉंग फ़ू पंथाचा अनुयायी होता. जगातले मी भारतासह १० देश व तेथील शहरे पाहिली. या सर्वांत, गर्द वृक्षराजी व सुंदर फ़ुलबागांच्या बाबतींत हे शहर उजवे वाटले. येथील Window Of The World मधे, जगातील प्रसिद्ध इमारतींच्या (ताजमहाल, आयफ़ेल टॉवर, लुव्र मुझियम वगैरे..) कांही प्रमाणात लहान अशा प्रतिकृती आहेत.घोड्यांची बग्गी राइड व मोनोरेलने आंत भटकता येते. सुर्यास्तानंतर, २ तासांचा जगाच्या संस्कृती दाखवणार शो व नंतर फ़टाक्यांची भव्य आतशबाजी पहायला प्रचंड गर्दी असते व शो नीट दिसावा म्हणून मोक्याची जागा मिळविण्याकरिता रेटारेट होते. मेनलॅंड चायनामधील हा शेवटचा मुक्काम ! या नंतर चीनच्याच ताब्यांत असलेल्या हॉंगकॉंग ला जायचे होते. ४ मेलादीड तास बसने प्रवास करून चीनच्या सीमेवर पोहोचलो व तिथले सोपस्कार पूर्ण करून कांही पावले चालून हॉंग कॉंगच्या सीमेवर आलो. दोन देशात असतात तशा कस्टम्सच्या प्रथा सांभाळून हॉंग कॉंग मधे प्रवेश केला.
चीनमधे Left Hand Drive ने वाहतुक चालते. चीनने केलेली व करीत असलेली प्रगती थक्क करणारी आहे. शहरांत ६ ते ८ लेनचे सुंदर गुळगुळीत रस्ते, ५०-६० मजल्याच्या भव्य व आधुनिक शिल्पशास्त्रांतील प्रगती दाखवणार्‍या इमारती, रस्त्याच्या दोनही बाजूला छान कटाइ केलेले वृक्ष व स्वच्छ आणि इलेक्ट्रॉनिक फ़्लश असलेली स्वच्छतागृहे प्रत्येक हॉटेलांत दिसली. टाऊन प्लॅनिंग करताना आपल्यासारखी कोर्टबाजी होत नाही. सर्व भूमी सरकारची असते.जुन्या वास्तू पाडून नवे कांही करायचे ठरले – हे काम प्रचंड वेगाने, आधुनिक यंत्रे वापरून सुरू आहे- की तेथील रहिवाशांनी कोठे व केव्हा जायचे हे कळविले जाते. या करिता, जागा- धन-त्या ठिकाणी व्यवसाय-शाळेत प्रवेश, या करिता सरकार मदत करते. हे करतांना सर्व उपलब्ध अधिकार, विचारशक्ति व यांत्रिक शक्ति वापरली जाते. चीनचे नव्या युगांत जाण्याचे कार्य, मानवी भावना व अधिकारांची फ़ारशी कदर न करता चालू आहे असे दिसते. इंग्रजीला प्रोत्साहन देण्यात येत आहे. रस्त्यांवरील फ़लकांवर व दुकानांवर इंग्रजी अक्षरे दिसली. परंतू बहुसंख्य प्रजेला इंग्रजीचा गंध नाही. चीनी लोक फ़ार सौजन्यशील वाटले.परदेशी प्रवाश्यांकडून होणार्‍या मोठ्या प्राप्तीची त्यांना कल्पना आहे. मेनलॅंड चीन मधील लोकाना हॉंग कॉंग मधे प्रॉपर्टी करायला मुभा आहे पण हॉंग कॉंग वासियांना मेनलॅंड चीन मधे प्रॉपर्टी करण्याची परवानगी नाही. असा हा मी पाहिलेला चीन.

2009-10-18T02:03:00.000-07:00

दिवाळीच्या शुभेच्छा

2009-10-14T14:37:00.000-07:00

सर्वश्री. प्र. के. फडणीस, म. ना. काळे, विश्वास डोंगरे आणि चंद्रकांत पतके.

आपल्या आवडत्या व्यक्तीबरोबर हा विचार वाटून घ्या ..

2009-10-13T21:10:00.000-07:00

तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक वर्गावर आले. त्यांनी येताना कांही वस्तू बरोबर आणल्या होत्या. तास सुरू झाला आणि सरांनी कांही न बोलता मोठी काचेची बरणी टेबलावर ठेवली आणि त्यात ते पिंगपॉंगचे बॉल भरू लागले. ते भरून झाल्यावर त्यांनी मुलांना बरणी पूर्ण भरली का म्हणून विचारले. मुले हो म्हणाली. मग सरांनी बारिक खड्यांचा बॉक्स रिकामा केला. आणि हळूच ती बरणी हलवली. बरणीत जिथे जिथे मोकळी जागा होती तिथे ते खडे जाऊन बसले. त्यांनी पुन्हा मुलांना बरणी भरली का म्हणून विचारले. मुलांनी ताबडतोब हो म्हटलं. सरांनी नंतर एका पिशवीतून आणलेली वाळू त्या बरणीत ओतली. बरणी भरली. त्यांनी मुलांना बरणी भरली का म्हणून विचारलं. मुलांनी एका आवाजांत होकार भरला. मग सरांनी टेबलाखालून चहा भरलेले दोन कप घेतले आणि तेही बरणीत रिकामे केले.वाळूमध्ये जी कांही जागा होती ती वाळूने पूर्ण भरून निघाली. सर म्हणाले,"आता ही जी बरणी आहे तिला आपले आयुष्य समजा. पिंग पॉंगचे बॉल ही महत्वाची गोष्ट आहे - देव, कुटुंब, मुलं, आरोग्य, मित्र आणि आवडिचे छंद - ह्या अशा गोष्टी आहेत की तुमच्याकडलं सारं काही गेलं आणि ह्याच गोष्टी राहिल्या तरी तुमचं आयुष्य परिपूर्ण असेल. दगड, खडे ह्या इतर गोष्टी म्हणजे तुमची नोकरी, घर आणि कार. उरलेलं सारं म्हणजे वाळू - म्हणजे अगदी लहान सहान गोष्टी.
"आता तुम्ही प्रथमच बरणीमध्ये वाळू भरलीत तर पिंगपॉंगचे बॉल किंवा खडे यांच्यासाठी जागा उरणार नाही. तीच गोष्ट आपल्या आयुष्याची. तुम्ही आपला सारा वेळ आणि सारी शक्ति लहान सहान गोष्टींवर खर्च केलीत तर महत्वांच्या गोष्टींसाठी तुमच्यापाशी वेळच राहणार नाही. तेव्हा... आपल्या सुखासाठी महत्वाचं काय आहे त्याकडे लक्ष द्या.
"आपल्या मुलाबाळांबरोबर खेळा. मेडिकल चेकअपसाठी वेळ काढा. आपल्या जोडीदाराला घेऊन बाहेर जेवायला जा. घरची सफाई करायला आणि टाकाऊ वस्तूंची विल्हेवाट लावायला तर नेहमीच वेळ मिळत जाईल.
"पिंगपॉंगच्या बॉलची काळजी आधी घ्या. त्याच गोष्टींना खरं महत्व आहे. प्रथम काय करायच ते ठरवून ठेवा. बाकी सगळी वाळू आहे. "
सरांचं बोलून होताच एका एका विद्यार्थिनीचा हात वर गेला. तिनं विचारलं - "यांत चहा म्हणजे काय ?"
सर हंसले नि म्हणाले - "बरं झालं, तू विचारलस. तुझ्या प्रश्नाचा अर्थच असा की आयुष्य कितीही परिपूर्ण वाटलं तरी मित्राबरोबर एक-दोन कप चहा घेण्याइतकी जागा नेहमीच असते."
आपल्या आवडत्या व्यक्तीबरोबर हा विचार वाटून घ्या. मी तर आत्ताच केलं ते. "

माझी कर्नाटक सहल

2009-10-13T16:48:00.000-07:00

सिद्दपूर येथील शृंगेरी आदि शंकराचार्य मठांत ...

त्रासी येथील [DANGEROUS ] समुद्रकिनारा .

हास्य तुकडे

2009-10-13T07:20:00.000-07:00

हास्य तुकडे

दारुचा पाढा

दारु एके दारु, बैठक झाली सुरु, दारु दुणे ग्लास, मजा येई खास ।
दारु त्रिक वाईन वाटे कसे फाईन, दारु चोक बीयर टाका पुढचा गीयर ।
दारु पंच रम विसरुनी जाउ गम, दारु सक ब्रॅंडी आणा चिकन अंडी ।
दारु सत्ते व्हिस्की कॉकटेल करता रिस्की, दारु आठ बेवडा आणा शेव चिवडा ।
दारु नवे कंट्री मारा परत एंट्री, दारु दाहे प्याला, स्वर्गसुखी न्हाला ॥

--- सौजन्य: डॉ. मधुकर त्रिंबक घारपुरे

नवरात्री

2009-10-04T23:24:00.000-07:00

नवरात्रीनिमित्त कार्यक्रम
नवरात्रीनिमित्त दिन. २३ सप्टेंबर रोजी सोबती सभासदानी विविध कार्यक्रम साजरे केले.
सुरुवातीला देवी अंबाबाईचे गीत आपल्या सुस्वर आवाजात श्रीमती विद्या पेठे, नंदा देसाई व शीला निमकर यानी सादर केले. तबल्यावर श्री. सुरेश निमकर होते आणि संवादिनीवर श्री. मधुकर देसाई.
श्री. माधव बागूल यानी राजा बढे यांचे गजानन वाटवे यानी गायलेले भावगीत सादर केले. शिवाय त्यांचे एक विशेष कौशल्य म्हणजे ते शीळ वाजवून गाणे सादर करतात. एक नाट्यगीत त्यानी शीळ वाजवून सादर करून सभासदांची वाहवा मिळविली.
एक सभासद श्रीमती ठोसर यानी पुल रचित विडंबनाचा बहारदार कार्यक्रम सादर केला. त्याची पार्श्वभूमी होती पुल यांच्या घरची तथाकथित भोजनाची पंगत. निमंत्रित होते दिग्गज कलावंत/ गायक - पं. भीमसेन जोशी, लता मंगेशकर, आशा भोसले, जितेंद्र अभिषेकी आणि इतर नामवंत. त्यांच्या आवाजाची नक्कल करीत अनेक पक्वानांसंबंधित विडंबने श्रीमती ठोसर यानी सादर केली. उदा. पं. भीमसेन जोशी यांच्या सुप्रसिद्ध ‘इंद्रायणी काठी’ या अभंगावर आधारित ‘बासुंदीची वाटी लावियली ओठी’, जितेंद्र अभिषेकी यांच्या नेहमीच्या ‘माझे जीवन गाणे’ यावर आधारित ‘माझे जेवण झाले’. तसेच लता मंगेशकर, आशा भोसले आणि इतर गायकांच्या गाण्यांवरही विडंबने सादर केली. मात्र विषय होता पक्वानांशी संबंधित. तसेच लावणी सम्राज्ञी सुलोचना चव्हाण यांच्या भोजनाला येउ शकत नाही यावरही ‘येउ कशी कशी मी जेवायला’ हेही विडंबन सादर केले.
भोजन समारंभाची सांगता म्हणून पुलंचे भैरवीवर आधारित विडंबनही मजेशीर होते. सर्वानी भोजनावर ताव मारल्याने त्याना जेवायला काही उरले नाही असे त्यानी सर्वाना सांगितले. मात्र भोजनोत्तर दक्षिणा देण्याची पद्धत बंद केल्याचे सांगायला ते विसरले नाहीत.
एकंदरीत हा कार्यक्रम बहारदार व सभासदांचे भरपूर मनोरंजन करणारा ठरला.
श्री. म.ना. काळे यानी दोन विनोद सांगून हास्यरंगाचा शिडकावा केला. श्री. कृष्णकुमार प्रधान यानी आपली एक कविता सादर केली. श्रीमती विजया लेले यानी निवडणूक संबंधित एक स्वरचित विडंबन काव्य सादर केले. श्री. शंकररव लिमये यानी भारुड पद्धतीचे एक गाणे सादर केले. श्रीमती विनयशील गोविलकर यानी ‘ मुडाप ’ (mood off) हा विषय घेऊन सासू सुनेमध्ये कसा गोंधळ उडाला याचा अनुभव विनोदी पद्धतीने सादर केला. त्यांचे सादरीकरण विनोदी आणि बहारदार होते.
वय विसरुनी अपुले
नाचले आनंदे सारे
स्त्री सभासदानी संगीत भोंडला सादर केला. भोंडल्याचा नाच प्रेक्षणीय होता.
शेवटी स्त्री व पुरुष सभासदानी गाण्यांच्या तालावर गरबा सादर केला. सहभागी सभासद, अगदी ८६ वर्षांचे सुद्धा, वय विसरुन नाचले आणि समारंभात आगळी रंगत आणली.
एकंदरीत हा नवरात्री निमित्त सादर झालेला कार्यक्रम सर्वाना आनंद देउन गेला.

2009-09-25T05:13:00.000-07:00

विद्यार्थी गौरव
सोबतीचा ‘ विद्यार्थी गौरव ’ हा एक महत्वाचा समारंभ दरवर्षी साजरा होतो. या वर्षी हा कार्यक्रम दि. १६ सप्टेंबर रोजी संपन्न झाला. ‘ विद्यार्थी सहाय्य निधी ’ असा कायम स्वरूपी निधी सोबतीने निर्माण केला आहे व त्यावरील व्याजातून विद्यार्थी गौरव समारंभात विद्यार्थ्याना पारितोषिके दिली जातात. दर वर्षी अनेक सोबती सभासद व सोबतीचे हितचिंतक या निधीसाठी देणग्या देत असतात.
पारितोषिके देण्यासाठी विद्यार्थी निवडताना सामाजिक दृष्टी ठेवली जाते. पार्ल्यात काही अशा शाळा अहेत ज्यांमध्ये आर्थिक व सामाजिक दुर्बल घटकातील विद्यार्थी शिकत असतात. त्याना आर्थिक मदत व्हावी, उत्तेजन मिळावे व त्यांचे कौतुक व्हावे हा यामागे हेतू असतो. विद्यार्थी निवडताना हा निकष प्रामुख्याने विचारात घेतला जातो.
या समारंभाचे अध्यक्षस्थान हेतुपूर्वक एका बुद्धिवान महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी कुमारी अनुजा जोशी हिला देण्यात आले होते. दहावीपर्यंतच्या परीक्षांमध्ये पहिल्या तीन विद्यार्थी/विद्यार्थिनीना अध्यक्षांच्या हस्ते रोख पारितोषिके देण्यात आली. आपल्या पाल्यांचे कौतुक पहाण्यासाठी काही विद्यार्थ्यांचे पालकही उपस्थित होते. पारितोषिकप्राप्त विद्यार्थ्यांमध्ये पार्ल्यातील उत्कर्ष मंडळातील मूक कर्णबधीर शाळेतील एक विद्यार्थिनीही होती.
या समारंभात सोबती सभासदांच्या नातवंडांचेही कौतुक केले जाते. ठरलेल्या निकषांप्रमाणे ज्या नातवंडानी चांगले यश संपादन केले होते त्यानाही पारितोषिके देण्यात आली.
काही विद्यार्थी/विद्यार्थिनीनी कविता, गीते, नाट्यप्रवेश सादर केले व आपल्यातील कलागुणांचा परिचय करुन दिला.
समारंभाची अध्यक्श या नात्याने कुमारी अनुजा जोशी हिने पारितोषिक विजेत्या विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन केले व यापुढेही हे विद्यार्थी केवळ अभ्यासातच नव्हे तर इतर बाबतीतही चमकतील अशी आशा व्यक्त केली. तिने पुढे सांगितले की केवळ डॉक्टर, इंजिनीयर होण्याच्या मागे न लागता मुलानी मातृभाषा व इतर भाषांचाही अभ्यास करावा. शिवाय इतिहास व इतर अनेक कलांचा अभ्यासही त्यानी करावा. सध्याच्या काळात अशा कलानाही महत्व प्राप्त झाले आहे.
कॉफीपानाने समारंभाची सांगता झाली.

किस्से आणि कविता

2009-09-16T23:25:00.000-07:00

किस्से आणि कविता
दि. ९ सप्टेंबर रोजी श्री गजानन भास्कर मराठे यांचा ‘किस्से व कविता’ हा कार्यक्रम झाला.
श्री मराठे, वय वर्षे ७९, मुंबई येथील BEST या उपक्रमातून सचिव या पदावरून निवृत्त झाले. त्यांच्या प्रदीर्घ सेवेत त्याना आलेले अनुभव व भेटलेली नाना प्रकारची माणसे यांवर आधारित त्यानी अनेक रंजक हकिगती व किस्से सांगितले.
एक किस्सा होता ते परदेश प्रवासाला गेले होते त्यावेळचा. प्रवाशांमध्ये एक स्त्री एका पुरुषाबरोबर आली होती परंतु तो तिचा पति नव्हता. पण तिला ओळखणारी एक स्त्री प्रवासी निघालीच आणि तिची फारच पंचाईत झाली.
श्री मराठे सेवानिवृत्तीनंतर बंगाली भाषा शिकले. त्यानी त्या भाषेच्या दोन परिक्षाही दिल्या. त्यासंबन्धी शाळेत जाणार्‍या त्यांच्या नातवांशी होणारे संवाद त्यानी सांगितले ते मजेशीर होते. त्यानी बंगाली भाषेची काही वैशिष्ट्येही सांगितली. बंगाली भाषा समृद्ध व कानाला गोड लागणारी आहे असे त्यानी आवर्जून सांगितले.
लग्नानंतर बरीच वर्षे ते चाळीत रहात होते. परंतु त्यांच्या पत्नीला चाळीत रहाण्याचा कंटाळा आला होता. त्यासंबंधी त्यानी आपली व्यथा ‘येउ कशी कशी मी नांदायला’ या धर्तीची कविता करून ती श्री. मराठे याना ऐकवली. कवितेत धमकी होती माहेरी जाण्याची आणि फ़्लॅट घेईपर्यंत परत न येण्याची. या कवितेला सर्वानी चांगली दाद दिली.
त्यांच्या नात्यातल्या दोन वृद्ध स्त्रियानी प्रथमच विमान प्रवास केला. विमान उशिरा सुटणे याची त्यानी एस.टीशी तुलना केली. हवाई सुंदरीशी झालेला त्यांचा संवाद व त्यानी तिला दिलेला संल्ला असे अनेक मजेशीर किस्से त्यानी सांगितले.
बेस्टमधील एका हरकामी कर्मचार्‍याची हकिगत पु.लंच्या ‘व्यक्ति आणि वल्ली’ यातील नारायण या वैशिष्ट्यपूर्ण व्यक्तीची आठवण करून देणारी होती.
शिपाई म्हणून बेस्ट मध्ये सेवेला सुरुवात करुन पुढे शिक्षण घेउन व मेहेनतीने वरिष्ठ पदापर्यंत तो पोहोचला. पण त्याची एवढीच ओळख नव्हती. कुणाचे काही काम असले आणि त्या नारायणाला सांगितले की तो म्हणे ‘ काळजी नको. काम होईल ’ आणि लागेल त्या लटपटी खटपटी करून तो ते काम करुन देई. याचे कारण त्याचा जनसंपर्क दांडगा होता आणि नवीन संबंध जोडण्यात तो हुशार होता. पासपोर्ट कार्यालय, रुग्णालये, पोलीस खाते, शाळा, महाविद्यालये अशा अनेक ठिकाणी त्याने माणसे जोडली होती. आदबशीर, गोड व आर्जवी वाणी आणि काम होण्यासाठी पडतील ते कष्ट करण्याची तयारी त्यामुळे विशेषत: अधिकारी वर्गात तो लोकप्रिय होता. ही वैशिष्ट्यपूर्ण व्यक्तिरेखा लक्षात रहाणारी ठरली.
एकंदरीत हा कार्यक्रम सोबती सभासदाना आगळे समाधान देउन गेला.

दम मारो दम

2009-09-13T05:55:00.000-07:00

जरा गंमत
नवर्‍यानो संभाळा, बायको मारील दम
नवरा बायकोमधील भांडणे किंवा वादविवाद प्रत्येक घरात थोड्याफार फरकाने होतच असतात. काही वेळा रागावलेल्या बायका नवर्‍यांची कडक शब्दात हजेरीही घेतात. नोकरी किंवा व्यवसायातल्या आपल्या नवर्‍याला बायका रागात कसा दम मारू शकतील व त्यांचे वाक्बाण कसे असतील या कल्पनेवर आधारित खालील एक झलक. मात्र बहुतेक नवरे असा दम फारसा गंभीरपणे घेत नाहीत कारण तो प्रेमाचा दम असतो.
जर नवरा.... बायकोने मारलेला दम
असेल तर ---------------------------
पायलट - गेलात उडत
शिक्षक - मला शिकवू नका
धोबी - चांगली धुलाई करीन
तेली - गेलात तेल लावत
न्हावी - बिन पाण्याने करीन
नट - कशाला उगाच नाटक करता ?
वाणी - उगाच पुड्या सोडू नका
डॉक्टर - मला उगाच उपदेशाचे डोस पाजू नका
शिंपी - टाके ढिले करीन
वकील - माझ्यापुढे आर्ग्युमेंट नको
कडधान्य - विकणारा मूग गिळून गप्प बसा
वैद्य - माझ्यापुढे तुमची मात्रा चालणार नाही
तमासगीर - तुमचे तुणतुणे बंद करा
न्यायाधीश - ऑर्डर ऑर्डर
आचारी - माझ्यापुढे तुमची डाळ शिजणार नाही
तेत्रतज्ञ - माझ्या डोळ्यात धूळ फेकू नका
--------------------