सोबती, विलेपार्ले पूर्व, मुंबई - एक ज्येष्ठ नागरिक संघटना

प्लॅस्टीक मुक्त पार्ले

2010-12-17T15:39:00.000-08:00

प्लॅस्टीक मुक्त पार्ले -
वरील बातमी काल-परवाच एका मराठी दैनिकांत वाचली आणि मला आपल्या म. ना . काळे यांची आठवण झाली . पार्ल्याच्या दक्षता समितीद्वारा त्यांचाही हातभार यास लागला होता . आता हे किती टिकेल हे पहावयाचे .

कै. शुभांगना बापट यांची एक कविता – सूर

2010-11-23T04:57:00.000-08:00

सूर- - -
हरवले सूर माझे , कंठि ते येतील का ?

भावना माझ्या मनीच्या गायनी येतील का ?

भावनांचा कोंडमारा , साहवेना मम जिवा ,

प्राण अवघा कळवळूनी , दु:ख्ख हो माझ्या जिवा ,

सूर माझ्या अंतरीचे बोलते होतील का ?

* * * *

सूर आळवि भावनांचे , भाव-भक्तीने फुले ,

सूर माझा अडखळे का , भाव होती भुकेले ,

सांग देवा तूच आता , सूर कधि लागेल का ?

* * * *

म्हणुनि वाटे आज जावे , धुंद ऐशा मैफिलिला ,

ताल धरिते ह्रुदय माझे , मुक्त व्हावे सुस्वराला ,

सूर आणि ताल यांचे नृत्य ते रंगेल का ?

* * * * कवयत्री – कै. शुभांगना बापट .

“सोबती” ची सहल फ़ेब्रु . २००७ मध्ये म्हाळशेज जवळ एका फार्म-हाउस वर गेली होती.
फोटोत डावीकडून ७ व्या कै. शुभांगना बापट -

हंसरा झरा लुप्त झाला ( कै. शुभांगना बापट)

2010-11-23T04:26:00.001-08:00

कै. शुभांगना बापट यांचा जन्म ६ सप्टेंबर १९२९ ला मुंबईत झाला . योगायोगाने त्यांचा मृत्युही सप्टेंबर मध्येच ( ९ सप्टेंबर , २०१०) वयाची ८१ वर्षे पूर्ण करून , विले – पारले येथे झाला . त्यांच्या विवाहाला १२ जून २०१० ला ६३ वर्षें पूर्ण झाली होती . त्यांनी आपले आयुष्य अत्यंत उत्साहाने , आनंदाने व इतरांना मदत करण्यांत व्यतीत केले . १९५६ सालीं , प्रथमच S.S.C. च्या परीक्षेला बाहेरून बसण्यास परवानगी मिळाली . ती संधी साधून , त्या S.S.C. प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण झाल्या . संगिताची आवड असल्यामुळे , त्यांनी गांधर्व संगीत विद्यालयाच्या संगीत विशारद पर्यंतच्या परीक्षा दिल्या होत्या . त्याप्रमाणेच , वर्धा राष्ट्रभाषेची कोविद परीक्षाही त्या प्रथम श्रेणीत उत्तिर्ण झाल्या होत्या . सुगम संगितांत त्यांना रस होता व ते त्या शिकत होत्या . कविता करण्याचा छंदही त्यांनी जोपासला .
त्यांना नोकरी करण्याची अत्यंत उत्कट इच्छा होती पण त्यांच्या २ लहान मुलांचा नीट संभाळ व्हावा व त्यांच्यावर चांगले संस्कार व्हावेत या उद्देशाने, त्याच्या यजमानांनी त्यास नकार दिला . घरचा व्याप सांभाळून संसार उत्तम रित्या कसा करावा हे त्यांच्याकडून शिकण्याजोगे होते .शिकण्याची आवड असल्यामुळे ,त्या स्वस्थ बसल्या नाहीत . आयुर्वेदाचे , स्वामी या गुरूंकडुन ७ वर्षे शिक्षण घेऊन , त्याचा उपयोग गरजूंकरिता त्यांनी विनामुल्य केला . पार्ल्यातील श्री. नविनभाई शहा व अहमदाबादचे एक शिक्षक यांच्याकडे अक्युप्रेशरचे ज्ञान त्यांनी प्राप्त केले व त्याचाही विनामुल्य उपयोग गरजूंकरिता केला . त्या स्वत: नियमित योगासने करीत . सामाजीक कार्याची गोडी असल्यामुळे , विले-पारले येथील लोकमान्य सेवा संघाचे टिळक मंदिर , विले-पारले महिला संघ , स्वातंत्र्यवीर सावरकर केंद्र व सोबती (ज्येष्ट नागरिक संघ ) या संस्थांच्या त्या आजीव सक्रीय सभासद होत्या . सोबतीच्या कार्यकारी मंडळावर पहिली स्त्री सभासद म्हणून त्यांनी २ वर्षे काम केले . तसेच सोबतीच्या पहिल्या स्त्री उपाध्यक्ष म्हणूनही २ वर्षे काम पाहिले . सोबतीच्या गरजू सभासदांना त्या आयुर्वेदिक औषधे व अक्युप्रेशरचा उपचार विनामुल्य करीत आणि त्याने गुणही येई . स्पर्धांमध्ये सहभागी होणे त्यांना आवडे व त्यांत कांही बक्षिसेही त्यांना मिळाली होती . महाराष्ट्रांतील ज्येष्ट नागरिक संघांच्या महासंघाची दरवर्षी निरनिराळ्या ठिकाणीं अधिवेशने भरतात . त्यात त्यांनी , नाशिक , नागपुर , कोल्हापुर , अकोला , डोंबिवली , मुलुंड , चेंबुर इत्यादि ठिकाणी भाग घेतला होता . ( विशेष म्हणजे अकोला अधिवेशनांत “आनंद द्यावा – आनंद घ्यावा ” या विषयावर त्या छान बोलल्या होत्या . याच अधिवेशनांत , फेसकॉमचे अध्यक्ष मा .श्री . रमणभाई शहा यांनी श्री. बापट यांना फेसकॉमचे ’ देवानंद ’ ही पदवी बहाल केली होती .) फेसकॉमचे संस्थापक अध्यक्ष कै. डॉ. राधाकृष्ण भट , कै . प्रभाकर गोरे , कै. Y. B. पाटील तसेच श्री. त्र्यंबकराव देशपांडे या अध्यक्षांशीही त्यांचा चांगला परिचय होता व बापटांच्या घरी येणे-जाणे असे . श्री. विनायकराव दाते ( सह-संपादक “मनोयुवा”) यांचेही बापटांकडे जाणे-येणे असे . अर्थांत या सर्वांचा पाहुणचार शुभांगना ताई आनंदाने करीत . महासंघाच्या सुरुवातीच्या काळांत , पुण्याचे कै . पु . शं . पतके “ कांचनकल्प “ या मासिकाचे संपादन करित असत . त्यात बापट बाई , “ घरगुती औषधे : आजी-बाईचा बटवा" हे सदर लिहीत असत हे पुष्कळांना माहित नसेल . अशा या हंसतमुखाने सर्वांचे स्वागत करणाऱ्या , गोड बोलण्याने छाप पाडणाऱ्या एक गुणवंत कार्यकर्त्या आपल्यातून निघून गेल्या आहेत व त्याचे फार दु:ख होते . जन्माला आलेला प्राणीमात्र हा केव्हातरी कायमचा जाणारच ही भावना हे दु:ख हलके करायला मदतीला येईल असे वाटते .
( … लेख सोबतीच्या मित्रांकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारे .)

विनोद सम्राट "पुल"

2010-11-17T03:44:00.000-08:00

विनोदसम्राट पु. ल. देशपांडे यांच्या आयुष्यांत घडलेले कांही मिश्किल प्रसंग सांगण्याचा हा एक अल्पसा प्रयास –
हौसेसाठी प्रवास करणाऱ्या टूरिस्टला मराठीत काय म्हणावं ? असा प्रश्न पुलंना कुणीतरी विचारला .
पुल म्हणाले , “त्यात काय ? सफरचंद म्हणावं .”
मराठी प्रतिशब्दांच्या बाबतीत असंच एकदा बोलणं चाललं असताना पुलंनी विचारलं ,”एअरहोस्टेसला आपण हवाई सुंदरी म्हणतो तर नर्सला दवाई सुंदरी का म्हणू नये ?”
आणि वाढणाऱ्याला वाढपी म्हणतो तर वैमानीकाला उडपी का म्हणू नये ?”
त्याच सुरात पुल खूप दारू पिणाऱ्याला पिताश्री म्हणतात …..
एकदा वसंतराव देशपांडे पुलंना म्हणाले , “ ही मुलगी (सुनिताबाई ) म्हणजे एक रत्न आहे .” ह्यावर पुल लगेच म्हणाले ,
“म्हणुनच गळ्यात बांधुन घेतलय.” आपल्या पत्नीच्या सतत उपदेश करण्याच्या तथाकथित संवयीमुळे पुल एकदा आपल्या पत्नीला म्हणाले , “या घरात मी एकटाच देशपांडे आहे . तू मात्र ’उपदेश’ पांडे आहेस .
एकदा एका भोजन समारंभात पुलंच्या एका बाजूला ना. ग. गोरे तर दुसऱ्या बाजूला भुजंगराव कुलकर्णी बसले होते . पुल म्हणाले , “आफतच आहे . एकीकडे नाग तर दुसरीकडे भुजंग !!!”
एकदा पुलंना एक कूकरी सेट भेट म्हणून मिळाला . तो सेट सुनिता देशपांडे आपल्या भाचीला दाखवित होत्या . सुनिताबाईंचा “सर्व कांही जपून ठेवण्याचा स्वभाव” माहित असल्यामुळे भाची सुनिताबाईंना म्हणाली - “अगं , एवढा सुंदर सेट फुटू नये या भितीने तू तो कधी वापरणारच नाही का ?” त्यावर पुल पटकन म्हणाले , “हो तर ! ! सुनिता मला कधी ऑमलेट सुद्धा करून देत नाही … अंडी फुटतील म्हणून !!!”
एका संगीत कार्यक्रमात , सुधीर गाडगीळ माणिक वर्मा यांची मुलाखत घेत होते . प्रेक्षकांच्या पहिल्या रांगेत बसून , पुल
ही मुलाखत ऐकत होते . हंसत खेळत चाललेल्या त्या मुलाखतीत , गाडगीळांनी माणिक वर्मा यांना त्यांच्या पतीबद्दल
प्रश्न विचारला , “तुमची अ‍न त्यांची पहिली भेट नेमकी कुठे झाली होती ?” लग्नाला खूप वर्षे होऊनही , माणिक वर्मा या प्रश्नाला उत्तर द्यायची टाळाटाळ करीत होत्या . ते पाहून , पहिल्या रांगेतील पुल उत्स्फूर्तपणे मोठ्याने म्हणाले – “अरे सुधीर , सारखं सारखं त्यांच्या ’वर्मा’ वर नको रे बोट ठेवूस !”

गुऑंग झू येथे सुरू असलेले एशियन गेम्स-छायाचित्रे

2010-11-16T02:33:00.000-08:00

आपण सद्ध्या चिन मद्ध्ये सुरू असलेल्या एशियन गेम्सचा दैदिप्यमान उदघाटण सोहळा पाहिला असणार . त्यांतीलच कांही प्रतिमा पहा -

ऑरोरा बोरिआलिस

2010-09-29T08:33:00.000-07:00

ऑरोरा बोरिअलिस या निसर्गचमत्काराचे काही फोटो Yahoo News वर पहावयास मिळाले. ते सोबती वाचकांना खचित आवडतील असे वाटल्यामुळे येथे देत आहें.

मी सोबतींतील या मित्रद्वयाला कायमचा दुरावलो

2010-09-28T02:03:00.000-07:00

मी पार्ले सोडून कांही वर्षांपूर्वी वसईला रहावयास गेलो खरा पण ( कै ) श्री. प्रभाकर भिडे यांच्याशी दूरध्वनि आणि ( कै ) श्री. मधुसूदन काळे यांच्याशी दूरध्वनि व संगणकाद्वारे सतत संपर्कांत राहिलो .
श्री. भिडे यांनी अलिकडे मोडी लिपी आत्मसात केली होती . कांही महिन्यांपूर्वी, मी त्याच्याकडे गेलो होतो तेव्हा मोडीच्या सरावाकरिता वापरलेली एक वही त्यांनी मला दिली . कांही दिवसांनी मी ती वाचून परत करायला गेलो तेव्हा ते खोकल्याने बेजार झाले होते व जास्त न बोलण्याचे त्यांच्यावर बंधन होते . मित्रांशी अखंड बोलण्यांत आनंद घेणाऱ्या भिड्यांना हे किती कष्टमय झाले असावे हे मी समजू शकलो व फारसे बोलणे झाले नाही . त्या पूर्वी त्यांनी एक लेख मला सोबती ब्लॉगमध्ये प्रसिद्धीस दिली , ती मी त्याच दिवशी प्रसिद्ध केली . वसईला आल्यापासून सोबतीच्या प्रत्येक सहलीची बातमी ते किंवा श्री. मधुसूदन काळे देत . आता हे दोघेही अतिदूरच्या सहलीला , परत न येण्याकरिता गेले आहेत . स्पष्टवक्तेपणामुळे भिड्यानी कदाचित कुणाला दुखविलेही असेल , पण त्यात वैयक्तिक आकस असण्याची शक्यता नाही . हा स्पष्टवक्तेपणा तत्वनिष्ठेपायी असे .
मृदुभाषी म. ना. काळे यांच्याशी दूरध्वनि लागला की बोलण्यात वेळ कसा जाई याचे भान रहात नसे . पार्ल्यात असताना , कांही वेळा मी नागरी दक्षता समितीत भाग घेत असे . तेथे काळे यांचे योगदान लक्षणीय होते . मी त्याच्या नवीन घरी गेलो तेव्हा त्यांचा संगणकांतला संग्रह त्यांनी मला आवर्जून दाखवला . जवळ जवळ रोजच माझ्याकडे आलेल्या छानशा इ-मेल्स मी त्यांना पाठवित असे . मध्यंतरी , मी कांही काळ परदेशांत होतो . तेथेच त्याच्या क्लेशदायी अंतिम प्रयाणाची बातमी कळली . त्यांच्या प्रयाणानंतर त्याचा संगणकावरील पत्ता काढून टाकणे मला क्लेशदायक वाटते .
या दोघांच्याही स्मृति माझ्याकडे दीर्घकाळ असतील .

एरी कॅनाल

2010-09-21T21:44:00.000-07:00

दि. १५ सप्टेंबरच्या ’सोबती’च्या साप्ताहिक सभेत श्री. प्र. के. फडणीस यांचे ’एरी कॅनाल’ या विषयावर व्याख्यान झाले. अमेरिकेत असताना वाचलेले एका वेगळ्याच प्रकारच्या प्रकल्पावरील पुस्तक हा त्याचा आधार होता. फडणीस यांच्या www.pkphadnis.blogspot.com या ब्लॉगवर व्याख्यानाचा आधारभूत लेख वाचावयास मिळेल.
व्याख्यानापूर्वी ’सोबती’च्या तीन दिवंगत सभासदांना श्रद्धांजलि वाहण्यात आली. ब्लॉगचे सहसंचालक श्री. म. ना. काळे यांचा त्यांत समावेश होता.

श्री. म. ना. काळे यांचे दु:खद निधन.

2010-09-12T22:53:00.000-07:00

’सोबती’च्या वाचकांस कळवण्यास अतिशय खेद होतो कीं सोबतीचे ज्येष्ठ व उत्साही सभासद व या ब्लॉगचे सहसंचालक श्री. म. ना. काळे यांचे शनिवारी सकाळी सहा वाजतां निधन झाले. घरींच पडल्यामुळे त्यांच्या डोक्यावर मार बसला व मेंदूत रक्तस्राव झाला. लीलावती इस्पितळ व नंतर पार्ल्यातील गावडे इस्पितळात बरेच दिवस उपचार होऊनहि ते कोमातून बाहेर आलेच नाहीत.
’सोबती’त ते अनेक उपक्रमांमध्ये सहभागी असत. त्यांचा स्वभाव मृदु व अजातशत्रु होता. हा ब्लॉग मी सुरू केला व मग कार्यकारी मंडळाकडे सुपूर्द केला. तेव्हां त्यानी ते काम श्री. काळे यांचेकडे सोपवले. वयाची सत्तरी उलटेपर्यंत संगणकाशी काही संबंध न आलेल्या श्री. काळे यांनी त्यानंतर या क्षेत्रात प्रवेश केला होता. ब्लॉगवर मराठीतून लिहिण्यासाठी व इतर कामे करण्यासाठी माझेकडे अनेकवार येऊन त्यानी सर्व समजावून घेतले व मी दीर्घकाळ अमेरिकेत गेल्यावर त्यानी हा ब्लॉग हौसेने व इतर कामांतून वेळ काढून चालवला होता. कमीजास्त अडचण पडल्यास माझ्याशी अमेरिकेत संपर्क साधत असत. त्यांचे हे उत्तम काम आपण वाचकांनी पाहिलेले आहेच. त्यांच्या निधनाचे वृत्त या ब्लॉगवर लिहिण्याची वेळ माझ्यावर येईल असे वाटले नव्हते. ईश्वरेच्छा!
’सोबती’च्या दि. १५ सप्टेंबरच्या साप्ताहिक सभेत त्याना श्रद्धांजली वाहिली जाईल. त्यांच्या कुटुंबियांच्या दु:खात आपण सर्व सहभागी आहोत.
प्र. के. फडणीस

डॉ. चंद्रकांत केळकर व सिनेसंगीत.

2010-08-16T22:46:00.000-07:00

डॉ. चंद्रकांत केळकर हे ’सोबती’चे एक ज्येष्ठ सभासद आहेत. दंतवैद्यकाबरोबरच संगीत हाहि त्यांचा आवडीचा व अभ्यासाचा विषय आहे. (तसे इतरहि अनेक अभ्यासाचे विषय व कार्यक्षेत्रे आहेत. पार्ल्यातील अनेक सामाजिक संस्थांच्या कार्यांत त्यांचा सहभाग असतो.) बालवयापासून असलेली सर्व प्रकारच्या संगीताची आवड व क्षमता पद्धतशीर अभ्यासाने जोपासतां आली नाही. मात्र त्याची क्षिति न बाळगतां स्वप्रज्ञेने ती आवड व कला त्यानी जोपासली. तबला व हार्मोनिअम या दोन्ही वाद्यांवर प्रभुत्व मिळवले. कॉलेजजीवनात संगीताचे कार्यक्रम बसवले. पुढे या क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांशी परिचय व स्नेह जमला. अनेक गायक/गायिकांना साथ केली. सिनेसंगीताचा विशेष शौक निर्माण झाला तो शंकर-जयकिशन या जोडीशी जमलेल्या स्नेहामुळे. श्रीनिवास खळे यांचेशीहि विशेष स्नेह जमला.
डॉ. केळकरांचा सिनेसंगीताचा खूप अभ्यास आहे. गाण्यातील वाद्यमेळाचा उपयोग व त्यातील सौंदर्यस्थळे ते बारकाईने उलगडून दाखवतात. अनेक वाद्यांच्या वापराच्या विशिष्ट जागा नेमक्या निदर्शनास आणतात. त्यांचा सिनेसंगीताच्या रेकॉर्डस व कॅसेट्सचा संग्रह विस्तृत आहे व ते त्याचा प्रेमाने सांभाळ करतात. रसिक मित्रांना निवडक गाणी ऐकवणे ही त्यांची आवड आहे.
दि. ४ ऑगस्टच्या सोबतीच्या साप्ताहिक सभेत त्यानी स्वत: निवडलेली हिंदी सिनेमांतील गाणी स्वत:च्या संग्रहातून पुनर्मुद्रित करून ’सोबती’ सभासदांना ऐकवलीं व त्यांतील सौंदर्यस्थळेहि उलगडून दाखवलीं. (गाण्यांच्या निवडीत, हल्लीच निधन पावलेले सोबती सभासद व त्यांचे मित्र श्री. प्र. गो. भिडे यांचाहि महत्वाचा सहभाग होता.) कार्यक्रम सोबतीच्या रसिक व चोखंदळ सभासदांना आवडला हे सांगणे नकोच!

’प्रेम सेवा शरण’

2010-08-11T22:54:00.000-07:00

खानसाहेब अब्दुल करीम खान यांच्या ’प्रेम सेवा शरण’ या नाट्यगीताची व्हिडिओ YOUTUBE वर हल्लीच मला दिसली. संगीतप्रेमी सोबती सभासदांसाठी व इतर ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ती मी येथे देत आहे.

2010-08-08T05:48:00.000-07:00

2010-08-08T05:29:00.000-07:00

2010-08-04T05:28:00.000-07:00

डॉ. गिरीश जाखोटिया एक यशस्वी व्यवस्थापन सल्लागार आणि प्रतिथयश लेखकही आहेत. दिनांक १४ जुलै रोजी सोबतीमध्ये त्यांचे विचारपरिप्लुत भाषण झाले व सर्व सभासदांकडून त्याचे उत्स्फूर्त स्वागतही झाले.

भाषणाच्या शेवटी त्यानी ‘आत्मा अडगळीत टाका आपला’ ही आपली स्वरचित कविता सादर केली. त्यांची ही कविता म्हणजे आपल्या देशातील सद्य परिस्थितीवरचे उपरोधिक भाष्यच म्हणावे लागेल. इतर लेखनाबरोबर कविता लेखनातही त्यांची लेखणी संचार करते.

‘आत्मा अडगळीत टाका आपला ’

करायचा असेल जर मोठा गफला, आत्मा अडगळीत टाका आपला !
करा मनाला पूर्ण हलाल, भेटतील जागोजागी दलाल.
बदलून टाका सत्य सारे, जमवून घ्या संधीचे वारे,
प्रत्येक गोष्ट विकत मिळते, असत्य सारे विकता येते !
षंढ होऊन करा सलाम, फायदे सारे घ्या तमाम.
संस्काराना मारा गोळी, भाजून घ्या आपली पोळी.
ओरबाडत रहा इथे, तिथे. चरत रहा जमेल तिथे.
व्हा लांडगे, घाबरवा सशाना, घाबरत रहा वाघाच्या मिशांना !
खुपसत रहा सुरे पाठीत, गाठा सावज जिभल्या चाटीत.
बनवा टोळ्या, लुटा जंगल, जाळा झोपड्या घडवून दंगल !
मिळतील बरेच बाबा, बापू, वापरा त्याना बना ढापू !
विका स्वप्ने, विका विचार, दुनिया गाते भ्रष्टाचार !
सौंदर्याचे दुकान थाटा, कमावण्याच्या हजार वाटा !
निरागसांच्या चोरा कल्पना, बुद्धीमतेच्या करा वल्गना !
असली गावे जरी भकास, तुमचा करा सदा विकास.
टाळूवरचे खा लोणी, भरत रहा छुप्या गोणी.
हलकट असू दे सारे नाद, विसरा सारे तात्विक वाद !
आत्मा असतो अमर सदा, वचन असले सतत वदा.
मूर्ख, हतबल बकरे गाठा, लज्जा सोडुनी सत्ता लाटा.
आयुष्य तुमचे बनवा छंदी, इतरांसाठी असू दे मंदी !
---- कामातुराणां न भयं, न लज्जा,
---- धनातुराणां न भयं, न लज्जा,
---- सत्तातुराणां न भयं, न लज्जा.

आत्मा अडगळीत टाका आपला, हाच विचार जातो जपला ! !

--- कवी: डॉ. गिरीश जाखोटिया
मोबाइल : 9820062116
email: jakhotiya_girish@yahoo.co.in

डॉ.गिरीश जाखोटीया - व्यवसाय सल्लागार, चतुरस्र लेखक व वक्ता

2010-07-24T07:30:00.000-07:00

श्री. सुरेश निमकर - वक्त्याचा परिचय करून देताना

डॉ. गिरीश जाखोटीया हे नावं ऐकल्याबरोबर एक चतुरस्त्र व्यक्तिमत्व डोळ्यासमोर येते. ‘एका मारवाड्याची गोष्ट’, ‘वंश’ या गाजलेल्या कादंबर्‍यांचे लेखक डॉ.गिरीश जाखोटीया यांचे भाषण ऐकण्याचा अपूर्व योग दि. १४ जुलै २०१० च्या साप्ताहिक सभेत सोबती सभासदाना आला.
सोबतीचे उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यांनी डॉ. जाखोटिया यांचा विस्तृत परिचर करून दिला व मग डॉ. जाखोटिया यांनी प्रसन्न मुद्रेने आपल्या भाषणास सुरवात केली. ओघवती भाषा, नर्मविनोदांची पखरण, विषयाचे सखोल ज्ञान व चिंतन यामुळे ‘वक्ता दशसहस्रेषु’ या सुभाषिताचा प्रत्यय आला. आपल्या भाषणात त्यानी अनेक विषयांचा परामर्ष घेतला.

लिखाणासंबंधी ते म्हणाले की ज्येष्ठानी आपल्या अनुभवांवर आधारित लिखाण करावे ज्यामुळे त्या लिखाणाला अधिक विश्वासार्हता येईल.
व्यवसाय करणार्‍यानी कुटुंबामध्ये समन्वय साधायला हवा. कुटुंबामध्ये जर चांगला समन्वय असेल तर व्यवसायामध्येही त्याचे प्रतिबिंब पडते. अहंकार हा व्यवसायाचा मोठा शत्रू आहे. अहंकार बाजूला ठेवून जर व्यवसाय केला तर संघर्षाचे प्रश्न उद्भवणार नाहीत. संघर्षाकडे चौफेर व सकारात्मक वृत्तीने पाहिजे तरच संघर्षातून संवाद निर्माण होईल.
मराठी मुले व्यवसायात मागे आहेत. परंतु आता परिस्थिती बदलत आहे.नवीन पिढी आता व्यवसायाकडे आकर्षित होत आहेत व यशस्वीही होत आहे. मात्र त्यानी अधिक धाडशी व्हायला हवे. प्रसंग येता ज्याप्रमाणे परशुरामाने शस्त्र हाती धरले तसे इतर गोष्टींचा बाउ न करता मराठी मुलानी धाडसाने पावले टाकली पाहिजेत. व्यवसाय म्हटला की त्यातल्या युक्त्या व खुब्या आत्मसात करायला हव्यात. तरच ते इतरांशी स्पर्धा करून व्यवसायात यशस्वी होतील.
व्यवसाय म्हटला की त्यामध्ये अनेक माणसांचा सहयोग आवश्यक असतो. त्यासाठी एक नेटवर्क बनविणे आवश्यक असते ज्यायोगे परस्पर देवाण घेवाण सुलभ होते. शिवाय व्यावसायिकांमध्ये बेरकीपणा, अर्थात सकारात्मक, यायला हवा. व्यवसायात अहंकार, अस्मितेचा विचार बाजूला ठेवायला हवा. नीतीच्या घट्ट चौकटीमध्ये बसून चलणार नाही. लवचिकता, व्यवहार या गोष्टी महत्वाच्या आहेत. अप्रामाणिकपणा न करताही व्यावसायिकता अंगी बाणवली तर यश मिळू शकते.आज भाषा, संस्कृति यांची अस्मिता राखण्याची चर्चा होते. पण विश्वाला कवेत घ्यायचे असेल तर अस्मितेच्या मर्यादेत फारसे काही करता येणार नाही.
बाह्य मन व अंतर्मन याचा विचारही आवश्यक आहे. बाह्य मन कोणत्याही बाबतीत चटकन प्रतिक्रिया देते. पण अंतर्मन मजबूत असेल तर मनाला योग्य मार्गदर्शन मिळू शकते.
डॉ. जाखोटीया यानी कृष्णनीती्वर विशेष भर दिला.कृष्ण आवश्यक तेथे प्रेमाने वागत असे, प्रसंगी व्यावहारिक नीतीचा अवलंब करीत असे तर प्रसंगी कर्तव्यकठोरही होत असे. म्हणून तो महान पदाला पोहोचला. अशा कृष्णनीतीची आज आवश्यकता आहे. देवाच्या बाह्य दर्शनापेक्षा देवाला अंतर्मनामध्ये पाहिला तर जीवनात समाधान मिळते. त्यांच्या मते व्यवसायातील मानसिकता अंगी बाणणे आवश्यक आहे. ती असेल तर व्यवसायात यश निश्चित असते.
डॉ. जाखोटिया मूळचे राजस्थानी (त्यांच्या भाषेत मारवाडी) असले तरी त्यांच्या चार पिढ्या महाराष्ट्रात गेल्याने व त्यांची पत्नी मराठी असल्याने मराठी मानसिकता, मराठी भाषा व संस्कृति यांच्याशी ते पूर्णपणे एकरूप झाले आहेत. याचे प्रतिबिंब त्यानी
लिहिलेल्या पुस्तकांत पडले आहे. त्यांच्या ‘एका मारवाड्याची गोष्ट’ या कादंबरीच्या अनेक आवृत्त्या अल्प काळामध्ये निघाल्या ही त्यांच्या लेखनशैलीची पावतीच म्हणावी लागेल. त्यांची ‘वंश’ ही कादंबरीही अशीच लोकप्रिय झाली आहे. अनेक प्रतिथयश कंपन्यांचे व्यग्र आणि यशस्वी व्यवसाय सल्लागा्र असूनही त्यानी लेखनाचा व्यासंगही जोपासला आहे व त्याना लेखक व वक्ता म्हणून मिळालेली लोकप्रियता स्पृहणीय आहे.
त्यांच्या भाषणाचे वैशिश्ट्य म्हणजे ते ज्या ‘मारवाडी’ समाजाचे आहेत त्या समाजावर आधारित विनोदही करतात. त्यांचे भाषण क्षणभरही कंटाळवाणे वाटत नाही. ते केवळ व्यवसायाबद्दल बोलत नाहीत तर मानवी प्रवृत्ती, आशा आकांक्षा , प्रत्येक समाजाची वैशिष्ट्ये व वैगुण्य यांचाही उहापोह ते भाषणात करतात.
त्यांच्या आणखी दोन कादंबर्‍या - एक मराठी व एक इंग्रजी येउ घातल्या आहेत व त्याही लोकप्रिय होतील यात शंका नाही.
जागतिक मंदी असूनही भारतावर तिचा फारसा परिणाम झाला नाही याचे कारण काय असा प्रश्न विचारला असतां त्यांच्या मते भारतीयांमध्ये असलेली बचतीची सवय व अमेरिकन लोकांच्या तुलनेत आपण फार कमी चंगळवादी व खर्चिक आहोत हे आहे.

सोबतीचा वर्धापन दिन सोहळा

2010-07-20T05:57:00.000-07:00

दर वर्षीप्रमाणे सोबतीचा ३१वा वर्धापन दिन समारंभ दिनांक १० जून २०१० रोजी उत्साहात साजरा झाला. या सोहळ्याचा प्रथम भाग या आधी दिनांक २ जून रोजी संपन्न झाला होता.

सुरुवातीला प्रार्थना व सोबतीचे शीर्षक गीत सोबतीच्या सभासदानी संगीताच्या साथीने सादर केले.

सोबतीचे अध्यक्ष श्री. मुकुंद पेठे यानी समारंभाचे प्रमुख पाहुणे पार्ल्याचे सुपरिचित रहिवासी ऍड्व्होकेट पराग अळवणी यांचा परिचय करुन दिला व यांच्या राजकीय व सामाजिक कार्याची माहिती करुन दिली.

कार्यवाह श्रीमती शीला निमकर यानी गेल्या वर्षातील सोबतीच्या घडामोडींचा आढावा घेतला व सोबतीचे अनेक उपक्रम यांची माहिती दिली. त्यानंतर सोबतीच्या ज्येष्ठ नागरिकांचा प्रमुख पाहुण्यांच्या हस्ते सत्कार हा महत्वाचा कार्यक्रम उत्साहात पार पडला.

ज्या सभासदाना सहस्रचंद्रदर्शनाचा लाभ झाला, ज्यानी वयाची पंचाहत्तर वर्षे पूर्ण केली व ज्यांच्या विवाहाला पन्नास वर्षे पूर्ण झाली अशांचा गुलाब पुष्प, श्रीफळ व भेटवस्तु देउन प्रमुख पाहुणे श्री. पराग अळवणी यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला. या सत्कार समारंभानिमित्त श्री. र.पां. मेढेकर व श्री. शंकर लिमये यानी आपले विचार व्यक्त केले.

त्यानंतर प्रमुख पाहुणे श्री. पराग अळवणी यांचे भाषण झाले.

ज्येष्ठांचा सत्कार करण्याची संधी दिल्याबद्दल त्यानी आनंद व्यक्त केला. ते म्हणाले ‘शिक्षण, नोकरीधंदा, संसार यातून माणूस निवृत्त होतो व नंतर त्याच्या आयुष्याच्या ‘सेकड इनिंग’ची सुरुवात होते. आरोग्य, विरंगुळा, आर्थिक नियोजन अशा गोष्टीना त्याला सामोरे जावे लागते.जर सेवानिवृत्तीपूर्वी या गोष्टींचे नियोजन केले तर ‘सेकंड इनिंग’ मधील उर्वरित आयुष्य समाधानाचे जाते.’

‘सोबतीची कार्यालयीन जागा नाही व त्यासाठीचे सोबतीचे प्रयत्न अपुरे पडले. परंतु ज्येष्ठ नागरिकांनी शासन व महानगरपालिका यांच्याशी सतत संपर्कात राहून, पाठपुरावा केल्यास ही समस्या सोडविता येणे शक्य आहे. सोबतीच्या यासाठीच्या प्रयत्नात योग्य ते सहकार्य व मार्गदर्शन मी देईन’ असे त्यानी आग्रहाने सांगितले.

त्यानंतर सोबतीचे ज्येष्ठ सभासद प्रा. येवलेकर यांच्या हस्ते भाग्यशाली सोडत काढण्यात आली व तीन यशस्वी क्रमांकाना बक्षिसे देण्यात आली.

सोबतीचे कार्याध्यक्ष श्री. विश्वास डोंगरे यानी प्रमुख पाहुणे, कार्यकारिणीचे पदाधिकारी, अनेक ज्येष्ठ नागरिक, लोकमान्य सेवा संघ व ज्यानी हा समारंभ यशस्वी होण्यासाठी प्रयत्न केले त्या सर्वांचे मन:पूर्वक आभार मानले.

शेवटी चविष्ट उपहाराने कार्यक्रमाची सांगता झाली.

सोबतीचा ३१वा वर्धापन दिन

2010-07-20T02:40:00.000-07:00

दर वर्षीप्रमाणे सोबतीचा ३१वा वर्धापन दिन दिनांक २ जून व १०जून रोजी साजरा झाला.

दिनांक २ जून रोजी कॅन्सरपीडीतांसाठी तन मन धनाने कार्य करणारे श्री. गोपाळ केशव तथा काका जोगळेकर व त्यांचे सहकारी यांच्या प्रयत्नांतून साकारलेल्या वाद्यवृंदाचा कार्यक्रम आयोजित केला होता. काका जोगळेकर यांची कहाणी म्हणजे निर्धार, मनोबल व सामाजिक जाणीव याचे मूर्तीमंत उदाहरण. या निमित्ताने त्यांचा परिचय करुन देणे उचित ठरेल.

कॅन्सर या रोगाच्या नावाचा उच्चारही माणसाला भीतीदायक वाटतो. पण काका जोगळेकरानी कॅन्सरला धैर्याने तोंड दिले. इतकेच नवे तर त्याच्याशी झगडून त्यानी कॅन्सरला दूर केले. एवढ्य़ावरच न थांबता कॅन्सरपीडीतानी आनंदी जीवन कसे जगावे याचा आदर्श घालून दिलाच पण अनेक कॅन्सरपीडीताना मानसिक व प्रसंगी आर्थिक आधारही दिला व त्याचा फायदा अनेक कॅन्सरपीडीताना होत आहे.

काकानी दोन ठिकाणी नोकरी केली. गायन वादनाचे क्लासही घेतले. दुर्दैवानॆ त्याना रेक्टमचा कॅन्सर झाल्याचे निदान झाले आणि टाटा हॉस्पिटलमध्ये त्यांच्या वर शस्त्रक्रियाही झाली. २८ वेळा रेडीएशन व २४ वेळा केमो थेरापीची ट्रिट्मेंट घेतली. मनोबल व निग्रह यांच्या आधाराने अखेर त्यानी कॅन्सरवर विजय मिळविला.

या अनुभवातून कॅन्सरपीडीताना मानसिक आणि यथाशक्ति आर्थिक आधार देणे हेच त्यांच्या उर्वरित आयुष्याचे ध्येय ठरले व त्यानुसार त्यांची वाटचाल चालू आहे. त्यांच्या या धीरोदात व समाजसेवी वृत्तीमुळे त्याना अनेक सेवाभावी कार्यकर्ते मिळाले व त्यांच्या मिशनला त्यांचा हातभार लागला. गायन, वादन हा त्यांच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग बनला. अत्यंत अल्प फीमध्ये ते मतिमंद व शारीरिक व्यंग असलेल्या मुलाना ते गायन, वादन शिकवू लागले.

१५ ऑगस्ट २०० रोजी त्यानी ` We Can Give' हा वाद्यवृंद स्थापन केला. १५ दिवसांतून एकदा टाटा मेमोरियल हॉस्पिटलमध्ये पेशंटसाठी भजन आणि सुगम संगीताचा कार्यक्रम सादर करतात. असे कार्यक्रम त्यानी अनेक संस्थांमध्ये सादर केले आहेत.

काही महिन्यांपूर्वी ‘Crusade Against Cancer' या कार्यक्रमात अमिताभ बच्चन यांच्या हस्ते काकांचा सत्कार झाला व ‘Times of India' मध्ये त्यांची मुलाखतही प्रसिद्ध झाली.

काकांचा हा अतुलनीय सेवाभाव पाहून सोबतीने त्यांच्या वाद्यवृंदाचा कार्यक्रम ठेवला. त्यात अनेक गाणी सादर झाली. एक अपंग व अंध मुलगी हिने अनेक बहारदार गाणी सादर केली. त्याबद्दल सर्वानी तिचे कौतुक केले. सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद श्री. र.पां मेढेकर यानी उत्स्फूरर्तपणे सदर अंध व अपंग मुलीला रुपये एक हजार बक्षीस दिले. विशेष म्हणजे काकांच्या काही सहकारी ज्येष्ठ नागरिकानीही गाणी सादर केली.

काकांच्या या सेवाभावी कार्याला यथाशक्ती हातभार लागावा या भावनेने अनेक सोबती सभासदानी काकांच्या संस्थेला उत्स्फूर्तपणे देणग्या दिल्या व एकूण वीस हजारांची भरघोस देणगी सोबती सभासदांतर्फे त्याना देण्यात आली. काकांच्या या सामाजिक उपक्रमाला सोबती सभासदांचा मिळालेला प्रतिसाद कौतुकास्पद आहे.

नवी दिल्ली येथील नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

2010-07-16T21:29:00.000-07:00

नवी दिल्ली येथे नवीन ’इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ’ काही दिवसांपूर्वी चालू झाला. त्याच्या निरनिराळ्या विभागांचे हे वापर सुरू होण्यापूर्वीचे फोटो माझेकडे Internet वरून आले. फोटो पाहून हा विमानतळ खरेच आंतरराष्ट्रीय दर्जाचा झाला आहे अशी खात्री पटेल. (फोटोवर क्लिक केले तर फोटो मोठा व जास्त चांगला दिसेल.)

2010-07-14T01:39:00.000-07:00

सरोगसी - २

2010-07-09T07:53:00.000-07:00

’सोबती’त या विषयावर श्री. सुरेश निमकर यांचे उद्बोधक असे व्याख्यान झाले त्याबद्दल माहिती प्रकाशित केलेली आहेच. या योजलेल्या व्याख्यानाच्या निमित्ताने या विषयावर मीहि काही माहिती गोळा केली होती. व्याख्यानात व नंतरच्या माझ्या छोट्या भाषणात यांतील बर्‍याच गोष्टींचा उहापोह झालाच. त्याचाच पुढील भाग म्हणून हा लेख आहे.
सध्यातरी भारतात सरोगसीसंदर्भात कोणताही स्वतंत्र कायदा नाही. मात्र सरोगसी बेकायदेशीरहि ठरवलेली नाही. लॉ कमिशनने एक रिपोर्ट तयार केला आहे आणि त्या अनुषंगाने एक नवीन कायदा येऊं घातला आहे. त्याविषयीं मला खालील गोष्टी व्हाव्यात असे वाटते.
१. सरोगसी करार. - या करारामध्ये सरोगेट माता, ’इच्छुक’ माता-पिता व क्लिनिक/डॉक्टर यांची नावे यावीं, म्हणजेच त्रिपक्षीय करार असावा. करार रजिस्टर करणे बंधनकारक असावे. इच्छुक माता वा पिता (अविवाहित, घटस्फोटित वा विधवा-विधुर) एकटेच असतील तर तसा स्पष्ट उल्लेख असावा. ’गे’ किंवा ’लेस्बियन’ कुटुंब वगैरे प्रकार असल्यास तेहि स्पष्ट केलेले असावे. करारानंतर, पण बालकाच्या जन्माआधी, ’इच्छुक’ जोडपे घटस्फोटित झाल्यास बालकाचा ताबा दोघांपैकी कोण घेणार तसेच दुर्दैवाने दोघांचाहि मृत्यु झाल्यास बालकजन्मापर्यंत उरलेल्या खर्चाची व जन्मानंतर पुढे बालकाची सर्व जबाबदारी कोण घेणार याचाहि उल्लेख करारात हवा. ती जबाबदारी कोणत्याहि परिस्थितीत सरोगेट मातेवर वा शासनावर पडूं नये. त्या व्यक्तीने जबाबदारी स्वीकारल्याचेहि करारात नमूद व्हावे. इच्छुक जोडपे भारतीय नसल्यास बॅंक गॅरंटीचीहि तरतूद त्यासाठी असावी.
सरोगसीची कल्पना ’टोकाची’ असल्यास, (म्हणजे सरोगेट माता, व ’इच्छुक’ माता-पिता तिन्हीहि, जन्माला येणार्‍या बालकाचीं ’जनक-जननी’ नसून दुसरींच दोन निनावी, अज्ञात, स्त्री-पुरुष ’जनक-जननी’ असणे.) ते कायद्याला मान्य असेल काय? असण्यास हरकत नाही मात्र ही गोष्ट करारात स्पष्ट झालेली असावी.
’इच्छुक’ माता-पिता व सरोगेट माता या तिघांचेहि DNA रेकॉर्ड कराराचा भाग असावे. (अपत्याचे DNA सरोगेट मातेशी जुळूं नये, मात्र ’इच्छुक’ माता व / वा पिता ’जनक / जननी’ असल्यास त्यांच्याशी जुळावयास हवे. कोणत्याही प्रकारच्या फसवणुकीला वा तक्रारीला जागा राहूं नये हा हेतु.)
२. जन्मदाखला. - मातेचे व पित्याचे नाव नेहमींच्या दाखल्यात लिहिलेले असते. मात्र जन्म सरोगसीने झाला असल्यास, नेहेमीपेक्षा वेगळा दाखला दिला जावा. जन्मदात्या मातेचे नाव देणे आवश्यक करावयाचे असल्यास नावापुढे ’सरोगेट’ लिहावे. इच्छुक माता-पित्याचीं नावे लिहिलेली असावी व तीं स्वत: (एक वा दोघेंहि) ’जनक /जननी’ आहेत कीं नाहीत याचाहि उल्लेख केलेला असावा. ही सर्व माहिती अर्थात करारांतील उल्लेखांनुसारच लिहिली जाईल. असे केल्यास अपत्याच्या मातृ-पितृत्वाबद्दल कोणताहि संदेह राहाणार नाही.
३. राष्ट्रीयत्व. - ’इच्छुक’ माता व / वा पिता भारतीय नागरिक नसल्यास, सरोगसी करारात बालकाचे राष्ट्रीयत्व कोणते मानले जावे याची स्पष्ट तरतूद असावी व अर्थातच ज्या राष्ट्राचे नागरिकत्व बालकाला मिळावयास हवे असेल त्या राष्ट्राची आगाऊ संमति करारासोबत जोडलेली असावी. सरोगेट माता व ’इच्छुक’ माता-पिता सर्वच अ-भारतीय असल्यास अशा बालकाचा भारतात जन्म होण्यास कायद्याची मान्यता असावी काय? हे कठीणच ठरेल कारण तिघेंहि अभारतीय असल्यास भारतीय कायदाच त्याना लागू होणार नाही. मात्र अनपेक्षितपणे असा जन्म भारतात झाल्यास काय करावे?
४. अपवादाने क्वचित सरोगेट माता हीच बालकाची ’जननी’हि (’अनुबंध’ प्रमाणे) असल्यास, तिचा जन्मानंतर बालकावर कोणताही हक्क असणार नाही अशी स्पष्ट तरतूद करारात हवी. मात्र जन्मदाखल्यात तिचे नाव येणे अनिवार्य राहीलच व तिचे ’जननीत्व’हि दाखल्यावर येईल. त्यामुळे पुढे त्या बालकाला ही गोष्ट पूर्ण अज्ञात राहणार नाही! कालांतराने तिने ते बालक मोठे झाल्यावर त्याचेकडून मातृत्वाच्या अधिकारात काही मागण्या करणे अशक्य नाही! हे सर्व घोटाळे टाळण्यासाठी सरोगेट माता ही ’जननी’ नसावीच हे माझ्या मते जास्त युक्त!
५. होणार्‍या कायद्यामध्ये सरोगेट माता कोणाला होतां येईल याबद्दल वैद्यकीय बाबती सोडून इतर काही तरतुदी हव्यात. उदा. वय, वैवाहिक स्थिति (अविवाहित मुळीच नसावी), नवर्‍याची (असल्यास) संमति, आधीचे अपत्य असणे, वगैरे. त्याशिवाय क्लिनिक/डॉक्टर यांनी कोणते वैद्यकीय निकष लावावे याबद्दलहि काही किमान मार्गदर्शक तरतुदी असाव्या.
६. लॉ कमिशनच्या रिपोर्टवरून असा ग्रह होतो कीं त्याना पैसे घेऊन होणार्‍या सरोगसीला मान्यता द्यावयाची नाही. मात्र ही आता वस्तुस्थिती आहे. भारतात (वैद्यकीय खर्चाव्यतिरिक्त) पैसे घेऊन सरोगसी मोठ्या प्रमाणावर चालते आहेच. त्यावर बंदी घातल्यास बेकायदेशीरपणे ती चालूच राहील व ते जास्त घातक ठरेल. तेव्हा त्याला कायद्याची मान्यता असावीच. मात्र काही निर्बंध त्याच्या सर्रास व्यापारावर व ’मध्यस्थां’वर असावे.
७. अनेक अनपेक्षित प्रश्न पुढेहि उत्पन्न होत राहतीलच पण त्यावर पुढे वेळोवेळी तरतुदी करतां येतील. कायदा करण्याची वेळ आतां खासच आलेली आहे तेव्हां विलंब टाळावा.

सरोगसी

2010-07-08T20:36:00.000-07:00

सरोगसी

’अनुबंध’च्या निमित्ताने दि. ७ जुलै रोजीं सोबतीच्या साप्ताहिक कार्यक्रमात सोबतीचे उपाध्यक्ष व पार्ल्यातील एक नामांकित वकील व समाजकार्यकर्ते श्री. सुरेश निमकर यांचे ’सरोगसी’ या विषयाच्या कायदेशीर बाजू समजावून देणारे अतिशय उद्बोधक असे व्याख्यान झाले. त्यातील काही महत्वाच्या गोष्टींबद्दल या ब्लॉगवर लिहिणे आवश्यक वाटते. श्री. निमकर यानी काही प्रमुख मुद्दे मांडले ते असे.
१. भारतामध्ये ’सरोगसी’ बाबत स्वतंत्र कायदा नाही. मात्र सरोगसी बेकायदेशीर ठरत नाही.
२. भारतात नागरिकांसाठी व परदेशीयांसाठीहि सरोगसीची सोय उपलब्ध करून देणार्‍या संस्था व क्लिनिक्स आहेत. ’लीलावती’ सारख्या नामांकित हॉस्पिटल्समध्येहि हे काम होते.
३. सरोगेट माता म्हणून काम करण्यास बहुतकरून अगदीं गरीब परिस्थितींतील स्त्रियाच पुढे येतात. बर्‍याच वेळां त्यांची शरीरप्रकृतिहि दुबळी असते त्यामुळे सुरवातीला त्यावरच उपचार करावे लागतात.
४. सरोगेट मातेला साधारण २ लाखापर्यत नक्त मोबदला मिळतो. सर्व वैद्यकीय खर्च, प्रवासखर्च विचारात घेऊनहि एकूण खर्च (परदेशातील जोडप्यांना) २५-३० लाखापर्यंतच येतो तो इतर देशांचे मानाने खूप कमी असल्यामुळे अनेक परदेशी जोडपीं यासाठी भारत पसंत करतात.
५. स्वतंत्र कायदा नसल्यामुळे सरोगसी करारातील तरतुदींना फार महत्व येते. मात्र काळजीपूर्वक केलेल्या करारांतहि अनपेक्षित अडचणी उभ्या राहतात व प्रकरणे कोर्टात जातात व कोर्टांना स्वत:च विचार करून बालकाच्या हिताच्या दृष्टीने योग्य काय याचा निर्णय करावा लागतो.
६. इंडियन मेडिकल कौन्सिलने सरोगसी काम करणार्‍या डॉक्टर्सनी वा क्लिनिक्सनी काय नियम पाळावे याबद्दल मार्गदर्शक तत्त्वे ठरवून दिलीं आहेत.
७. इतर कायद्यांचा विचार करतां सरोगसीने जन्म झालेले बालक व नैसर्गिक औरस बालक यांच्या वारस वगैरे कायदेशीर हक्कात फारसा फरक पडत नाही.
८. सरोगसी ही कल्पना आता फार पुढे गेली आहे. ’गे’ वा ’लेस्बियन’ जोडप्यांनीहि सरोगसीचा आधार घेतल्याचे दिसून येते.
९. जगातील इतर देशातहि सरोगसीबाबत एकमत नाहीं. काही देशांमध्ये अजिबात मान्यता नाही तर काही देशांमध्ये मान्यता आहे पण अटी असतात. युनायटेड स्टेट्समध्ये राज्याराज्यांतहि याबाबत फरक आहेत.
१०. परकीय नागरिकांनी भारतातील सरोगसीच्या सोयीचा फायदा घेतला तर अनेक प्रश्न उद्भवल्याच्या केसेस वाचावयास मिळतात.
११. भारतात ’सरोगसी’बद्दल सर्वंकष कायदा हवा असा विचार चालू आहे. लॉ कमिशनने रिपोर्ट तयार केला आहे व एक बिल लौकरच मांडण्यात येणार आहे.
श्री. निमकरांच्या उद्बोधक व्याख्यानानंतर त्यांचे अभिनंदन करून श्री. फडणीस यानीहि काही माहिती सांगितली.
१. ’अनुबंध’ मधील सरोगसी आता कालबाह्य झाली आहे. आता सरोगसीमध्ये सरोगेट मातेचे काम फक्त गर्भ वाढवण्याचे असते. ती ’जननी’ असत नाही.
२. भारतात मुंबई दिल्ली च्या बरोबरीने गुजरातेत आणंद या शहरी मोठ्या प्रमाणावर सरोगसीचे काम चालते. बीबीसी वरून तेथे हे काम करणार्‍या डॉक्टर्सच्या मुलाखतीहि झाल्या आहेत. आणंद ही भारताची सरोगसीची राजधानी आहे.
३. सरोगेट माता होणार्‍यांना काही मानसिक दडपण वाटल्यास क्लिनिक चालवणार्‍या लेडी डॉक्टर त्यांची समजूत घालतात कीं तुम्ही काही बेकायदेशीर काम करत नाही वा अनैतिकहि वागत नाही. तुम्ही दुर्दैवी जोडप्यांना अपत्यसुख मिळवून देता म्हणजे देवाचे काम करतां. आणंदमध्ये अनेक, पदरीं मुलें असलेल्या, गरीब वा विधवा स्त्रियांनी या मार्गाचा अवलंब करून आपल्यापुढील अवघड प्रश्न सोडवले आहेत.
४. परदेशांत सिंगल मदर्स वा फादर्स, घटस्फोटित वा विधुर व्यक्ति यानाही सरोगसीचा वापर करून अपत्ये हवीं असतात व अशा केसेस वाढत जाणार आहेत.
५. भारतात ही सोय कमी खर्चात व उत्तम वैद्यकीय सुविधांचा वापर करून मिळते त्यामुळे परदेशी व्यक्तींचा ओघ भारताकडे अधिकाधिक वळणार आहे.
६. याबाबत कायदा होतो आहे ही आनंदाची गोष्ट आहे.
कार्यक्रम सर्व उपस्थिताना अर्थातच आवडला. आमच्या वाचकानाहि तो उद्बोधक वाटेल.

----- संकलन: श्री प्र.के. फडणीस

४ जुलैचे अप्रतिम दारूकाम

2010-07-05T07:03:00.000-07:00

४ जुलै हा अमेरिकेचा स्वातंत्र्यदिन. तो दर वर्षी उत्साहाने सर्व देशभर साजरा होतो. अनेक शहरांमध्ये या निमित्ताने सार्वजनिक ठिकाणी शोभेचे अप्रतिम दारूकाम प्रदर्शित होते व लोक उत्साहाने ते उघड्यावर एकत्र जमून पाहतात. साधारण अर्धापाउण तास हे चालते. या वर्षी झालेल्या दारुकामाचे अनेक फोटो न्यूयॉर्क टाइम्सवर मला पहावयास मिळाले. त्यातले काही उतरवून घेऊन येथे दिले आहेत. आपणाला ते नक्कीच आवडतील.

2010-06-28T20:46:00.000-07:00

2010-06-27T07:49:00.000-07:00

सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद श्री. कृष्णकुमार प्रधान कवीही आहेत.
भाषाभारती या ब्लॉगमध्ये त्यांच्या कविता प्रसिद्ध होत असतात.

प्रितीसागर

सागराच्या लाटा धरतीला स्पर्शती प्रेमभावे ।
फेस सफ़ेत उफाळे सागराच्या प्रीतीचे जणू उमाळे ।
धरती त्याला परी प्रतिसाद न देई ।
लाज का वाटते तिला नभाची, प्रतिमा जयाची दिसे सागरजली ॥
लाजेची परी तिचीच लाली उठून दिसते क्षितिजावरती ।
जेव्हा सूर्य आपुले तोंड लपवी नगाआड वा पाण्याखाली ॥

---- कृष्णकुमार

ज्येष्ठ नागरिक भवन -

2010-06-26T06:03:00.000-07:00

(हा रांगोळीने काढलेल्या चित्राचा फोटो आहे.)

ज्येष्ठ नागरिक भवन - उद्घाटन सोहळा

गेल्या तीस पस्तीस वर्षात ज्येष्ठ नागरिक संघटित होऊ लागले आणि महाराष्ट्रात लहान मोठ्या शहरात/गावात अनेक ज्येष्ठ नागरिक संघांची स्थापना झाली. काही वर्षांपूर्वी महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिक संघांचा ‘फ़ेस्कॉम’ (FESCOM) या नावाने महासंघ स्थापन झाला. तसेच अखिल भारतीय ज्येष्ठ नागरिक संघांचा ‘आयस्कॉन’ (AISCON) हा महासंघ स्थापन झाला. या महासंघांतर्फे ज्येष्ठ नागरिक संघाना मार्गदर्शन मिळतेच. शिवाय त्यांच्या अनेक समस्या व मागण्या शासनापर्यंत पोहोचवून त्यावर कार्यवाही होण्यासाठी प्रयत्न केले जातात. सध्या महाराष्ट्रातील १८०० ज्ये.ना. संघ फ़ेस्कॉमशी संल्लग्न आहेत. विशेष म्हणजे ८६ संघ फ़क्त महिलांचे आहेत तर ४३ संघांच्या अध्यक्ष महिला आहेत.

साहजिकच वरील महासंघांमध्ये समन्वय साधण्यासाठी मध्यवर्ती ठिकाण आवश्यक होते. त्या दृष्टीने प्रयत्न सुरु झाले. आयस्कॉन/फ़ेस्कॉम मध्ये गेली अनेक वर्षे कार्यरत असलेले डॉ.शं.पां. किंजवडेकर व त्यांचे सहकारी यानी नवी मुंबई येथे मध्यवर्ती कार्यालयाची स्वतंत्र इमारत असावी या दृष्टीने प्रयत्न सुरु केले. सुदैवाने नवी मुंबई, नेरूळ येथे सिड्कोने सवलतीच्या दराने एक प्लॉट उपलब्ध करून दिला. वरील पदाधिकार्‍यानी अथक परिश्रमाने इमारत फंड जमा करण्यास सुरुवात केली. अनेक ज्येष्ठ नागरिक संघ, वैयक्तिक देणगीदार यांच्या सहयोगाने देणग्या मिळून २००६ साली इमारतीचे बांधकाम सुरु झाले. परंतु महागाईमुळे जमविलेले फंड अपुरे पडू लागले व त्यामुळे इमारत बांधणीला आवश्यक गती येत नव्हती. सुदैवाने महाराष्ट्र शासनातील एक ज्येष्ठ मंत्री मा. गणेश नाईक यानी भरघोस मदतीचा हात दिल्याने इमारतीचे बहुतेक काम पुरे झाले. दिनांक ७ जून रोजी मा. गणेश नाईक यांच्या हस्ते ‘ज्येष्ठ नागरिक भवन’ या वास्तूचे दिमाखात उद्घाटन झाले आणि संबंधितांच्या प्रयत्नांना मूर्त स्वरुप आले.

या उद्घाटन समारंभाला सोबतीच्या वतीने श्री. मुकुंद पेठे, अध्यक्ष, श्री. विश्वास डोंगरे, कार्याध्यक्ष व श्री. म.ना. काळे, सभासद हे उपस्थित होते.

या ज्येष्ठ नागरिक भवनाला तळमजला अधिक वर दोन मजले आहेत. पहिल्या मजल्यावर सभागृह आहे.
या इमारतीत डेकेअर सेंटर, वाचनालय, संगणक विभाग, वैद्यकीय तपासणी व उपचार. फ़िजियो थेरापी अशा सुविधा प्रस्तावित आहेत.

ज्येष्ठ नागरिक भवनाच्या उद्घाटनाबरोबर सर्व ज्येष्ठ नागरिक संघांचा समन्वय अधिक सुलभ होईल आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या अनेक समस्या सुटण्यास मदत होईल.

न्याय अंतरीचा.

2010-06-24T23:39:00.000-07:00

’सोबती’च्य़ा दि. २३ जून च्या साप्ताहिक सभेत सभासद श्री. जयंत खरे यानी एक मासिकात प्रसिद्ध झालेली कथा सांगितली ती थोड्या संक्षेपाने येथे देत आहे.
’संगोपन’ या अनाथाश्रमामध्ये एक नवजात बालक दाखल झाले. त्याच्या हाताला ’ओम’ अशी नावाची चिट्ठी लावलेली होती. इतर थांगपत्ता अर्थातच काही मिळाला नव्हता. रजिस्टरमध्ये रीतसर नोंद करून संस्थेने मुलाला दाखल करून घेतले. संस्थेच्या पद्धतीप्रमाणे मूल दत्तक देण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले. एका जोडप्याने हे मूल दत्तक घेण्याची इच्छा दाखवल्यावर संस्थेने सर्व चौकशी रीतसर करून व सर्व कायदेशीर तरतुदींचे पूर्ण पालन करून योग्य वेळी ओमला त्या जोडप्याला दत्तक दिले. आता या मुलाचे पालनपोषण चांगले होईल याचे संस्थेला समाधान वाटले.
दत्तक दिल्यानंतर एका आठवड्यातच एक मेहता नावाचे दुसरेच जोडपे संस्थेत येऊन ’आमचे ओम नावाचे मूल तुमचेकडे दाखल झाले होते ते आम्हाला परत हवे आहे’ अशी त्यानी मागणी केली. जोडपे नवविवाहित दिसत होते. संस्थेने म्हटले कीं अशा नावाचे मूल संस्थेत ठेवले गेले होते खरें, पण आता ते रीतसर दत्तक दिलेले आहे त्यामुळे तुम्हाला कसे देणार? श्री. मेहेतांनी मूल मिळावे म्हणून संस्थेला मोठी देणगीहि देऊं केली पण संस्थेचा नाइलाज होता. शेवटीं प्रकरण कोर्टात गेले.
श्री. मेहेतांतर्फे मुद्दे मांडले गेले कीं मुलाच्या हाताला नावाची चिट्ठी लावलेली होती ती आम्हाला माहीत होती कारण आम्हीच ती लावलेली होती. आमचे DNA रिपोर्टहि मुलाच्या DNA शी मिळत असलेले दिसतील. तेव्हां मूल आमचे आहे आणि आम्हाला मिळावे.
संस्थेच्या वकिलानी प्रतिवाद केला कीं नावाच्या चिट्ठीबाबत माहिती संस्थेच्या कोणा नोकराकडून वा इतर मार्गाने मिळाली असूं शकते. मूल संस्थेत दाखल झाल्यापासून मेहेता पतिपत्नीने वा त्यांचे वतीने इतर कोणीहि दीर्घकाळपर्यंत मुलाची चौकशी केलेली नाही. त्याच्याकडे अक्षम्य दुर्लक्ष केले. नियमित कालावधी उलटल्यावर, व कायद्याच्या सर्व तरतुदींचे काटेकोरपणे पालन करूनच संस्थेने मूल दत्तक देण्याची कार्यवाही केली आहे. कायद्याप्रमाणे संस्थेला तो अधिकार आहे. याउलट, कायद्याप्रमाणे संस्थेने दिलेला दत्तक रद्द करण्याचा या कोर्टाला अधिकारच नाही.
सौ. मेहेता यांनी कोर्टाला आपली हकिगत सांगण्याची परवानगी मागितली. ती दिल्यावर त्या म्हणाल्या. ’मी व श्री. मेहेता लहानपणापासून परिचित होतो व नंतर प्रेमात पडलो मात्र मेहेतांच्या कुटुंबाची परवानगी नसल्याने लग्न झाले नाही. आमच्या हातून नको ती चूक झाली. माझ्या लक्षात आल्यावर मी मेहेताना फोन करून बोलावून घेतले. दुर्दैवाने वाटेतच त्याना भीषण अपघात होऊन ते कोमात गेले. मी अगतिक झाले व मला आईशी बोलावे लागले. उशीर झाल्यामुळे मूल जन्माला येऊ देण्याला पर्याय उरला नव्हता. आईने दडपण आणल्यामुळे मी मूल जन्मल्याबरोबर अनाथाश्रमात ठेवले मात्र त्याच्या हाताला मीच त्याच्या नावाची चिट्ठी लावली होती. त्यानंतर मेहेतांचे आईवडीलहि अपघाताने इस्पितळांतच पडले. मी तिघांचीहि सेवा केली. मेहेता कोमातून निघून बरे झाल्यावर त्याना सर्व हकिगत सांगितली. त्यांनी मूल परत मागण्याचे ठरवले मात्र त्यापूर्वी आमचे लग्न होणे आवश्यक वाटले. आता त्यांच्या आईवडिलांचा विरोध उरला नव्हता. विवाह उरकून आम्ही लगेचच अनाथाश्रमाकडे धावलो तेव्हा आम्ही बराच काळ दखल घेतली नाही हे खरे असले तरी माझ्यावर कोसळलेली संकटपरंपरा हे त्याचे कारण आहे. माझा नाइलाज झाला, त्याची मला शिक्षा देऊं नये.’
श्री. मेहेतानी म्हटले कीं ही सर्व हकिगत खरी आहे आणि कायद्यात विसमेझर फॅक्टर अशी एक सवलत आहे ज्याद्वारे ज्या गोष्टी Act of God यासदरात मोडतील अशा कारणामुळे घडलेली कायद्यातील त्रुटी क्षम्य मानतां येते. त्याचा फायदा आम्हास द्यावा व मुलाला आम्ही वार्‍यावर सोडले होते असा निष्कर्ष काढू नये. आम्ही अगतिक होतो.
कोर्टाने निकाल दिला कीं मूल श्री. व सौ. मेहेता यांचेच आहे असे मान्य केले तरीहि, संस्थेच्या वकिलानी दाखवून दिल्याप्रमाणे कायद्याच्या सर्व तरतुदी पाळून दिलेला दत्तक रद्द करण्याचा या कोर्टाला अधिकार नाही. मूल अनाथाश्रमात ठेवण्याचा निर्णय घेताना सौ. मेहेतांवर त्यापुढील संकटपरंपरा उद्भवलेली नव्हती तेव्हा विसमेझर फॅक्टरची सवलत गैरलागू आहे. मूल अनाथाश्रमात ठेवले तेव्हांच मुलावरचा हक्क सौ. मेहेता यानी सोडून दिला असे समजले पाहिजे. आम्ही दत्तक रद्द करू शकत नाही.
कायद्याचा मुद्दा येथे संपला. मात्र कथेत म्हटले आहे कीं ओमचीं दत्तक मातापिता कोर्टात उपस्थित होतीं व त्या मातेला कायद्याचा निकाल न्याय्य वाटला नाही व तिने मुलाला त्याच्या खर्‍या आईच्या, सौ. मेहेताच्या, स्वाधीन केले. म्हणून कथेचे नाव ’न्याय अंतरीचा’ आहे.
(कथेचा शेवट म्हणून हे ठीक आहे पण कायद्याप्रमाणे, स्वखुशीने दत्तक घेतलेले मूल असे देऊन टाकता येईल काय असा मला प्रश्न पडला आहे!)

2010-06-17T05:28:00.000-07:00

चार्ली चॅपलीन - हसविणारा विचारवंत

चार्ली चॅपलीन जगाला हसवून गेला. पण त्याने जीवनावर
हृदयस्पर्शी भाष्यही केले. तो म्हणतो :

या जगात कायम असे काहीही नसते, अगदी आपल्या
अडचणी व संकटे.

सर्वात वाया गेलेला दिवस म्हणजे ज्या दिवशी तुम्ही
हसला नाहीत.

मला पावसात चालायला आवडते कारण तेव्हा माझे अश्रू
कुणीही पाहू शकत नाही.

फुलांचा गालिचा

2010-06-15T21:51:00.000-07:00

हे अप्रतिम फोटो माझेकडे एका परिचित व्यक्तीकडून आले. आपलेकडे रांगोळ्यांचे गालिचे, फुलांचेहि गालिचे बनवले जातात. या फोटोंतील गालिचाचा आकार मात्र फारच मोठा आहे आणि तरीहि तो पूर्णपणे प्रमाणबद्ध आहे हें विषेश. यातील रंगसंगतिही मनोहर आहे.

अनोखी मैत्री

2010-06-03T10:09:00.000-07:00

There is power in loving - what more beautiful
proof of this ? - Michael.

This ranger is assigned to prevent the poaching around
the wildlife refuge area of Lanseria, South Africa. The way
these animals interact with him is absolutely stunning ! The
lions seem to know he is there to protect them. His charm
works with hyenas and lions too. Hyenas are usually vicious.
Check out the pictures taken in the river - amazing because
lions hate waters.

अफलातून फोटोग्राफी

2010-05-28T06:54:00.000-07:00

रॉबर्ट बेल्टेमन नावाच्या २५ वर्षे फोटोग्राफीमध्ये नाव कमावलेल्या माणसाने तेचतेच करत राहाण्याचा कंटाळा आल्यामुळे चालता व्यवसाय बंद केला. मग किर्लियन फोटोग्राफी नावाच्या एका जुन्याच फोटोपद्धतीमध्ये प्रयोग सुरू केले. या पद्धतीत कॅमेरा, लेन्स, कॉम्प्यूटर यातले काहीच वापरत नाहीत. ज्या वस्तूचा फोटो काढावयाचा ती फोटोग्राफिक प्लेटवर ठेवून तिच्यातून विद्युतप्रवाह सोडावयाचा व तिच्यातून बाहेर पडणार्‍या किरणोत्सर्गाचे फोटो प्लेटवर उमटवायचे असा हा वेगळा प्रकार असतो. या माणसाने हे काम खूप मोठ्या प्लेटवर करून पाहिले. हे काम फार वेळखाऊ असते. एक वर्षात त्याचे फक्त दोन फोटो तयार झाले. पत्नीने त्याला वेड्यातच काढले. पण त्याच्या फोटोतले अफलातून रंग प्रेक्षकाना भावले. अतिशय उच्च विद्द्युतदाब वापरून हे काम करावे लागते त्यामुळे ते धोकेबाजहि आहे. एका छोट्याशा, केसाएवढ्या काडीने हे चित्र बनवले जाते मात्र मिळणारे रंग वेगळेच असतात.
पस्तीस देशांमध्ये या माणसाचीं चित्रे प्रदर्शित झाली आहेत. या चित्रांतील अनोखे रंग आपणाला आवडतील.
नॅशनल जिओग्राफिक वरून

गगनभेदीकार अनिल थत्ते

2010-05-25T09:34:00.000-07:00

दिनांक ५ मे रोजी सोबतीच्या सभासदाना एक मनोरंजक तितकाच राजकारण व पत्रकारिता यांच्यातील Inside Story आणि त्यामागील सुरस कथा सांगून चकित करणार्‍या कार्यक्रमाचा आनंद घेता आला.

वक्ते होते ‘गगनभेदी’ कार अनिल थत्ते. गगनभेदी हे साप्ताहिक त्यानी पंधरा वर्षे चालविले आणि ते वाचकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय ठरले. याचे कारण कोणतीही बातमी खोलात जाऊन सनसनाटी निर्माण करणारे लिखाण करण्यात त्यांचा हातखंडा होता.

पण गगनभेदी बंद केले तरी ते थोडेच स्वस्थ बसणार! उत्तम वक्तृत्वाची जोड मिळाल्यामुळे त्यानी राजकारण व पत्रकारिता यांच्या मागचे लोकाना फारसे माहीत नसणारे सत्य लोकांपुढे मांडण्यास त्यानी सुरुवात केली आणि श्रोत्यांचा त्याना उदंड प्रतिसाद मिळू लागला.

राजकारण हे वरवर चढाओढीचे वाटले तरी त्याच्यामागे विश्वास बसणार नाही अशा युत्या-प्रयुक्त्या, आर्थिक व्यवहार, स्वपक्षीय व प्रतिपक्ष यांच्याशी विधिनिषेध न बाळगता केलेल्या खेळी, वरवर निःपक्ष भासविणारे पत्रकार, स्तंभलेखक आणि संपादकांच्यामागे असलेली धनशक्ती, पैसे देऊन हवे तसे वृत्त छापून आणणे, महत्वाच्या राजकारण्यांचा प्रचार करण्यासाठी पळवाट काढून मोठे लेख छापणे अशा अनेक अपप्रवृत्तींवर त्यानी परखडपणे प्रकाश टाकला. उच्च विद्या बिभूषित डॉक्टर्सही जाहीरातींद्वारे व्यवसाय करीत आहेत त्यामागच्या क्लुप्त्याही त्यानी सांगितल्या.

अलिकडे स्वामी, बुवा व तथाकथित धार्मिक नेते यांचीही चलती आहे. त्यांची प्रवचने व इतर कार्यक्रम
धंदेवाईक पद्धतीने योजून लाखोंची कमाई करणारे व्यावसायिक आहेत असेही त्यानी सांगितले. तसेच ज्योतिषाचा धंदाही जोरात चालू आहेत. मार्केटिंग पद्धतीने एकाद्याला ज्योतिषी बनवून लाखो रुपये कमविणार्‍या लोकांचीही त्यानी उदाहरणे दिली. समाजात अनेक पातळींवर चालणारा भ्रष्टाचार, नीती-अनीती याचा विधिनिषेध न बाळगता केवळ सत्ता, संपत्ति कमावणे हा आजचा अनेकांचा धंदा झाला आहे.

त्यांचे भाषण ऐकून अनेक आश्चर्यकारक बाबी त्यानी श्रोत्यांसमोर मांडल्या ज्या कुणला फारशा माहित नव्हत्या. अशा अनेक गोष्टींचा त्यानी पर्दाफाश त्यानी केला व ‘दिसते तसे नसते’ हे अनेक उदाहरणानी स्पष्ट केले.

श्री. अनिल थत्ते यानी सोबतीकडून मानधन घेतले नाहीच पण सोबतीला १,१११ रुपयांची भरघोस देणगीही दिली.

मराठी ब्लॉगर्स मेळावा

2010-05-22T05:20:00.000-07:00

अलिकडे मराठी ब्लॉगर्सची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. मराठी भाषेच्या दृष्टीने हे सुचिन्हच म्हणावे लागेल.

ब्लॉगर्सची वाढती संख्या व त्यावर लिखाण करणार्‍या ब्लॉगधारकानी एकत्र यावे या उद्देशाने काही महिन्यांपूर्वी पुणे येथे एक मेळावा आयोजित केला गेला होता. त्याला मिळालेला प्रतिसाद पाहून कांचन कराई, रोहन चौधरी आणि महेन्द्र कुलकर्णी या ब्लॉगधारकानी मुंबई येथे असा मेळावा घेण्याची कल्पना मांडली व मराठी ब्लॉगधारकाना त्यासंबंधी आवाहन केले. त्याला उतम प्रतिसाद मिळाला.

रविवार दि. ९ मे रोजी दादर येठील दादर सार्वजनिक वाचनालयाच्या हॉलमध्ये हा मेळाव्वा संपन्न झाला. ८० च्या वर ब्लॉगधारक उपस्थित होते. त्यांत अनेक ब्लॉग चालविणार्‍या निवृत्त सनदी अधिकारी श्रीमती लीना मेहेंदळे ह्याही होत्या. सोबतीतर्फे श्री. म.ना. काळे. श्री. विश्वास डोंगरे व श्री. चंद्रकांत पतके उपस्थित होते. प्रत्येक ब्लॉगधारकाने आपण कशा तर्‍हेने ब्लॉगवर लिखाण करतो याची माहिती दिली व आपली मते व्यक्त केली. सोबतीतर्फे श्री. म.ना. काळे यानी सोबतीच्या ब्लॉगची पार्श्वभूमी, त्यावरील लिखाणाचे स्वरूप यासंबंधी माहिती दिली व मराठी ब्लॉगधारकांमध्ये संवाद निर्माण होईल अशी आशा व्यक्त केली. एकंदरीत ब्लॉगधारकांचा उत्साह वाखाणण्याजोगा होता. या मेळाव्यातून ब्लॉगधारकाना बरीच नवीन माहिती मिळाली.

राजा शिवाजी डॉट कॉम या वेबसाईटचे संचालक श्री.मिलिंद वेर्लेकर यानी सांगितले की शिवाजी महाराज यांच्या व्यक्तित्वावर व कारकीर्दीवर वीस हजार पानांचे लिखाण पूर्ण झाले असून येत्या वर्षभरात ही वेबसाईत कार्यान्वित होईल व शिवरायाच्या कारकिर्दीवर व त्यांच्या व्यक्तित्वावर संपूर्ण प्रकाश पडेल व अनेक अज्ञात प्रसंग, व्यक्ती व हकिगती लोकाना ज्ञात होतील.

‘स्टार माझा’चे श्री. प्रसन्न जोशी यानी सांगितले की न्लॉगधारकानी अनेक नवनवीन विषय हाताळावेत व दुसर्‍या भाषांमधील वाड.मयही मराठीत आणण्याचा प्रयत्न करावा.

आयोजकानी मेळाव्याचे आयोजन व्यवस्थित केले होते. अल्पोपहाराची व्यवस्था केली होती. त्यांच्या प्रयत्नाने मेळाव्याला प्रायोजक मिळाल्याने कुणावर आर्थिक बोजाहि पडला नाही.

हा मेळावा यशस्वी करण्यासाठी कांचन कराई, रोहन चौधरी व महेन्द्र कुलकर्णी यानी अविश्रांत परिश्रम घेतले. यासाठी त्याना मनःपूर्वक धन्यवाद.

केवळ विनोद

2010-05-19T01:07:00.000-07:00

In Good Humour & No Offence

केवळ विनोद

एका दुःखी नवर्‍याने मनातील दर्द कागदावर उतरवला :

साली इज ब्युटी, वाइफ़ इस ड्युटी
साली इस पेन्शन, वाइफ़ इज टेन्शन
साली इज कूल, वाइफ़ इज फ़ूल
साली इज टुटीफ़्रुटी, वाइफ़ इज किस्मत फ़ुटी
साली इज फ़्रेश केक, वाइफ़ इज अर्थक्वेक ॥॥

पैशाचा खेळ

2010-05-18T21:18:00.000-07:00

ऑरिगामी ही कला काही अपरिचित राहिलेली नाही. पांढरा किंवा रंगीत कागद वापरून घड्या घालून अनेक कलाकॄति बनवलेल्या आपण पाहिल्या आहेत. पण चलनी नोटेचा यासाठी उपयोग केलेला तुम्ही कधी पाहिला नसेल. अमेरिकेतील चलनी नोटा सर्व किमतीसाठी सारख्याच आकाराच्या असतात. अमेरिकेत नोटा-नाण्यांचा वापर कमी व बहुतेक व्यवहार क्रेडिट कार्ड किंवा ऑन-लाइन पद्धतीने होतात त्यामुळे पैशाचा असा उपयोग करण्याचे कोणाला तरी सुचले असावे. या उत्कृष्ठ कलाकृतींचे फोटो एका परिचित व्यक्तीकडून मला मिळाले ते येथे देत आहे. आपणाला ते नक्कीच आवडतील.

हृदयस्वास्थ्य आणि हृदयविकार

2010-05-17T03:53:00.000-07:00

अचानक आणि अनाहूत हृदयविकाराचा झटका येण्याची भीति, वयोवृद्धाना - विशेषत: स्त्रीवर्गाला अधिक असते हे आपण सर्वानीच ध्यानात घ्यायला पाहिजे. अलिकडे अंजियोग्राफी, अँजियोप्लास्टी आणि बायपास सर्जरी हे शब्दप्रयोग आपण बरेच वेळा ऐकतो-करतो. पण हृदयविकारामध्ये हृदयाच्या स्नायूचा विकार वेगळा आणि हृदयाच्या झडपांचा विकार वेगळा.
हृदयाच्या स्नायूच्या विकारासंदर्भात याआधी उल्लेखिलेले तीनही शब्दप्रयोग वापरलेले असतात. हे तीनही शब्दप्रयोग हृदयाच्या स्नायूंच्या रक्तपुरवठ्याच्या संदर्भात वापरले जातात. हृदयाच्या स्नायूंना रक्तपुरवठा करण्यासाठी फक्त एक आणि एकच रोहिणी असते. त्या रोहिणीला आपण हृदय-रोहिणी म्हणू. इंग्रजीत कॉरोनरी आर्टरी म्हटले जाते. या हृदय-रोहिणीच्या डाव्या आणि उजव्या बाजूच्या शाखा हृदयाच्या स्नायूंना शुद्ध रक्ताचा पुरवठा करतात. त्यात कमतरता निर्माण झाल्यास अगदी स्वाभाविकपणे हृदयस्पंदनात बिघाड जाणवू लागतो. स्वास्थ्यपूर्ण हृदयाच्या कार्यात हृदयाच्या स्नायूंचे जेव्हढे महत्व, तेव्हढेच महत्व हृदयाच्या झडपांच्या कार्याचे असते. म्हणून हृदय विकारासंदर्भात विचार करताना हृदयाच्या स्नायूंच्या विकाराराप्रमाणेच हृदयाच्या झडपांच्या विकारासंदर्भात पहावे लागते. हृदयविकाराच्या लक्षणांचा अभ्यास म्हणजे ह्र्द्स्पंदनाचा विचार जसे ई.सी.जी. चा प्रथम उपयोग होत असला तरी हृदयाच्या कार्यासंदर्भातील अभ्यास करताना, एलेक्ट्रोकार्डियोग्राम (ई.सी.जी.) बरोबर इकोकार्डियोग्रामद्वारे अभ्यास करावा लागतो. त्याद्वारे रक्तप्रवाह एकदिशा मार्गाने, हृदयाच्या एका कप्प्यातून दुसर्‍या कप्प्यामध्ये सुरळितपणे होतो किंवा नाही हे तपासून पाहिले जाते. इलेक्ट्रोकार्डियोग्राम प्रमाणेच हा इकोकार्डियोग्राम सुद्धा कोणत्याही प्रकारची इजा न करताच काढता येतो. हृद्रोगाच्या स्पष्ट रोगनिदानासाठी हे सर्व करण्याची नितांत आवश्यकता असते.

रुधिराभिसरणाबाबतची माहिती जगात सर्वप्रथम भारतीयांना होती हे सिद्ध करता येईल एवढा पुरावा उपलब्ध आहे. मात्र पाश्चात्य शास्त्रज्ञांच्या आधारे पाहू गेले तर, ती माहिती ब्रिटिश शास्त्रज्ञ विल्यम हार्वे याने सर्वप्रथम सप्रयोग दाखवून दिली आहे असे नमूद केलेले दिसेल. इसवी सन १८५० च्या आधी अनेक शतके आयुर्वेदात चरक या आयुर्वेदाचार्यापासून ती माहिती ज्ञात होती. शुश्रुताच्या रक्तसंचार सिद्धांतामध्ये दिलेले वर्णन पुरेसे बोलके आहे.

चतु:प्रकोष्ठ हृदयम वामदक्षिण भागत: ।
तस्यार्धो दक्षिणौ कोष्ठौ गृहीत्वा शुद्ध शोणतम ॥
रस रसति इति रस: ।
अह: अह: गच्छति इति रस: ॥

हृ म्हणजे आहरण करणे, द म्हणजे देणे आणि य म्हणजे नियमन करणे ही बृहदारण्य उपनिषदात दिलेली हृदय या शब्दाची व्युत्पत्ति, रुधिराभिसरणाची कल्पना भारतात ख्रिस्तपूर्व अनेक शतके माहित असावी हे सिद्ध करण्यास पुरेशी आहे.
खालीं दिलेल्या तीन आकृत्यांद्वारे चारही कप्प्यातून होणारा हृदयातील एकदिशा रक्तप्रवाह समजून घेण्यासारखा आहे.

कविश्रेष्ठ विंदा करंदीकर - भावपूर्ण आदरांजली

2010-05-16T06:18:00.000-07:00

अलिकडेच मराठी सारस्वताच्या नभोमंडळातून एक तेजस्वी तारा अंतर्धान पावला. गेली साठ पासष्ट वर्षे मराठी जगताला दिपवून टाकणारा त्यांचा प्रकाश अजूनही चमकतो आहे अणि वर्षानुवर्षे तो तसाच चमकत राहील. कविवर्य विंदा करंदीकर मराठी मनाला चटका लावून गेले. त्यांचे श्रेष्ठत्व वादातीत होते. त्यांचे स्मरण करुन आदरांजली वाहण्यासाठी सोबतीचा विशेष कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता.

सोबतीच्या ज्येष्ठ सभासद डॉ. गीता भागवत यानी कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन केले. त्यानी विंदांच्या अनेक वाड.मयीन पैलूंची ओळख करून दिली. शिवाय पार्ल्यातील दोन साहित्यिका श्रीमती चारुशीला ओक व माधवी कुंटे यांचाही या आदरांजली कार्यक्रमात सहभाग होता. त्यानीही विंदांच्या साहित्यातील अनेक उतारे व कविता वाचून दाखविल्या.

विंदाना अनेक पुरस्कार मिळाले. त्यातील महत्वाचा ‘ज्ञानपीठ’ पुरस्कार त्यांच्या बहुविध वाड.मयीन कार्यासाठी मिळाला. विंदा केवळ श्रेष्ट कवीच नव्हते तर लघुनिबंध, समीक्षा, विविध ललित लेखन यातही त्यांनी लीलया संचार केला व या सार्‍याची पावती त्याना ‘ज्ञानपीठ’ पुरस्काराच्या रूपाने मिळाली. ‘अष्टदर्शने हा त्यांचा ग्रंथ म्हणजे त्यांच्या सर्वसमावेशक प्रतिभेचा आगळा आविष्करच होता. प्रा. येवलेकर यानी विंदांच्या ‘अष्टदर्शने’ या ग्रंथाचे अनेक पैलू उलगडून दाखविले. त्यांचा हा ग्रंथ विशेषत्वाने गाजला. त्यात सात पाश्चिमात्य व एक भारतीय शास्त्रज्ञ व तत्ववेत्ते यांच्यावर अभंगरूपी भाष्य आहे. विशेष म्हणजे यातील एकमेव भारतीय तत्वज्ञ चार्वाक याच्या तत्वज्ञानासंबंधी भाष्य आहे व त्याच्यासंबंधी असलेले गैरसमज दूर करण्याचा त्यानी प्रयत्न केला आहे.

तत्वज्ञान, जीवनाचा अर्थ, जीवनाचे वास्तव ते परखडपणे मांडतात व त्यांच्या चपखल शब्दांनी रसिकांच्या मनाला ते थेट स्पर्श करतात. ‘उद्योग चिंता घालवी’, ‘स्वत:ला जिंकण्यासाठी युद्ध करावे लागते’, ‘एव्हढे लक्षात ठेवा’ हा सार्थ उपदेश, ‘सत्तेने जे मत्त जाहले’, अशा कवितांतून विंदांच्या वहुआयामी प्रतिभेचा आविष्कार प्रकर्षाने समोर येतो. ‘आम्ही द्रव्यदास’, ‘सगळे मिळून मरण्यात मौज आहे व जगण्यात ब्रह्मानंद आहे’ असा वास्तववाद ते मांडतात. ‘माझ्या मना बन दगड’ ही कविता तर सामाजिक, आर्थिक व्यवस्थेचा बळी पडणार्‍या अभागी माणसाच्या अगतिकतेवर केलेले परखड भाष्य आहे पण तोही एक दिवस बंड करुन उठेल असाही आशावाद त्यानी व्यक्त केला आहे. जीवनावर परखड भाष्य करणार्‍या विंदानी ‘झपताल’ ही भावपूर्ण कविताही लिहिली आणि कठीण परिस्थितीतही नेटका संसार करणार्‍या गृहीणीसंबंधी कृतज्ञ भावना ते या कवितेत व्यक्त करतात.

विंदांच्या काही कविता मिष्कीलही आहेत. ‘धोंड्या न्हावी’ ही त्यांच्या गावच्या न्हाव्यावरची कविता मिष्कील आहेच पण उपेक्षित, गरीबीचे जीवन जगणार्‍या माणसाच्या जीवनावरही भाष्य आहे. तसेच विनोदी ढंगाने लिहिलेल्या बालकविताही मुलाना हसवतात.

विंदा, मंगेश पाडगावकर व वसंत बापट यानी एकत्रितपणे कवितावाचनाचे जाहीर कार्यक्रम सुरु केले व त्यांना अफाट लोकप्रियता लाभली. विंदांच्या खणखणीत आवाजातली कविता ऐकणे हा एक आगळा अनुभव असे.

विंदा द्रव्यलोभापासून कोसो दूर होते. रहाणी अत्यंत साधी. मोठेपणाचे प्रदर्शन नाही. जरुरीपेक्षा अधिक पैशाची त्याना हाव नव्हती. म्हणून लाखो रुपयांच्या पुरस्कारांच्या रकमा त्यानी सामाजिक कार्य करणार्‍या संस्थाना सहजपणे देणग्या म्हणून दिल्या. गंमतीची गोष्ट अशी की कोकणी माणसाचा चिकूपणा त्यांच्यातही होता व त्यासंबंधी अनेक कथा प्रचलित आहेत. मार्क्सवादाचा पगडा त्यांच्यावर होता पण पोथीनिष्ट मार्क्सिस्ट ते कधीच नव्हते. पण त्यांच्या अनेक कवितेत सामाजिक, राजकीय व आर्थिक व्यवस्थेचे बळी ठरणार्‍या गोष्टींवर परखड भाष्य असे.

अ‍ॅरिस्टॉटलचे काव्यशास्त्र या त्यांच्या ग्रंथामध्ये अ‍ॅरिस्टॉटलचे काव्यविषयक तत्वज्ञान त्यानी उलगडून दाखविले आहे. ‘आकाशाचा अर्थ’ व ‘स्पर्शाची पालवी’ हे लघुनिबंध संग्रहही त्यांच्या बहुविध विचारांची साक्ष देतात.

‘देणार्‍याने देत जावे’ या त्यांच्या कवितेप्रमाणे मराठी मनाला ते भरभरून देत राहिले. त्यामुळे त्याना ‘ज्ञानपीठ’ पुरस्कार मिळाल्यावर प्रत्येक मराठी माणूस आनंदित झाला.

त्यानी मरणोत्तर नेत्रदान व देहदान करुन त्यांच्या त्यागी वृत्तीला भव्य उंचीवर नेऊन ठेवले. ते वाचिवीर नव्हते, कृतिवीर होते हेच खरे.

विंदांच्या एक विद्यार्थिनी श्रीमती सुनीता नागले यानी महाविद्यालयात विंदांच्या इंग्रजी शिकविण्यासंबंधी आठवणी सांगितल्या. धड्यातील पात्रे डोळ्यासमोर जिवंत करण्याची त्यांची हातोटी विलक्षण होती. श्री गोविंद जोग यानी ‘माझ्या मना बन दगड’ ही कविता श्री. विश्वास डोंगरे यानी ‘फ़्राइडला कळलेले संक्रमण’ ही कविता सादर केली. श्रीमती भालेराव यानीही विंदांच्या काही कविता सादर केल्या.

सोबतीचे उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यानी तंबी दुराइ यानी लोकसत्तेत लिहिलेल्या लेखाचे वाचन केले. विंदांचे पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी ठेवले होते व त्यांचा आत्मा बोलतो आहे अशा कल्पनेवर आधारलेल्या या लेखाने सार्‍याना भारावून टाकले. विंदांच्या स्नुषा या कार्यक्रमाला उपस्थित होत्या.

असे होते विंदा. त्यांच्यासंबंधी लिहावे तेव्हडे थोडेच आहे. पण त्यानी ठेवलेला अमूल्य वाड.मयीन ठेवा सर्वांची वर्षानुवर्षे सोबत करील.

----- संकलक : म.ना. काळे

हॉलंड मधील रस्ते नसलेले एक सुंदर गांव

2010-05-13T17:47:00.000-07:00

हॉलंड मध्ये रस्ते नसलेले हे एक गांव अन त्याच्या कांही नितांत सुंदर प्रतिमा ...

2010-05-12T23:00:00.000-07:00

ज्येष्ठ नागरिक आणि स्वयंशिस्त
--- डॉ. गीता भागवत

चार-पाच वर्षांपूर्वी माझ्या प्राध्यापक मुलानं मला माझ्या वाढदिवसाची भेट म्हणून ‘मोबाइल फोन’ देउ केला तेव्हा मी त्याला कडाडून विरोध केला. पण शेवटी त्याच्या आग्रहाला बळी पडले नि ‘मोबाइल फोन’ स्वीकारला. फोन देतानाच मुलान मला तो कसा वापरायचा, त्याच्या मूलभूत प्राथमिक बाबी सविस्तर शिकून घ्यायला लावल्या. फोन स्विच ऑन-ऑफ करणं, फोन घेण-करण, फोन बुकमध्ये नांव-नंबर टाकणं-वगळण-शोधणं, तसच एसएमएस करणं-वाचणं, प्रोफाईल बदलणं, मिस्ड कॉल देणं-आलेले बघून प्रतिफोन करणं अशा सगळ्या गोष्टी मी जिद्दीने शिकले नि वापरतेही आहे. आता फोन घरी विसरले तर मला चुकल्या चुकल्यासारख वाटतं.

आपण ज्येष्ठ नागरिक पूर्वी मोबाईल वापरत नसतानाही महत्वाचे-निकडीचे व्यवहार पार पाडत होतो-वेळा पाळत होतो. मग आताच आपल्याला पदोपदी हा मोबाईल फोन का बरं लागतो? मोबाईल बाळगणं म्हणजे तरुणपणा-आधुनिकता-रुबाबदारपणा-प्रतिष्ठा असं समीकरण आपल्या मनात तयार झालं की काय? आपण मोबाईलचे भक्त-नव्हे गुलाम-झाल्यासारखं का बरं वागत असतो? खूप विचार करून, मुलाशी चर्चा करुन मी स्वत:साठी काही पथ्यं तयार केली आहेत नि ती निष्ठेनं पाळते आहे. तुम्हाला सांगू ती पथ्यं?

१) सार्वजनिक ठिकाणी - बँकेत, ग्रंथालयात, नाट्यगृहात, सिनेमागृहात, सभा-बैठकात-
आपला फोन व्हायब्रेशनवर किंवा सायलेंट मोडवर ठेवायचा.
२) शक्यतोवर एसएमएसचा वापर करायचा. सार्वजनिक ठिकाणी शेजारच्या व्यक्तीलाही कळू
न देता एसएमएस वाचता-करता येतो.
३) क्वचित तातडीने फोन घेण्याची-करण्याची गरज पडणार असेल तर सभेत -नाटकात
इतराना कमीत कमी त्रास होईल अशा जागी बसायचे, दरवाज्याजवळ, मागच्या रांगेत,
रांगेच्या कडेच्या खुर्चीवर - बसायचे.

ज्येष्ठहो, तुम्ही आणखीही काही पथ्यं सुचवलीत तर तीही पाळता येतील. पण मुळात अशी पथ्यं तुम्ही पण पाळाल? थोडं आत्मपरीक्षण कराव नि तरुणाना आपल्या वागणुकीनं आदर्श वस्तुपाठ घालून द्यावा असं नाही वाटत तुम्हाला ?

--डॉ. गीता भागवत

किती सुंदर रस्ते आहेत हे !

2010-05-12T03:50:00.000-07:00

दुचाक्या - साइड कार्स - - किती प्रकार !

2010-05-08T16:48:00.000-07:00

वसंत ऋतुचे आगमन

2010-05-08T15:59:00.000-07:00

उत्तर गोलार्ध परत एकदा सुर्याच्या दिशेकडे झेपावतोय , फ़ुलांना जाग येते आहे , नव्या आयुष्याची पहाट उगवतेय . घराबाहेर पडून हिंडण्याकरिता माणसे परत प्रवृत्त होताहेत . नव्या ऋतूची – वसंताची चाहूल बागा , शेतं , झू , सण – सर्वत्र दिसून येतेय . शिशिराचे शेवटचे अवशेष नवऋतूच्या आगमनाने नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत ।

२७ मार्च २०१० – सोफी ऑल्सन्‍ ट्युलिपच्या बागेतून मार्ग काढतेय . येथे २५ मार्च ते २५ एप्रिल दरम्यान , ट्युलिप फेस्टिवल असते ।

१ एप्रिल २०१० – अलास्का युनिव्हर्सिटित फेअरबॅंक्स्‍ येथे जन्माला आलेला , या ऋतुतील हा पहिला नर रेनडिअर बच्चा . जनतेने सुचविलेल्या नांवांतुन एक नांव याला देण्यांत येईल ।

२ एप्रिल २०१० – उत्तर आयर्लंड मधील एका फार्महाउस मध्ये एका कोकराला निवारा मिळालाय . कमालीच्या थंड हवामानामुळे , या वर्षी कित्येक नवजात पाडसं दगावली . हज्जारो घरांत विजेचा पुरवठा खंडित झाला होता .

५ एप्रील २०१० – चीनमधील हेफेइ प्रांतात , एक मधुमक्षिका पालक , मधमाशांच्या पोळ्यासह . या पालकांचे गट दक्षिण चीन पासून उत्तर चीन पर्यंत तेथील फुले फुलण्याच्या कालक्रमानुसार , मधाची पोळी घेऊन प्रवास करतात .

२२ मार्च २०१० - केवळ कांही आठवड्यापूर्वीच जन्मलेले हे चिंचिला जातीचे सशाचे पिल्लू गवत कुरतडतेय , म्युनिक येथील सशांच्या फार्म मध्ये . स्पर्धेमध्ये भाग घेण्याकरिता , येथे सशांची निपज करतात .

२९ मार्च २०१० – कार्ल्सबाद , कॅलिफोर्निया येथील रॅंचमधील फुले . जवळ जवळ ५० एकर जागेत , जायंट टेकोलोट रॅनुनक्युलस जातीची फुलं प्रत्येक वर्षी मार्च ते मे च्या दरम्यान पूर्ण जोमात फुललेली असतात .

४ एप्रिल २०१० – हंसांचा समूह त्यांच्या शीतकालिन निवास स्थानाकडून , एव्हन नदीतून , स्ट्रॅटफोर्ड ( ओंटारिओ ) कडे सरकतोय . साथीला बॅगपाइपर्स .

२१ मार्च २०१० – व्हाइट रिव्हर जंक्शन येथील तेवीस वर्षांची मिस्‍ स्मिथ बर्फाच्छादित तळ्यात , २०१० च्या शिशिराच्या अखेरीस असणार्‍या वार्षीक सोहोळ्यात भाग घेण्याकरिता , पोहोण्याचा सराव करतेय .

४ एप्रिल २०१० – ३ वर्षाची एलिना ड्युश , इस्टर एग्ज शोधण्याकरिता

२ एप्रिल २०१० – एक कश्मिरी महिला , काकपोरा खेड्यात राइची भाजी घेऊन चाललीय .

हुशार सुंदरलाल

2010-05-08T03:50:00.000-07:00

एकदा सुंदरलाल डायनासोरचा सिनेमा पहायला गेला . सिनेमात , डायनासोर जसजसा चाल करून येतो , सुंदरलाल घाबरून खुर्चीला गच्च धरून खुर्चीवर बसतो. शेजारचा प्रेक्षक विचारतो , “ काय प्रकार आहे ? कसली भिती वाटतेय ? सिनेमा तर आहे .” सुंदरलाल म्हणतो, “ मी माणूस आहे आणि मला अक्कल आहे . हा सिनेमा आहे याची जाणीव आहे . पण ते जनावर आहे . त्याला काय हे माहित ?”
----------
सुंदरलालचा रेल्वेच्या रुळावर आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे . तो फ्राय चिकन व वाइनची बॉटल घेउन , रुळावर बसला आहे . जाणारा विचारतो , काय हो , हे सर्व घेऊन , असे का बसलायत ? सुंदरलाल म्हणतो , साल्या ह्या ट्रेन्स हल्ली फार उशिराने येतात .त्यामुळे माझा भुकबळी न गेला म्हणजे मिळ्वली .
----------
एकदा लांब दाढी असलेले सुंदरलाल रेल्वेने आपल्या गांवाला निघाले . त्यांना झोप येवू लागली म्हणून शेजा-याला वीस रुपये देऊन बदली गांव आले की उठव म्हणून सांगितले . शेजारी होता न्हावी . त्याने विचार केला की वीस रुपयांच्या बदल्यात आपण त्याला अधिक सेवा देऊ लागतो . त्याने झोपेतच त्याची दाढी करून टाकली . स्टेशन आल्यावर सुंदरलाल उतरला . घरी पोहोचल्यावर तोंड धुवून आरशासमोर उभा राहिला आणि किंचाळलाच . बायकोने विचारले , काय झाले . सुंदरलाल रागानेच म्हणाला , त्या बदमाशाने माझे वीस रुपये घेतले आणि उठवले भलत्यालाच .
----------
मुंदरलाल व सुंदरलाल मुंबईला पोहोचले आणि एका डबल डेकर बसमध्ये कसेबसे शिरले . मुंदरलालला खालच्या डेकवर जागा मिळाली तर सुंदरलालला वरच्या डेकवर . कांही वेळाने गर्दी कमी झाल्यावर मुंदरलाल सुंदरलालच्या शेजारी बसण्याकरिता वरच्या डेकवर गेला . पहातो तर काय , सुंदरलाल जिवाच्या आकांताने दोनही हाताने सीटला गच्च पकडून बसला होता . अरे सुंदरलाल , काय चाललय काय ? कसली एव्हडी भिती वाटतेय तुला ? मी खाली मजेत होतो .
हो , पण तिथे ड्रायव्हर आहे , सुंदरलाल म्हणाला .

2010-05-03T02:10:00.000-07:00

एवढे लक्षात ठेवा

१) दूरध्वनीवर बोलताना रिसिव्हर डाव्या कानाशी ठेवा.
२) शक्यतो दिवसातून एकदाच कॉफ़ी घ्यावी.
३) थंड पाण्याबरोबर गोळ्या घेउ नयेत.
४) सायंकाळी सातनंतर भरपेट जेऊ नये.
५) सकाळी पाणी जास्त प्यावे, सायंकाळी कमी प्यावे.
६) औषध घेतल्याबरोबर लगेच झोपू नये.
७) मोबाईलची बॅटरी डाउन असेल तर आलेला फ़ोन कॉल
घेउ नये कारण त्यावेळी रेडीएशन १००० पट असते.

........ (ई मेलच्या आधारे)

आय़् ए एस् च्या परिक्षेत विचारलेल्या कांही प्रश्नांची उत्तरें

2010-04-29T03:10:00.000-07:00

[ मूळ इंग्रजीत झालेल्या या परिक्षेत कांही वाक्ये, हेतू साधण्यासाठी भाषांतरीत केलेली नाहीत .]
प्रश्न : सिमेंटच्या फरशीवर न फोडता कच्चे अंडे कसे टाकाल ?
उत्तर : सिमेंटच्या फरशा फार कठीण असतात .

प्रश्न : जर आठ माणसांना एक भिंत बांधायला दहा तास लागले तर ती भिंत बांधायला चार माणसांना किती वेळ लागेल ?
उत्तर : कांहीच वेळ लागणार नाही . ती आधीच बांधून झाली आहे .

प्रश्न : जर तुमच्या एका हातात तीन सफरचंदे व चार संत्री असतील आणि दुसर्‍या हातात चार सफरचंदे व तीन संत्री असतील तर तुमच्याकडे काय असेल ?
उत्तर : फार मोठे हात .

प्रश्न : How can you lift an elephant with one arm ?
उत्तर : प्रश्नच कुठे येतो ! एक हात असलेला हत्ती सापडणारच नाही .

प्रश्न : कोणीही आठ दिवस झोपेशिवाय कसा राहू शकेल ?
उत्तर : यांत काय अवघड ? तो रात्री झोपतो .

प्रश्न : जर तुम्ही लाल रंगाचा दगड निळ्या समुद्रांत फेकला तर काय होईल ?
उत्तर : अगदी सोप्पं आहे . तो भिजेल आणि बुडून समुद्राच्या तळाला जाईल .

प्रश्न : अर्ध्या सफरचंदासारखे दुसरे काय दिसते ?
उत्तर : त्याचा दुसरा अर्धा भाग .

प्रश्न : तुम्ही breakfast ला काय कधीच खाऊ शकणार नाही ?
उत्तर : Dinner [रात्रीचे जेवण] .

प्रश्न : चाकाचा शोध लागला तेव्हा काय झाले ?
उत्तर : It caused a revolution .

प्रश्न : Bay of Bengal is in which state ?
उत्तर : Liquid [द्रव स्थितीत ] .

आता थोडेसे मौखिक चांचणी बद्दल –interview .

प्रश्न : मी जर तुमच्या बहिणीबरोबर पळून गेलो तर तुम्ही काय कराल ?
उत्तर : माझ्या बहिणीकरिता तुमच्यापेक्षा सरस जोडीदार मिळवणे मला शक्यच होणार नाही , सर .

उमेदवाराकरिता परीक्षकाने कॉफी मागवली . कॉफी आली .
प्रश्न : व्हॉट इज बिफोर यू ?
उत्तर : टी .
[ इंग्रजी मुळाक्षरांत U च्या अगोदर T येतो ]

वरील उत्तरे देणार्‍या सर्वांची IAS , IFS वा IPS करिता निवड झाली होती .

2010-04-20T23:33:00.000-07:00

तिमिर, दीप आणि प्रकाश

सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद व भाषा व्यासंगी लेखक व कवी श्री. प्रभाकर भिडे
यांची एक अर्थपूर्ण कविता.

निरोप द्याया काळोखाला
दीप लाविता प्रकाश उजळे ।
हे तर घडते सदैव नेमे ॥
शुभ कार्याला दिवा हवा जरी
मृत्यूनंतर दिवा लावती ।
अर्थ असे की दुःखा विसरुनी
पुढील जीवना सामोरे व्हा ॥
शृंगाराला अर्थ येतसे
दीप मालवुनी सार्थक मीलन ।
म्हणुनी लावुया अर्थ नवा ॥
फुंकर मारुनि दीप विझविला
प्रकाशमय जग सारे झाले ॥

--- कवि: प्रभाकर भिडे

कवयित्री विद्या

2010-04-15T09:33:00.000-07:00

कवयित्री सौ. विद्या पेठे

कै. मोरेश्वर पटवर्धन एक कविताप्रेमी गृहस्थ होते. कवितेसाठी त्यानी अनेक उपक्रम राबविले. नवीन कवीना उत्तेजन देण्यासाठी ‘रसिका’, ‘गाणी मनातली आणि गळ्यातली’ असे कवितासंग्रह काढले. कवी, गीतकार, गायक संगीतकार यांची सविस्तर माहिती त्यानी प्रसिद्ध केली.

कै. मोरेश्वर पटवर्धन यानी कवितेसाठी दिलेल्या योगदानाची स्मृति कायम रहावी यासाठी त्यांच्या कुटुंबियानी दरवर्षी कवींना पुरस्कार देण्यासाठी योग्य आर्थिक तरतूद केली व विले पारल्यातील लोकमान्य सेवा संघाकडे ही जबाबदारी सोपविली.

या पुरस्कारासाठी आलेल्या काव्यसंग्रहांच्या कवींची निवड करण्यासाठी संत वाड.मयाचे अभ्यासक व त्यावर विपुल लेखन करणारे श्री.. वामनराव देशपांडे व श्रीमती शुभा सापते याना नियुक्त केले होते. त्यानी अनेक कवितासंग्रहांतून सौ विद्या पेठे यांच्या ‘चांदण’ व डॉ. उर्मिला चाकूरकर यांचा ‘पलाशपंख’ या दोन कवितासंग्रहाना पारितोषिक विभागून देण्याची शिफारस केली.

‘चांदण’ या कवितासंग्रहाच्या कवयित्री सौ. विद्या पेठे या सोबतीच्या ज्येष्ठ सभासद आहेत. सोबतीच्या अनेक वाड.मयीन, सांगीतिक कार्यक्रमात त्यांचा सक्रीय सहभाग असतो. सोबतीच्या या ज्येष्ठ कवयित्रीला हा पुरस्कार मिळाल्याबद्दल सोबतीला आनंद होत आहेत. सोबतीतर्फे त्यांच हार्दिक अभिनंदन.

या पारितोषिक वितरणाचा कार्यक्रम २८ मार्च रोजी मुंबई विद्यापीठाच्या माजी कुलगुरु डॉ. स्नेहलता देशमुख यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडला.

परीक्षक शुभा सापते यानी पुरस्कारासंबंधी आपले मनोगत व्यक्त केले. त्या म्हणाल्या ‘कवितेचे परीक्षण ही खरोखरच कठीण गो्ष्ट आहे. मनाची संवेदना कवितेला जन्म देते. श्रीमती विद्या पेठे यांचा कवितासंग्रह ‘चांदण’ वाचल्यानंतर चांदण्याच्या शीतलतेचा अनुभव येतो. दुसरे परीक्षक श्री. वामनराव देषपांडे म्हणाले की कै. मोरेश्वर पटवर्धन यांच्याशी त्यांचा ४२ वर्षांचा स्नेह होता. कै. पटवर्धन यांचे कवितेवर निस्सीम प्रेम होते. नवकवीना व्यासपीठ मिळवून देण्यात त्यांचे मोठे योगदान होते.

पारितोषिक विजेत्या सौ. विद्या पेठे यानी हा पुरस्कार मिळाल्याबद्दल आनंद द्विगुणित झाल्याचे सांगितले. त्यांच्या कविता आवडल्याचे त्यांचे गुरुजन, रसिक व विद्यार्थी यानी आवर्जून त्याना कळविले. त्याबद्दल त्यानी सर्वांचे आभार मानले. त्या पुढे म्हणाल्या ‘जीवनातील अनेक प्रसंग, व्यक्ति, आठवणी कवितेला विषय पुरवितात आणि त्यानंतर कविता कागदावर उतरतात. नंतर त्यानी त्यांच्या ‘चांदण’ या कवितासंग्रहातल्या काही कविता सादर केल्या. श्रोत्यांची त्याना दाद मिळाली.

दुसर्‍या पारितोषिक विजेत्या डॉ. उर्मिला चाकूरकर यांच्या अनुपस्थितीत त्यांच्या मातोश्रीनी पारितोषिक स्वीकारले. डॉ. चाकूरकर यांच्या वहिनीनी ‘पलाशपंख’ या कवितासंग्रहातील काही कविता सादर केल्या.

आपल्या अध्यक्षीय भाषणात डॉ. स्नेहलता देशमुख यानी स्त्री आणि पुरुषाला अनुक्रमे रातराणी आणि गुलाब यांची उपमा दिली व दोन्ही आनंद देतात म्हणून त्यांचॆ जीवनात व काव्यात मोठे महत्व आहे. कवि मनातला आशय व भावना कवितारुपाने व्यक्त करतो. कवयित्री मनातून घडत असते. कविता हृदयातून येत असते म्हणून वाचकांना ती भावते.

आभारप्रदर्शनानंतर कार्यक्रम समाप्त झाला.

गाणारी संवादिनी

2010-04-15T09:27:00.001-07:00

गाणारी संवादिनी

दि. ३ फ़ेब्रुवारी होळीनिमित्त गोखले सभागृहात लोकमान्य सेवा संघ व सोबती यांच्या संयुक्त विद्यमाने पं. तुळशीदास बोरकर यांच्या संवादिनी वादनाचा कार्यक्रम झाला.

प्रथम लोकमान्य सेवा संघाचे उपाध्यक्ष श्री वि.वि. मेहेंदळे यानी प्रास्ताविक केले व सोबतीचे अध्यक्ष श्री. मुकुंद पेठे यांच्या हस्ते पुष्पगुच्छ देउन पं. बोरकर व त्यांच्या साथीदारांचे स्वागत करण्यात आले. श्री. विजय पंतवैद्य यानी पं. बोरकर यांचा यथोचित शब्दात परिचय करून दिला. देशातच नव्हे तर परदेशातही पं. बोरकरांचे अनेक कार्यक्रम झाले आहेत व गाणार्‍या संवादिनीवरील यशस्वी कलाकार म्हणून ते सर्वाना सुपरिचित आहेत. नंतर पं. बोरकरांच्या संवादिनी वादनास प्रारंभ झाला.

राग वटदीपने प्ररंभ झाल्यावर , मर्मबंधातली ठेव ही, चांद माझा हासरा, नाथ हा माझा, स्वकुल तारकासुता, नरवर कृष्णासमान, अमृताहुनी गोड नाम तुझे देवा, प्रेमसेवा शरण इत्यादि नाट्यगीते व भक्तीगीते सादर करुन बहार आणली. मध्यंतरानंतर त्यांच्या गुरुनी बांधलेली तिलक देस रागातली बंदिश वाजविली. नंतर आणखी काही नाट्यगीते वाजवून बोला अमृत बोला या अवीट गाण्याच्या वादनाने कार्यक्रमाची सांगता केली.
संवादिनीवरील या बहारदार गाण्यानी श्रोत्यांचे कान तृप्त झाले.

त्यांच्या संवादिनी वादनाचे कौतुक करताना कार्याध्यक्षा श्रीमती विद्या पेठे म्हणाल्या
‘आज पं. बोरकरांच्या संवादिनी वादनाने होळीच्या कार्यक्रमात सप्तरंग भरले. जसे गाणारे व्हायोलिन तशी ही गाणारी संवादिनी आहे. त्यानी श्रोत्यांच्या मर्मबंधातली ठेव अचूक ओळखून विविध नाट्यगीते सादर केली त्यामुळे या होळीत रंग खेळायला नरवर कृष्ण आला. त्याच्याबरोबर स्वकुल तारका सुता रुक्मीणीही आली. अजुन रात्र झाली नाही तरी हसरा चांद उगवला आणि अशी ही प्रेमसेवा केल्यानंतर आम्ही सारे श्रोते तुम्हाला अगदी शरणागत आलो आहोत. हे सारे तुमचे वादन अमृताहुनी गोड झाले.‘

त्यानंतर कार्यवाह श्री. अरविंद वाकणकर यानी आभार प्रदर्शन केले.

2010-04-14T22:31:00.000-07:00

भोजनांते उचितं उष्मोदकं पेयं

‘भोजनांते तक्रं’ - भोजनाच्या शेवटी ताकाचे सेवन आरोग्याच्या दृष्टीने उपयुक्त आहे हे डॉक्टर/वैद्य यांचेही मत आहे. परंतु भोजनाच्या शेवटी जर कुणी थंडगार पाणी किंवा शीतपेय पीत असेल तर ते हृदयाच्या आरोग्याला प्रतिकूल आहे.

चिनी किंवा जपानी लोक भोजनामध्ये गरम चहा पिणे पसंत करतात. त्यांच्या हृदयाचे आरोग्य भारतीयांच्या तुलनेत अधिक चांगले आहे हे सर्वाना माहीत आहे.

या अनुषंगाने भोजनाच्या शेवटी ज्याना थंड पाणी पिणे आवडते त्यानी या सवयीचा फेरविचार करावा. चवदार, चटकदार भोजनानंतर थंडगार पेय किंवा पाणी पिण्याने गळा थंडगार होतो आणि माणूस उल्हसितही होतो. पण त्याबरोबर नकळत आरोग्यावर दुष्परिणामही होत असतात. कारण थंड पाणी किंवा पेय तेलकट पदार्थातील घटक अधिक घन (घट्ट) बनवते. त्यामुळे पचनक्रिया मंदावते. एकदा या चिकट पदार्थाची आम्लाबरोबर प्रतिक्रिया झाली की त्याचे विघटन होऊन तो जड अन्नापेक्षाही जलद रीतीने आतड्यामध्ये शोषला जातो. यामुळे कदाचित कॅन्सरही उद्भवू शकतो. म्हणून भोजनाचे शेवटी गरम चहा, गरम सूप किंवा किंवा गरम पाणी पिणे हिताचे ठरेल.

तळलेले फ्रेंच पद्धतीचे पदार्थ आणि बर्गर हे हृदयाच्या आरोग्याचे सर्वात मोठे शत्रू आहेत या मताप्रत अनेक तज्ञ आले आहेत.

वरील निष्कर्ष अनेक निरीक्षणे व शास्त्रीय अभ्यासाने काढलेले आहेत. तेव्हा आपण भोजनाच्या शेवटी थंड पेय किंवा थंड पाणी पीत असाल तर आपण आपली सवय बदलू शकता. शेवटी निर्णय तुमचा, फायदाही तुमचा.

(एका हितचिंतकाकडून आलेल्या ई मेलच्या आधारे)

-- म.ना. काळे
********

बाणभट्टाची कादंबरी

2010-04-07T09:01:00.000-07:00

सौ. सुनिता जयंत खरे या संस्कृत हा विषय घेउन एम.ए. ला मुंबई विद्यापीठात प्रथम वर्गात प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण झाल्या. आज निवृत्तीनंतरही त्यांचे संस्कृतचे वाचन व मनन चालूच आहे.

सम्राट हर्षवर्धनाने ज्याला ‘वश्यवाणी कविचक्रवर्ती’ हे बिरुद बहाल केले होते तो वर्णनसम्राट बाणभट्ट आणि त्याची अजरामर गद्य कलाकृति ‘कादंबरी’ ह्यावर ‘सोबती’मध्ये सौ. सुनिता खरे यानी २४ मार्च २०१० रोजी यानी रसग्रहणात्मक व्याख्यान दिले. कादंबरीबाबत अभ्यासकांकडून घेतले जाणारे आक्षेप म्हणजे भाषा अत्यंत क्लिष्ट आहे इत्यादिबाबत त्यानी सविस्तर विवेचन केले. कादंबरी या साहित्यकृतीवरूनच गद्य पद्यापक्षा सरस असू शकते याचा प्रत्यय रसिकाना आला आणि ‘गद्यं कवीनां निकषं वदन्ति’ ही उक्ती अस्तित्वात येउन गद्यलेखक बाणभट्ट हा महाकवी गणला गेला ह्याबाबतचे त्यांचे विश्लेषण मार्मिक व रसाळ होते
--------

आनंद मेळावा सहल

2010-03-28T09:58:00.000-07:00

ही सहल होते की नाही असे वाटत होते. सुरुवातीला दोन दिवसांच्या सहलीसाठी सुचविलेल्या ठिकाणाला सभासदांचा फारसा प्रतिसाद मिळाला नाही. मात्र काही सभासदानी हा अनेक वर्षांपासून चालत आलेला उपक्रम बंद करु नये असे मत
आग्रहाने प्रकट केले. नंतर अनेक सभासदानी एक दिवसाच्या सहलीसाठी उत्साह दाखविला आणि दि.२५ फ़ेब्रुवारी रोजी ३६ ज्येष्ठ नागरिक सहलीत सामील झाले. विशेष म्हणजे त्यापैकी २० महिला होत्या.

सहलीचे ठिकाण होते परमार रिसॉर्ट, वज्रेश्वरी रोड. तेथे बसने ९ वाजता पोहोचलो. लगेच सर्वजण रुचकर नाश्त्यावर तुटून पडले. नंतर काही जण फेरफटका मारायला गेले, काहीनी पर्जन्यनृत्याचा (rain dance) चा आनंद घेतला तर काहीनी पोहोण्याचा. नंतर गुजराथी पद्धतीच्या चवदार भोजनावर सर्वनी यथेच्छ ताव मारला.

थोडा वेळ विश्रांती व गप्पाटप्पा झाल्यावर सर्वजण एका मोठ्या उंबराच्या झाडाखाली जमले. मोठ्या रुंद पारावर काही खाटा व खुर्च्या टाकल्या. मग खेळ रंगले. गाणी, कविता, चुटके यानी कार्यक्रम सजला. निसर्गाच्या सान्निध्यात, थंड वाहणारा वारा यामुळे उन्हाळा जाणवला नाही. चहापान झाल्यानंतर काहीजण परत एकदा लहान मुलांच्या उत्सुकतेने बैलगाडीतून आणि उंटाच्या गाडीतून फेरफटका मारून आले.

संध्याकाळी ६.४५ वाजता बस परतीच्या प्रवासाला लागली. मग सुरु झाली अंताक्षरी. नवी जुनी हिंदी-मराठी गाणी, श्लोक, आरत्या, अभंग इ. जेव्हढ म्हणून येत होत तेव्हढ म्हणून झाल. यात वेळ इतका मजेत गेला की बस कधी विले पार्ल्याला आली ते कळलेच नाही.

असा हा सहलीचा दिवस ज्येष्ठ नागरिकांना ताजातवाना करुन गेला.

अमुल्य पाणी – पाणी म्हणजेच जीवन – जपून वापर करा

2010-03-23T22:33:00.000-07:00

मानवासह जमिनीवरील सर्व सजीवांना मिळून , पृथ्वीवरील असलेल्या एकूण पाण्यापैकी , अवघे १% पाणी उपलब्ध आहे . अर्थात , योग्य पद्धतीने वापरले तर एवढेसे पाणीही आपल्याला पुरून उरेल इतके आहे .
कपडे धुणे , भांडी घासणे , स्वयंपाक करणे , पीण्याकरिता व स्वच्छतेकरिता लागणारे पाणी हीच आपली पाण्याची गरज असे आपण समजतो . ही झाली प्रत्यक्ष गरज . पण , दैनंदिन व्यवहारात लागणारी प्रत्येक गोष्ट तयार होण्यासाठी प्रचंड प्रमाणात पाणी लागते . ही आहे अप्रत्यक्ष गरज .
ही गरज किती मोठी आहे ते पहा –
१ लिटर दूध : १००० लिटर , १ कप चहा : ३० लिटर , १ कप कॉफी : १४० लिटर ,
१ कि. ग्रॅ. तांदूळ : ३४०० लिटर , १ कि. ग्रॅ. गहू : १३०० लिटर , १ कि. ग्रॅ. मका : ९०० लिटर ,
१ सफरचंद : ७० लिटर , १ कि. ग्रॅ. चीज : ५००० लिटर , १ पावाची स्लाईस : ४० लिटर ,
१ कि. ग्रॅ. चिकन : ३९०० लिटर , १ कि. ग्रॅ. बकरीचे मांस : ४००० लिटर ,
१ कि. ग्रॅ. डुकराचे मांस : ४८०० लिटर , १ कि. ग्रॅ. मेंढीचे मांस : ६१०० लिटर ,
१ कि. ग्रॅ. गायीचे मांस : १५५०० लिटर , १ कि. ग्रॅ. कापूस : ११००० लिटर ,
१ टी. शर्ट : २७०० लिटर , १ ए-४ कागद : १० लिटर .
लक्षात ठेवा – पाणी : वस्तू आहे गरजेची ; नव्हे चैनीची !
पाणी वाचवा – अर्थातच आपली जीवनशैली तपासून आणि सुधारून !

(सौजन्य – गतिमान संतूलन >> आंदोलन शाश्‍वत विकासासाठी – साभार )

शब्दांचा खेळ

2010-03-23T17:21:00.000-07:00

परवा पुराण-प्रसिद्ध पखवाज पंडित पुरोहित पंतांची पिवळी पगडी पुरंदरच्या पंधराशेव्या पायरीवरून पुण्यात पर्वतीच्या पाचव्या पायरीपाशी पर्णकुटीपासून पंधरा पावलांवर पहुडलेल्या पंकजच्या पोटावर पटकन पडली. पगडी पडलेली पाहताच पंत पुरंदरच्या पायथ्याशी पोलिसठाण्यात पळाले. पुरंदरच्या पोलिसांनी पंतांना पुण्याच्या पोलिसांकडे पाठवले.पंत पुण्यात पोहोचताच पोलिसांवर पेटले. पंत पेटल्यामुळे पोलिस पटकन पर्वतीकडे पळाले. पांढर्‍या पोषाखातल्या पोलिसांना पाहून पंकज पर्वतीच्या पलिकडे पळाला. पोलिसांनी पंकजचा पिच्छा पुरवला.पळता पळता पंकज पाण्याच्या पाँडमध्ये पडला. पंतांनीच पाण्यात पोहून पंकजला पकडले. पिवळीपगडी पण पकडली. पोलिसांनी पंकजला पोलिसठाण्याकडे पिटाळले. पकडणारा पोलिस पदपथावर पाय पसरून पडला. पोलिस पडलेला पाहून पंकज पाठीवर पांघरूण पांघरून पळाला.पंतांनी पुरंदरला पोहोचताच पगडीत पंकजचे पैशांचे पाकिट पाहिले. पाकिटातले पुष्कळ पैसे पंतांनी पनवेलला पुत्राला पोस्टाने पाठवले. पंतांच्या पाजी पुत्राने पैशांच्या प्राप्तीतून पोटात पंजाबी पदार्थ पचवले.पंतांना परमेश्वरच पावला!पंकजला पकडण्यासाठी पंतांसोबत पुण्यात पोहोचलेली पंतांची पोरगी प्राची पंकजला पहिल्यांदा पाहताच पंकजच्या प्रेमात पडली. प्राचीने पंकज, पोलिसांची पकडा पकडी पाहिली. पंकजचा पदपथावरून पोबाराही पाहिला. पानशेतच्या पुराच्या पाण्यामुळे पुनर्वसित पंकज परत पर्णकुटीत पोहोचला.पित्यासमवेत प्राची पुरंदरला परतली, पण पंतांनी पंकजच्या पाकिटातल्या पैशांबाबत पंक्ति-प्रपंच पाळला. पुष्कळ पैसे पुत्राला पाठवले. पंतांच्या पुन्हा पुन्हा पिडणार्‍या पुराणांच्या पोपटपंचीमुळेप्राची पेटली. पंकजच्या प्रेमाखातर प्राची पुण्यास परतली. प्राचीनेच पंकजवरच्या पोलिसांच्या पंचनाम्याला पाने पुसली. पंकजला पहायला प्राची परत पर्णकुटीपाशी पोहोचली. पण पर्णकुटीत पहुडलेल्या पंकजचे पाय पळून पळून पांढरे पडलेले! प्राचीने पंकजच्या पायावर पिवळे पुरळही पाहिले. पंकजची परिस्थिती पाहून प्राण पिळवटलेल्या प्राचीने पदर पाण्यात पिळून पंकजचे पाय पुसले.प्राचीचा प्रथमोपचार पाहून पंकजला पोरगी पसंत पडली. पंकजने प्राचीला पर्णकुटीतच पटवले. पर्णकुटीतील प्रेम-प्रकरण पाहून पर्णकुटीच्या पायर्‍यांवर पत्ते पिसणारी पोरे पूर्व-पश्चिमेला पांगली. प्राचीने पंकजचे पाकिट पैशांविनाच परतवले. परंतू प्रेमात पारंगत पंकजने प्राचीस पाच पाप्या परतवल्या. पंतांना परमेश्वर पावला, पण पंकजला पंतांची पायाळू पोर पावली.

खरोखरीच विचार करायला लावण्याजोगे विचार आहेत हे !

2010-03-22T21:37:00.000-07:00

(सौजन्य - इ-मेल)

कांही (सू) विचार आणि कांही (अ) विचार

2010-03-21T16:11:00.000-07:00

( सौजन्य इ-मेल)

फक्त नेत्रसुखासाठी

2010-03-16T20:50:00.000-07:00

फ्राय बांगडा थाळी

चिंबोरी (Crab) करी थाळी

बांगडा (Mackarel) फ्राय

प्रॉन थाळी

जंबो प्रॉन्स् व सुरमय मासे

ग्रेव्ही सह पापलेट

पापलेट करीची तयारी

सुरमय मासा

तळलेले पापलेट (Pomfret)

चिकन करी

सुरमय फ्राय

सवतळलेली कोळंबी (Prowns)

तळलेली सुरमय (King fish)

देवाजीने केली रंगांची उधळण

2010-03-16T16:44:00.000-07:00

2010-03-16T00:00:00.000-07:00

जगातील विविध देशातील सोबतीच्या ब्लॉग वाचकांना
सोबती (ज्येष्ठ नागरिक संघटना, विले पार्ले मुंबई )
यांच्यातर्फे गुढी पाडवा व नववर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा.

--- प्र.के. फडणीस
म.ना. काळे
विश्वास डोंगरे
चंद्रकांत पतके

पोस्टाच्या पेट्या

2010-03-14T16:25:00.000-07:00

अमेरिकेत तुमचीं पत्रे टाकण्यासाठी पेट्या लावून ठेवावयाच्या असतात. स्वतंत्र घर असेल तर रस्त्याच्या कडेला तुमची पेटी हवी. या पेट्या ठराविक आकाराच्या असतात. मात्र घरमालक स्वत:च्या हौसेने सजावट करुं शकतो. आमच्या घराच्या आजूबाजूला सर्व स्वतंत्र घरे आहेत. अनेक प्रकारच्या पोस्टाच्या पेट्या पहावयाला मिळतात. फिरायला गेलो असताना सहज म्हणून मी निरनिराळ्या डिझाईनच्या पेट्यांचे फोटो घेतले. त्यांत एक फोटो एका चर्चच्या पेटीचाहि आहे. सहज ओळखेल. काही पेट्या अगदीं साध्या तर काही सुरेख बांधून काढलेल्या. पेटीच्या खांबावर बहुधा घर नंबर पण लिहलेला असतो. दोन शेजारी मिळून एका खांबावर दोन पेट्या गुण्यागोविंदाने नांदताहेत असाही एक प्रकार दिसेल.

आणि या बंदिस्त.

2010-03-13T07:35:00.001-08:00

सुनहरी यादें

तीस-पस्तीस वर्षांपूर्वी ‘सुनहरी यादें’ या वाद्यवृंदाच्या कार्यक्रमाला रसिकांचा उदंड प्रतिसाद मिळत असे. आतापर्यंत या वाद्यवृंदाचे ४५०० च्या वर कार्यक्रम झाले आहेत. यावरून त्याच्या लोकप्रियतेची कल्पना येईल. या वाद्यवृंदाच्या प्रवर्तक व संचालिका आहेत श्रीमती प्रमिला दातार. शास्त्रीय/उपशास्त्रीय पद्धतीवर आधारित गीते, नाट्यगीते व लोकप्रिय हिंदी गीते अशा विविवधेतेमुळे ‘सुनहरी यादें’ हा कार्यक्रम अधिकाधिक लोकप्रिय होत गेल

अशा या चतुरस्र गायिकेची मुलाखत दि.१० फ़ेब्रुवारी रोजी सोबतीचे उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यानी घेतली. विशेष म्हणजे गिरगावातील हिंद हायस्कूलमध्ये प्रमिला दातार या श्री.निमकर यांच्या सहाध्यायी होत्या. त्यामुळे सोबतीमध्ये मुलाखतीसाठी येण्याचे निमंत्रण त्यानी आनंदाने स्वीकारले.

जुन्या आठवणीना उजाळा देत श्रीमती दातार यानी संगीत साधनेमध्ये कशी प्रगती झाली हे विस्ताराने सांगितले.वास्तविक प्रमिलाताईंचे वडील शिस्तप्रिय होते. परंतु प्रमिलाताईंची संगीतातील प्रगती पाहून वडिलानी त्यांच्या संगीत साधनेला उत्तेजन दिले. श्री निमकर यांच्या अनेक प्रश्नाना त्यानी मनमोकळेपणे उत्तरे दिली.

चांगल्या आवाजाची देणगी लाभल्यामुळे शालेय जीवनात त्यानी अनेक संगीत नाटके व गायनाच्या कार्यक्रमांत भाग घेतला. शालेय शिक्षणानंतर संगीताची जोपासना करण्यासाठी त्यानी एस.एन.डी.टी. विद्यालयात प्रवेश घेतला. एम.ए. पर्यंतचे सारे संगीताचे शिक्षण त्यानी या विद्यालयात पुरे केले. नंतर त्यानी ‘सुनहरी यादें’ या वाद्यवृंदाची स्थापना केली व उत्तरोत्तर कार्यक्रम लोकप्रिय होत गेला. सुरेल आवाजाची देणगी व संगीताचे सखोल ज्ञान लाभल्याने त्या हिंदी गाणीही ताकदीचे गाउ लागल्या. सुप्रसिद्ध गायक तलत महमूद यांच्याबरोबर त्यानी परदेशात अनेक यशस्वी दौरे केले . प्रसिद्ध संगीतकार सी.रामचंद्र यांच्या गीतगोपाळ या कार्यक्रमात त्यानी अनेक गाणी गायली. सी.रामचंद्र याचे ‘शोला जो भडके’ हे अजूनही लोकप्रिय असलेले गाणे त्यानी गाउन श्रोत्यांची वाहवा मिळवली. तसेच आघाडीचे संगीतकार वसंत देसाई यांच्या दिग्दर्शनाखाली त्यानी अनेक हिंदी/मराठी गाणी गायली. त्यांच्या आवाजातील गोडवा व जोश अजूनही टिकून असल्याचा श्रोत्याना प्रत्यय आला.

नंतर सदाबहार ‘दिलके अरमा बह गये आसुओमे’ व ‘कभी तहनाइयोमे हमारी याद आयेगी’ ही भावपूर्ण गाणी सादर करून ‘सुनहरी यादें’ पुन्हा जागृत केली. त्यांच्या आवाजातील गोडवा व ढंग इतक्या वर्षांनंतरही कायम आहे. विशेष म्हणजे अजूनही त्या शास्त्रीय संगीताचे धडे सुप्रसिद्ध गायिका आशाताई खाडिलकर यांचेकडे घेत आहेत.

शेवटी श्रोत्यांच्या आग्रहास्तव ‘माझ्या नवर्‍यान सोडलिया दारू’ व ‘पाडाला पिकलाय आंबा’ या लावण्या त्यानी नेहमीच्या ढंगदार रीतीने सादर केल्या.

श्रीमती दातार याना अजूनही अनेक कार्यक्रमांसाठी निमंत्रणे येतात यावरून त्यांच्या लोकप्रियतेची कल्पना येईल. ज्येष्ठ नागरिकांची संघटना ‘सोबती’’ साठी केलेल्या या कार्यक्रमासाठी त्यानी कोणतेही मानधन घेतले नाही हे विशेषत्वाने नमूद करायला हवे.

आभार प्रदर्शनानंतर हा संगीतमय कार्यक्रम समाप्त झाला.

वसंतऋतूची चाहूल

2010-03-11T19:12:00.000-08:00

मी सध्या अमेरिकेत सान फ्रान्सिस्को जवळ आहे. येथे थंडी असली तरी बर्फ पडत नाही. उलट हा हिंवाळी पावसाचा प्रदेश आहे, त्यामुळे थंडीच्या तीन-चार महिन्यांत वरचेवर पाऊस पडतो. क्वचित गाराहि पडतात.
आता हिंवाळा संपत आला आहे व वसंताची चाहूल जाणवते आहे. दोन महिन्यांपूर्वी येथे आलो तेव्हां बहुतेक सर्व झाडांची पाने पूर्णपणे गळून नुसते काठ्यांचे सांगाडे दिसत होते. लोकांनी स्वत:च्या गुलाब व इतर फुलझाडांची छाटणीहि केलेली होती. गेल्या २-३ आठवड्यांपासून उन असेल तेव्हा पायी फिरायला गेले असतां सर्वत्र बदल जाणवू लागला आहे. झोपीं गेलेली झाडे थंडीची दुलई दूर सारून वसंताचे स्वागत करताहेत. छाटलेल्या गुलाबांना नवीन पालवी, कोठेकोठे कळेहि फुटले आहेत. नवीन कोवळी पालवी सर्वत्र दिसते. फुलें घरोघरीं डोकावताहेत. हे बदलणारे निसर्गसौंदर्य भुलवणारे आहे. काल फिरायला गेलो असतां जवळ कॅमेरा होता. भराभर फोटो काढले ते तुम्हाला पहायला ठेवतो आहे.

भारताबाहेरील हिन्दू देवालये …

2010-02-22T03:12:00.001-08:00

हिन्दू समाज हा भारताबाहेरही खूप देशांत विस्तारित आहे व त्याची सौंदर्य , कलापूर्ण आणि आर्य स्थापत्य शास्त्रावर आधारलेली देवळे तेथे दिसून येतात । पहा कांहींच्या स्थिर-प्रतिमा - -
( भाग पहिला )
वेंकटेश्वर देवालय , बर्मिंगहॅम , इंग्लंड

मॅलिबू हिन्दू देवालय – मॅलिबू , कॅलिफोर्निया , अमेरिका

शिव विष्णू देवालय – लिव्हरमोर , अमेरिका

विष्णू देवालय – अंगकॉर , कंबोडिया

प्रंबनन शिव देवालय – मध्य जावा , इंडोनेशिया

वेंकटेश्वर स्वामी देवालय – ऑरोरा , इलिनॉय , अमेरिका

स्वामीनारायण देवालय – टोरॊंटो , कॅनडा

शिव विष्णू देवालय – वॉशिंग्टन डी. सी. , अमेरिका
स्वामीनारायण देवालय – नियॅस्डेन , लंडन

मुरुगन देवालय – बाटु गुहा , पेनांग , मलेशिया

वेंकटेश्वर देवालय – ब्रिजटाउन , न्यू जर्सी , अमेरिका

मात्रुमंदिर – बाली , इंडोनेशिया

मुरुगन देवालय – सिडनी , ऑस्ट्रेलिया

भारताबाहेरील हिन्दू देवालये …2

2010-02-22T02:44:00.000-08:00

वेंकटेश्वर स्वामी देवालय – रिव्हरडेल , अमेरिका

वेंकटेश्वर स्वामी देवालय – हेलन्सबर्ग , ऑस्ट्रेलिया

वेलमुरुगन ज्ञान मुनीश्वरार देवालय – रिव्हरवेल क्रिसेंट , सिंगापोर

मिनाक्षी देवस्थानम् – पेअरलॅंड , टेक्सास , अमेरिका

एकता मंदिर – आयर्विंग , टेक्सास , अमेरिका

वेंकटेश्वर देवालय – न्यू जर्सी , अमेरिका

लक्ष्मी देवालय – मॅसॅच्युसेट्स , अमेरिका

वेंकटेश्वर स्वामी देवालय – पिट्सबर्ग , अमेरिका

शिव विष्णू देवालय – दक्षिण फ्लॉरिडा , अमेरिका

शिव विष्णू देवालय – मेलबोर्न , ऑस्ट्रेलिया
मुरुगन देवालय – लंडन

क्वाद सिटी हिन्दू देवालय – रॉक आयलंड , अमेरिका

प्रसन्न वेंकटेश्वर स्वामी देवालय – मेंफिस्

श्रीनिवास पेरुमल देवालय – सिंगापोर

2010-02-21T06:22:00.002-08:00

श्री. बाळ सितूत

सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद व भूतपूर्व कार्यवाह श्री. बाळ सितूत वृत्तपत्रात विविध विषयांचे पत्रलेखक म्हणून परिचित आहेत. परंतु पत्रलेखन याशिवाय त्यांची अधिक ओळख म्हणजे एक कथालेखक व मसाज व योग यावर त्यानी लिहीलेली पुस्तके.

अनेक वर्तमानपत्रातून/मासिकांतून त्यानी समाजकारण/राजकारण या विषयांवर लेखन केले आहे व अजूनही करीत आहेत. त्यांच्या या पत्रलेखनाला अनेक पुरस्कार लाभले आहेत. अशा निवडक पत्रांचा संग्रह ‘सामान्यांच्या (अ)सामान्य व्यथा’ पुस्तक रूपाने प्रसिद्ध झाला आहे.

श्री सितूत एक चांगले कथालेखकही आहेत. अनेक मासिकांतून त्यांच्या कथा प्रसिद्ध झाल्या आहेत. ‘थॅंक यू डॉ. लाड’ आणि ‘डबल रोल’ हे त्यांचे दोन कथासंग्रह प्रसिद्ध झाले आहेत.

विविध विषयांवर लेखन हे त्यांचे वैशिष्ट्य. सुप्रसिद्ध मसाजिस्ट श्री उदय निमकर यांच्या सहाय्याने त्यानी ‘संवाहन शास्त्र’ हे मसाज वरील पुस्तक लिहीले आहे. विशेष म्हणजे ‘कला विद्या संकुल’ या संस्थेने हे पाठ्यपुस्तक म्हणून लावले आहे.

सेवानिवृत्तिनंतर त्यानी योगासने करण्यास सुरुवात केली व त्याचा त्याना चांगला उपयोग झाला. योग विद्या निकेतन या संस्थेचा त्यानी योग शिक्षकाचा कोर्स पुरा केला. नंतर ते लोकमान्य सेवा संघ, स्वा. सावरकर केंद्र व उत्कर्ष मंडळ येथे योगासनांचे अनेक वर्षे क्लास घेत असत. एअर इंडियातातील नोकरीनिमित्त ते दुबई, मस्कत, अमेरिका येथे जात व तेथेही त्यानी योगासनाचे वर्ग घेतले आहेत. योगासनानी फायदा झाल्याचे त्याना अनेकानी सांगितले आहे. लोकाना योगाची आवड निर्माण व्हावी म्हणून त्यानी ‘आजार नित्याचे, उपचार योगाचे’ हे पुस्तकही लिहीले आहे.

श्री. सितूत याचे वय ८४ असून अजूनही त्यांचे लेखन कार्य चालू आहे.

2010-02-21T06:19:00.000-08:00

(कै.) शुभा सितूत

ज्येष्ठ सभासद श्री. बाळ सितूत यांच्या दिवंगत पत्नी शुभा सितूत याही सोबतीच्या सभासद होत्या. त्या एक उत्तम शिक्षिका व कथालेखिकाही होत्या. दुर्दैवाने काही वर्षांपूर्वी त्यांचे कॅन्सरने दुःखद निधन झाले. उल्लेखनीय बाब म्हणजे त्यानी मरणोत्तर देहदान केले होते.

पति श्री. बाळ सितूत यांच्याप्रमाणे त्यानाही लेखनाची आवड होती. त्यांच्या अनेक कथा मासिकांतून प्रसिद्ध झाल्या होत्या. विरार येथ रहात असताना त्यानी बालवाडीही चालविली होती. त्यामुळे मुलांसाठी शिशुगीते लिहीली व ‘इंद्रधनुष्य’ या नावाचा शिशुगीत संग्रह श्री. बाळ सितूत यानी शुभाताईंच्या निधनानंतर प्रसिद्ध केला.

त्यांच्या निधनानंतर श्री. बाळ सितूत यानी त्यांच्या कथा ‘ ऋणानुबंध ’ या संग्रहात प्रसिद्ध केल्या. विशेष म्हणजे कै. शुभा याना ‘ अक्षर गौरव पुरस्कार-२००९ ’ मरणोत्तर प्रदान करून गौरविण्यात आले.

त्यांच्या स्मृतीला सोबतीतर्फे अभिवादन.

असंच कांहिसं जिणं असतं - -

2010-02-18T02:14:00.000-08:00

स्टॅलॅक्टाइट्स् – स्टॅलॅग्माइट्स् च्या गुहा

2010-02-15T21:09:00.000-08:00

वेगवेगळ्या देशांत , लाइमस्टोन हा खडक असलेल्या गुहांमध्ये नैसर्गिक रित्या आकारलेली सुंदर अश्मशिल्पे पहायला मिळतात . मोठ्या किंमतीची प्रवेश मुल्ये देऊन पर्यटक ती पहायला येतात . लक्षावधी वर्षांच्या गतकालाचे हे फलित असते . मी अशीच एक प्रचंड व सुंदर गुहा चीन मध्ये पाहिली होती . कशी बरे ही शिल्पे तयार होत असतील ?
लाइमस्टोन हा असा खडक आहे की तो सौम्य आम्लांत सुद्धा किंचित विरघळतो व तो किंचित सच्छिद्रही असतो . वातावरणातला कर्बद्वीप्राणील वायू पाण्यांत मिसळला की सौम्य कार्बॉनिक आम्ल तयार होते . ते या खडकातून पाझरताना कॅल्शियम युक्त द्रव संयुग तयार होते . पाझरत पाझरत जेव्हा याचे थेंब गुहेच्या छताशी येतात , तेव्हा त्या थेंबातील बाश्प निघून जाते. ह्या सतत चालू असलेल्या प्रक्रियेतून सुरपारंब्यांच्या सदृश शिल्पे आकारतात . यांना स्टॅलॅक्टाइट्‍‍स् म्हणतात .
जर हे थेंब द्रव स्थितीत असताना छतावरून गुहेच्या तळाशी पडत राहिले व तेथे त्यांतील बाश्प निघून जाण्याची क्रिया संपली की तळाशी थोडी वेगळ्या आकाराची शिल्पे आकारतात . त्यांना स्टॅलॅग्माइट्‍स् म्हणतात .
गुहेत काळोख असल्यामुळे , प्रेक्षकांना ती दिसण्याकरिता विजेच्या रंगी-बेरंगी दिव्यांचा प्रकाश व सजावट असते . चीनमध्ये मी पाहिलेल्या गुहेत , एके ठिकाणी , स्टॅलॅक्टाइट्‍‍स्‍ चा झिरझिरित पडदाच तयार झाला होता व एका बाजूचा प्रकाश त्यांतून दुसर्‍या बाजूने दिसत होता . पाण्याच्या झिरपण्यामुळे , या गुहांत आर्द्रता बरीच ज्यास्त असते .

नऊ उत्तम रेल्वे प्रवास - पहिला भाग

2010-02-09T15:42:00.000-08:00

रेल्वेच्या प्रवासांत जाणारा वेळ हा वाया जाणारा वेळ समजला जातो . पण कांही रेल प्रवास मात्र अपवाद समजले पाहिजेत . याचे कारण त्या प्रवासांतील सोय , आराम , चैन आणि न्याहाळायला मिळणारे अलौकिक निसर्ग सौंदर्य .

[१] हिमनदी एक्सप्रेस
अतिशय संथ गतीचा ,आठ तासांत एकशे ऐंशी मैलांचा हा प्रवास . स्वीस आल्प्स मधील दोन हिम पर्वतांच्यामधे असणार्या ,सेंट मॉरित्ज़ आणि झेर्मॅट् या पर्यटण निवासांच्या मधील प्रवासांत , मनोहारी निसर्ग दृष्यांची लयलूट आहे . २९१ पूल , ९१ बोगदे , आणि ६६७० फूट उंचीवरील हा प्रवास , एखाद्या परी-राज्याची सहल घडवतो .

[२] व्हेनिस – सिंप्लॉन ओरियेंट एक्सप्रेस
लंडन – व्हेनिस – बुडापेस्ट व प्राग मार्गे होणारा हा प्रवास भुरळ पाडणारा आहे .उत्तमोत्तम सिनेमा , कादंबर्या आणि हॉलिवुडमधील प्रणयप्रसंग याच ऐषारामी प्रवासांत टिपले गेले . फ्रांस – स्वित्झर्लंड – ऑस्ट्रियाच्या ग्रामीण प्रदेशांतून होणारा हा तीन दिवसांचा प्रवास मात्र खिसे चांगलेच जड असणार्यानाच परवडतो . भव्य गतकाळाचा अनुभव देणार्या
या प्रवासाकरिता २००० युरो मोजावे लागतात .

[३] प्राइड ऑफ आफ्रिका
ज्यांना काळ्या खंडाचे (आफ्रिका ) सौंदर्य , राजेशाही थाट व भव्यता पहायची असेल अशा निसर्गप्रेमींनी हा प्रवास चुकवू नयेच . वर्षाकाठी एकदा आयोजित होणारा हा प्रवास , निर्दोष आरामात , १४ दिवसांत केप्टाऊन ते दार् ए सलाम असा आहे . मार्गक्रमणा किंबर्ली – प्रिटोरिया – कृगर नॅशनल पार्क – बाइत् ब्रिज – बुलावायो – व्हिक्टोरिया फॉल्स् – लुसाका – टांझानिया मार्गे होते . हा प्रवास अत्यंत आरामदायी आहे .

[४] युरोस्टार
लंडन – पॅरिस दरम्यानचा हा प्रवास छान आराम व अव्वल दर्जाचा , पण बराचसा पाण्याखालून होतो .अतिशय कमी वेळाचा हा प्रवास , विमान प्रवासापेक्षा , प्रवाशांना जास्त आकर्शक वाटतो .

[५] नाविन्यपूर्ण फ्लॅम रेल्वे
नॉर्वेमधील त्या आ वासायला लावणार्या फिओर्ड्स् (Fjords) आठवा .सर्वांत लांब Sogne fjord या २० कि. मि. लांब असलेल्या फिओर्ड् मधून जाणाराही एक रेल प्रवास आहे . हा ३००० फुटांवरून फ्लॅम् फिओर्ड् पर्यंत जातो . प्रवास अत्यंत लक्षवेधक व अंगावर काटा उभा करणारा आहे . प्रवास अरूंद कपारीतून व कधीच विसर न पडणार्या व डोळ्यांची पारणे फिटणारी दृष्ये पहात पहात पार पडतो .येथील निसर्ग निष्कलंक व शुद्ध (unpolluted) आहे .

नऊ उत्तम रेल्वे प्रवास

2010-02-08T21:28:00.000-08:00

[६] पॅलेस ऑन व्हिल्स
गाडीत पाय टाकताच , या नांवाप्रमाणेच आंतील व्यवस्थेचा साक्षात्कार होतो . दिल्लीहून निघणारी ही ट्रेन राजेशाही राजस्थानांतून , आलिशानतेचा अनुभव देत – जसा होऊन गेलेल्या राजे-महाराजांनी अनुभवला - नेऊन आणते . परदेशी प्रवाशांच्या अनुभवांत भर म्हणून कोळशाच्या एंजिनने गाडी दिल्लीबाहेर काढली जाते . (आज जगांत कोळशावर चालणारी रेल फार कमी ठिकाणी आहे .) जयपूरला स्वागताला हत्ती महाराज असतात . लंच उदयपूरच्या लेक पॅलेसमध्ये होते . जैसलमेरला उंट सफारी ! आणि सायंकाळ आग्रा येथे ताज महालात . पॅलेस ऑन व्हिल्स् हा केलाच पाहिजे असा एक रेल प्रवास आहे .

[७] इस्टर्न and ओरिएंटल एक्सप्रेस
अत्याधुनिक सिंगापुर आणि बॅंगकॉक मधील हा प्रवास , उच्च प्रतीचा व आरामदायक तर आहेच . शिवाय तो विषुववृत्ता जवळील हिरव्या गार व दाट जंगलातून होतो . शहरी भागांतील खाद्यपदार्थांची विविधता व इतरत्र होणारे गतकाळाचे दर्शन यामुळे हा प्रवास स्मरणीय होतो .

[८] रॉयल स्कॉट्स्मन
तुम्हाला जर हा प्रवास करायचा असेल तर खिसा फारच गरम असायला हवा . पृथ्वीवरील हा महागडा प्रवास आहे . यातील observation car मध्ये फक्त ३६ प्रवासी – होय , फक्त ३६ – बसतात . प्रत्येकाला आरामदायक आसन व जेवण आणि इतर सोयींकरिता खास तयार केलेल्या केबिन्स असतात . रात्री जेव्हा झोपेची गरज असते , तेव्हा ट्रेन निघते . अनेकांना ज्ञात नसणारे धबधबे , पर्वत आणि दर्यांमधून होणारा हा प्रवास सामान्यांकरिता नाहीच !

[९] ट्रांस सैबेरियन रेल्वे
रशियाच्या ६००० मैल विस्तारांतून होणारा च पृथ्वीचा जवळ जवळ १/३ व्यास व्यापणारा हा प्रवास सर्व रेल प्रवासांचा आजोबाच म्हणायला हवा . व्लॅडिओस्टॉक ते सैबेरियांतून मॉस्कोमार्गे सेंट पिटर्सबर्ग पर्यंत होणारा १९ दिवसांचा हा प्रवास , इतर कोणत्याही प्रवासांत ’मिळणार’ नाही इतके ’देऊन’ जातो . एके काळी पॉलिटब्युरो मेंबर्सनी ज्यांतून प्रवास केला ते डबे , खास खानसाम्यासहित , दोन बेड रुम्स , न्हाणी घर व डायनिंग रुममध्ये रुपांतरित केले आहेत . सात टाइम-झोन्स (time zones) मधून होणारा हा प्रवास तुम्हाला अत्युत्कृष्ट अनुभव देऊन जातो की ज्याची आठवण आयुष्यभर रहावी .

2010-02-08T01:03:00.000-08:00

सोबती - ज्येष्ठ नागरिक संघटना

सोबतीचा ब्लॉग आतापर्यंत जगातल्या अनेक देशांतील जवळ जवळ हजार लोकानी वाचला आहे आणि अधिकाधिक लोक वाचत आहेत. ‘सोबती‘ विले पार्ले, मुंबई येथे गेली तीस वर्षे कार्यरत असलेली ज्येष्ठ नागरिकांची संघटना आहे व संस्था धर्मादाय आयुक्त व सहकार आयुक्त यांच्या कार्यालयांकडे रजिस्टर्ड आहे.

सोबतीचे कार्य व उपक्रम यांचे थोडक्यात वर्णन सोबतीच्या एक ज्येष्ठ सभासद श्रीमती विद्या पेठे यानी त्यांच्या खालील कवितेत केले आहे.

आम्ही सोबती, स्वप्न आमुचे आनंदे जगण्याचे

जे जे उत्तम, उदात्त, उन्नत ते ते आचरण्याचे
आम्ही सोबती स्वप्न आमुचे आनंदे जगण्याचे,
हो, हो आनंदे जगण्याचे ॥

दर बुधवारी नेम आमुचा सोबती सारे जमतो.
कधी भाषण तर कधी संभाषण, नाट्य, गायनी रमतो
आनंदाला निमित्त पुरते, वर्षा सहलीचे ॥

कोजागरी अन होळी रंगता, वार्धक्या विसरतो
खेळामध्ये रमून जाता बाल्यहि अनुभवतो
वर्धापनदिनी लाभे जनांना भाग्यहि सत्काराचे ॥

समाज ऋणही मान्य आम्हाला, हात पुढे मदतीचा
इथे न थांबे प्रवास अमुचा, मार्ग दिसे प्रगतीचा
संघटीत होऊन मिरवितो निशाण मानवतेचे ॥

मैत्र जिवांचे सदैव राहो हीच सदिच्छा मनी
हात हाती घेउन करुया, वाटचाल जीवनी,
निरामय जीवन लाभो हेच मागणे अमुचे ॥

आम्ही सोबती, स्वप्न आमुचे आनंदे जगण्याचे ॥ ॥

भारतातील ’नायगारा’ धबधबा !

2010-02-04T15:38:00.001-08:00

आपणापैकी कांही जणांनी जगप्रसिद्ध नायगारा धबधबा पाहिला असेल . पण केरळमध्ये जवळपास तसा दिसणारा धबधबा , कोची (कोचिन ) वा त्रिचुर पासून , अतिराप्पिल्ली येथे , ६० ते ६५ कि . मि . अंतरावर आहे याची बहुतेकांना कल्पना नसेल . मलाही नव्हती . मी नायगारा धबधबा , अमेरिका व कॅनडा या दोन्ही बाजूनी पाहिला आहे व त्यामुळे , त्याचे फोटोंतून जाणवणारे साधर्म्य लक्षणीय आहे . सप्टेंबरच्या आसपास हा त्याच्या पूर्ण सौंदर्याने विनटलेला पहावयास मिळतो . मग जाणार का केरळांतील नायगारा पहायला ?
त्याच्या कांही प्रतिमा पहा --

खरे मित्र ....

2010-02-04T02:52:00.001-08:00

मित्रांनो ,
ते तुमच्यावर प्रेम करतात ,
पण ते तुमचे प्रेमीक नाहित .
त्यांना तुमची काळजी वाटते ,
पण ते तुमच्या कुटुंबातील नाहित .
त्यांना तुमचे दु:ख वाटून घ्यायचे आहे ,
पण ते तुमचे नातेवाइक नाहित .
ते आहेत ….. मित्र ! ! ! ! !
खरा मित्र …….
पित्यापेक्षा जास्त रागावतो -- --
मातेप्रमाणे काळजी घेतो -- --
बहिणीप्रमाणे थट्टा करतो -- --
सख्ख्या भावासारखा वैताग आणतो -- --
आणि सखी पेक्षाही जास्त प्रेम करतो .

इंद्रधनुष्ये

2010-02-03T20:16:00.000-08:00

इंद्रधनुष्य पाहून उल्ल्हसित कोण होणार नाहीं? लहानापासून मोठ्यापर्यंत सर्वांना इंद्रधनुष्य भुरळ घालते. जगाच्या पाठीवरील अनेक ठिकाणची ही इंद्रधनुष्ये National Geographic वरून उतरवलेली आहेत. आपल्याला नक्कीच आवडतील.