गुढग्याचे विकार (osteoarthritis) आणि हाडांचा ठिसूळपणा (osteoporosis)
डॉ. संजय लोंढे - M.S.(Orth.), D.Orth., F.C.P.S.(Orth.), D.N.B.(Orth.)
F.R.C.S(UK), F.R.C.S(Ireland), M.Ch.(Orth.) Liverpool.
डॉ. संजय लोंढे, मुंबईतील एक प्रथितयश ऑर्थोपेडिक सर्जन यांच्याकडे या वैद्यक शाखेचे सखोल ज्ञान व परदेशातील व मुंबईतील रुग्णालयांमध्ये घेतलेला प्रदीर्घ अनुभव आहे.
५ जुलै २००९ रोजी विले पार्ले येथील सुप्रसिद्ध ऑर्थोपेडिक सर्जन डॉ. संजय लोंढे यांचे माहितीपूर्ण भाषण झाले. सोबत उपयुक्त अशा स्लाईड्स दाखविल्यामुळे व विषय विशेषत: ज्येष्ठ नागरिकांशी संबंधित असल्याने भाषण खूपच उद्बोधक झाले.
प्रथम त्यानी गुढगेदुखीसंबंधी (Osteoarthritis) माहिती दिली. हा आवाक्यात आणता येण्यासारखा विकार असून योग्य इलाज, औषधोपचार व आवश्यक तेथे शस्रक्रिया करून या आजाराच्या त्रासापासून बर्याच प्रमाणात सुटका होते. गुढगेदुखीचे प्रमाण वाढत असले तरी त्याच्यावरील उपाययोजनांमध्येही क्रांतिकारक बदल झाले आहेत व गुढगेदुखीचा आजार खूपच आटोक्यात आला आहे व बर्याच प्रमाणात तो सुसह्य झाला आहे. गुढग्याच्या आतील रचना व त्यात होणार्या बदलांमुळे उद्भवणारी गुढगेदुखी याची त्यानी सविस्तर माहिती दिली.
वयोमान किंवा इतर कारणांनी येणारी स्थूलता व स्नायूंचा कमकुवतपणा यामुळे हा आजार उद्भवतो. या बाबतीत ढोबळमानाने तीन प्रकारच्या उपाययोजना करण्यात येतात. (१) सर्वसाधरण सोपे उपाय: वजन कमी करणे, नियमित व्यायाम करणे व फिजीयोथेरापी ज्यामध्ये गुढग्याच्या आजूबाजूचे स्नायू मजबूत होण्यास मदत होते. (२) सांध्याला बळकटी आणणारी औषधे घेतल्यास हा त्रास बर्याच प्रमाणात कमी होऊ शकतो. गुढग्यामध्ये इंजेक्शन, पायाच्या हाडावर शस्त्रक्रिया करून गुढग्यावर पडणारा भार संतुलित करणे हेही उपाय फायदेशीर ठरतात. (३) दुर्बिणीद्वारे गुढग्याची तपासणी व 0rthroscopic washout - debridement हा उपाय केला जातो. परंतु हा उपाय गुढगेदुखीच्या प्राथमिक अवस्थेत उपयुक्त ठरतो. मात्र या उपायानी गुढगेदुखी आटोक्यात आली नाही व ती अधिक वेदनामय होऊ लागली तर अन्तिम उपाय म्हणून संपूर्ण सांधा बदलण्याची (Total Knee Replacement) शस्त्रक्रिया आवश्यक ठरते.मात्र ही उपाययोजना बरीच खर्चिक आहे. परंतु ती केल्यास गुढगे जवळजवळ पूर्ववत होतात व पंधरा ते वीस वर्षांपर्यंत कृत्रीम सांधा टिकू शकतो व रोगी सर्वसाधारण जीवन जगू शकतो.
नंतर डॉ. लोंढे यानी Osteoporosis या व्याधीसंबंधी माहिती दिली. या व्याधीमुळे हाडे ठिसूळ होऊ लागतात व योग्य काळजी न घेतल्यास हाडे कमकुवत होणे व अपघातामुळे फ़्रॅक्चर होणे या समस्या उद्भवतात. ४० ते ४५ वयाच्या स्त्रियांमध्ये याचे प्रमाण अधिक आढळते. योग्य काळजी घेणे, संतुलित आहार व नियमित आवश्यक व्यायाम यांद्वारे ही व्याधी आटोक्यात राहू शकते. संतु्लित आहारामध्ये रोज १००० ते १५०० mg. कॅल्शियमची आवश्यकता असते व दूध, दही, ताक, लोणी, चीज, कोबी, मासे यातून ते मिळते. त्याबरोबर प्रथिने (proteins) यांचे प्रमाणही चांगले असावे लागते. शिवाय धूम्रपान, मद्यपान या व्यसनांपासून दूर रहाणेही आवश्यक असते.
वरील उपायांव्यतिरिक्त अनेक प्रकारची औषधे, इंजेक्शन्स इ. उपायही उपलब्ध आहेत.
अनेक सभासदानी डॉक्टराना शंका विचारल्या व डॉक्टरानी त्याना समर्पक व सविस्तर उत्तरे दिली.
एका उच्च विद्याविभूषीत, अनुभवी व निष्णात सर्जनच्या भाषणाने या विषयावरच्या अनेक पैलूंचा सभासदाना परिचय झाला व उतार वयामध्ये होणार्या या व्याधीसंबंधीची भीतीही कमी झाली.
Wednesday, July 08, 2009
Sunday, July 05, 2009
स्वातंत्र्यदिनाचे दारूकाम



नमस्कार सोबती मित्रानो.
मी सध्या अमेरिकेत आहे हे आपणास माहीत आहेच. ४ जुलै हा USA चा स्वातंत्र्यदिन. त्या दिवशी बर्याच शहरांमधून Fireworks Display असतो. शहरातील एखाद्या मध्यवर्ति ठिकाणी ही आतषबाजी रात्री केली जाते. हे दारूकाम अतिशय पाहण्यासारखे असते. मी राहतो आहे त्या सॅन रेमॉन गावातहि ते काल झाले. रात्री ९-३० वाजता साधारण अर्धातास ते झाले. एका छोट्याशा टेकडीवर आमच्या घराच्या जवळच एक पार्क आहे तेथे आम्ही पहायला गेलो होतो. सध्या येथे खरेतर उन्हाळा चालू आहे, शाळांना सुटी आहे. मात्र काल रात्री हवा खूप थंड होती व वाराही सुटला होता त्यामुळे स्वेटर, जॅकेट असा पोषाख केल्याशिवाय बाहेर पडवत नव्हते. आम्ही गेलो होतोच. पण जवळपास सर्व गाव पार्कमध्ये, रस्त्यांवर लोटले होते. अगदी लहान मुलांपासून ज्येष्ठांपर्यंत जत्रा लोटली होती. येथे दारुकाम सुरेख झाले पण मला फोटो काढतां आले नाहीत याची चुटपूट लागली होती. आज सकाळी www.weather.com या साइटवर मला अमेरिकेतल्या अनेक शहरांतील दारुकामाची एक छोटीशी व्हिडिओ दिसली. त्याची website link खाली दिली आहे. ती वापरून तुम्हाला ती व्हिडिओ पाहतां येईल. आपले श्री. डोंगरे यांना पाहतां आली व त्यानी लगेच मला कळवले म्हणून मीहि लगेच आपल्या ब्लॉगवर ती देतो आहे. आपण जरूर पहा व अभिप्राय द्यायला विसरू नका!
http://www.weather.com/multimedia/videoplayer.html?from=email&bcpid=823425597&bclid=877032950&bctid=28524678001
नमुन्यादाखल इंटरनेटवर मिळालेले दोन फोटो सुरवातीला दिले आहेत.
Tuesday, June 30, 2009
अमेरिकेचे ग्रीन कार्ड
मी व माझी पत्नी यांनी हल्लीच अमेरिकन ग्रीन कार्ड करून घेतले. त्यासाठी कराव्या लागणार्या दीर्घ खटपटीची माहिती मी लिहितो आहे. माझ्यासारखे जे इतर ज्येष्ठ नागरिक यासाठी प्रयत्नशील वा इच्छुक असतील त्यांना याचा उपयोग होईल असे वाटते.
आपला मुलगा वा मुलगी अमेरिकन नागरिक झालीं असतील तर त्याना आपल्या आईवडिलांसाठी Permenent Resident होण्याची परवानगी मिळवतां येते. त्यालाच green card किंवा Immigrant Visa म्हणतात.
मुला/मुलीपाशी त्यांचे स्वत:चे birth certificate असते. त्यावर आईचे नाव असते त्यामुळे आईसाठी परवानगी मागणे सोपे पण वडिलांसाठी मात्र प्रथम काय लागत असेल तर आईवडिलांच्या विवाहाचा दाखला! त्याशिवाय त्यांना वडिल म्हणून कायदेशीर मान्यता नाही! येथूनच सर्व खटपटीला सुरवात होते!
आपल्या पिढीच्या विवाहांचे वेळी विवाहाची नोंद होण्यास नुकतीच सुरवात झाली होती. नवरा-नवरी व उपाध्येबुवा यांच्या सहीने एक अर्ज भरून पाठवावा लागे. पण त्याची सरकारी शिक्का असलेली प्रत मिळाल्यावर ती आपण काळजीपूर्वक जतन करून ठेवलेली बहुधा नसतेच! कारण आपल्याला त्याची कधी गरज पडत नाही. आमचे असेच झाले होते!
आपला विवाह जिथे रजिस्टर केला असेल तेथून दाखल्याची नवीन प्रत मिळाली तर ठीकच पण नाही तर काय? बहुधा ती मिळत नाहीच. त्याला पर्याय एकच. ’आमचेकडे तुमच्या विवाहाची नोंद नाही (किंवा जे कारण असेल ते) त्यामुळे दाखला देतां येत नाहीं’ असे पत्र Registrar of Marriages' कडून मिळविणे. हे पत्र इंग्रजीमध्ये असेल तर ठीक पण मराठीत असेल तर त्याचे इंग्रजी भाषांतर करून घ्यावे लागेल एवढेच नव्हे तर भाषांतर करणाराने ’मी english and marathi' दोन्ही भाषा शिकलो आहे(डिग्रीचा उल्लेख करून) व हे भाषांतर मुळाबरहुकूम बरोबर केले आहे’ असे स्वत:च्या सहीने लिहून द्यावे लागते! (हे सोपस्कार इंग्रजींत नसलेल्या कोणत्याही कागदपत्रासाठी करावे लागतात.)
त्यानंतर, आपल्या विवाहाचे वेळी उपस्थित असलेल्या व त्यावेळी adult असलेल्या एक-दोन व्यक्तींकडून प्रतिज्ञापत्र करून घेणे. त्यामध्ये आपल्याशी असलेले नाते वा मैत्री याचा स्पष्ट उल्लेख, स्वत:चे नाव, वय, शिक्षण, पत्ता, व्यवसाय इत्यादि माहिती हवी. विवाहाचे वेळी स्वत: उपस्थित असल्याचा निश्चित उल्लेख हवा. वकिलाकडून प्रतिज्ञापत्र तयार करून रु.१०० चे फ्रॅंकिंग करून नोटरीसमोर सही व्हावी लागते.
विवाहाचा दाखला व तो नसल्यास वरीलप्रमाणे रजिस्ट्रारचे पत्र, भाषांतर, दोन प्रतिज्ञापत्रे असे सर्व कागद मुला/मुलीकडे पाठवावे. मूळ कागदच लागतात. इथल्याप्रमाणे gazetted officer च्या सहीच्या प्रती चालत नाहीत. प्रतिज्ञापत्रे करतानाच एक-दोन जादा प्रती बनवून नोटरीकडून ’true copy' सर्टिफिकेट करून घावे. (त्या प्रती पुढे लागतातच!) या कागदांच्या आधारे मुला/मुलीला आई व वडील या दोघांसाठी sponcering ची कार्यवाही सुरू करतां येते. त्यानी दोघांसाठी Sponcership चे papers submit केले कीं पहिला अध्याय संपला!
आपला मुलगा वा मुलगी अमेरिकन नागरिक झालीं असतील तर त्याना आपल्या आईवडिलांसाठी Permenent Resident होण्याची परवानगी मिळवतां येते. त्यालाच green card किंवा Immigrant Visa म्हणतात.
मुला/मुलीपाशी त्यांचे स्वत:चे birth certificate असते. त्यावर आईचे नाव असते त्यामुळे आईसाठी परवानगी मागणे सोपे पण वडिलांसाठी मात्र प्रथम काय लागत असेल तर आईवडिलांच्या विवाहाचा दाखला! त्याशिवाय त्यांना वडिल म्हणून कायदेशीर मान्यता नाही! येथूनच सर्व खटपटीला सुरवात होते!
आपल्या पिढीच्या विवाहांचे वेळी विवाहाची नोंद होण्यास नुकतीच सुरवात झाली होती. नवरा-नवरी व उपाध्येबुवा यांच्या सहीने एक अर्ज भरून पाठवावा लागे. पण त्याची सरकारी शिक्का असलेली प्रत मिळाल्यावर ती आपण काळजीपूर्वक जतन करून ठेवलेली बहुधा नसतेच! कारण आपल्याला त्याची कधी गरज पडत नाही. आमचे असेच झाले होते!
आपला विवाह जिथे रजिस्टर केला असेल तेथून दाखल्याची नवीन प्रत मिळाली तर ठीकच पण नाही तर काय? बहुधा ती मिळत नाहीच. त्याला पर्याय एकच. ’आमचेकडे तुमच्या विवाहाची नोंद नाही (किंवा जे कारण असेल ते) त्यामुळे दाखला देतां येत नाहीं’ असे पत्र Registrar of Marriages' कडून मिळविणे. हे पत्र इंग्रजीमध्ये असेल तर ठीक पण मराठीत असेल तर त्याचे इंग्रजी भाषांतर करून घ्यावे लागेल एवढेच नव्हे तर भाषांतर करणाराने ’मी english and marathi' दोन्ही भाषा शिकलो आहे(डिग्रीचा उल्लेख करून) व हे भाषांतर मुळाबरहुकूम बरोबर केले आहे’ असे स्वत:च्या सहीने लिहून द्यावे लागते! (हे सोपस्कार इंग्रजींत नसलेल्या कोणत्याही कागदपत्रासाठी करावे लागतात.)
त्यानंतर, आपल्या विवाहाचे वेळी उपस्थित असलेल्या व त्यावेळी adult असलेल्या एक-दोन व्यक्तींकडून प्रतिज्ञापत्र करून घेणे. त्यामध्ये आपल्याशी असलेले नाते वा मैत्री याचा स्पष्ट उल्लेख, स्वत:चे नाव, वय, शिक्षण, पत्ता, व्यवसाय इत्यादि माहिती हवी. विवाहाचे वेळी स्वत: उपस्थित असल्याचा निश्चित उल्लेख हवा. वकिलाकडून प्रतिज्ञापत्र तयार करून रु.१०० चे फ्रॅंकिंग करून नोटरीसमोर सही व्हावी लागते.
विवाहाचा दाखला व तो नसल्यास वरीलप्रमाणे रजिस्ट्रारचे पत्र, भाषांतर, दोन प्रतिज्ञापत्रे असे सर्व कागद मुला/मुलीकडे पाठवावे. मूळ कागदच लागतात. इथल्याप्रमाणे gazetted officer च्या सहीच्या प्रती चालत नाहीत. प्रतिज्ञापत्रे करतानाच एक-दोन जादा प्रती बनवून नोटरीकडून ’true copy' सर्टिफिकेट करून घावे. (त्या प्रती पुढे लागतातच!) या कागदांच्या आधारे मुला/मुलीला आई व वडील या दोघांसाठी sponcering ची कार्यवाही सुरू करतां येते. त्यानी दोघांसाठी Sponcership चे papers submit केले कीं पहिला अध्याय संपला!
Monday, June 29, 2009
ज्ञान आणि मनोरंजन
Woman includes man
Women's problems : MEN tal anxiety
MEN tal breakdown
MEN tal cramps
MEN o - pause
Therefore all women's problems begin with MEN.
Marriage is the only war where a person sleeps with enemy.
How the word N E W S is formed : North, East, West, South.
मरणाची भीती आपल्याला जगण्यापासून दूर ठेवते - मरणापासून नव्हे.
लग्नानंतर पती-पत्नी एकाच नाण्याच्या दोन बाजू बनतात. ते एकमेकासमोर येत नाहीत
तरीही एकत्र रहातात.
खालील वाक्ये उलटी वाचा :
रामाला भाला मारा
चीमा काय कामाची
९ या आकड्याचे वैशिष्ट्य :
९ या आकड्याला कोणत्याही आकड्याने/संख्येने गुणले तरी येणार्या
अंकांची बेरीज ९ येते: उदा: ९ x ८ = ७२: : ७ + २ = ९
९ x २४८५७ = २२३७१३ : २+२+३+७+१+३=१८ : १+८=९.
तुम्ही लग्न अवश्य करा. जर तुम्हाला चांगली बायको मिळाली तर तुम्ही सुखी व्हाल.
नाहीतर तुम्ही तत्वज्ञानी व्हाल. : सॉक्रेटीस.
यासंबंधी सॉक्रटीसची एक गोष्ट : सॉक्रेटीसची बायको फार कजाग व भांडखोर हो्ती. एकदा तिने संतापून
तोंडाचा पट्टा चालू केला. सॉक्रेटीस शांतपणे ऐकत होता. ती अधिकच
रागावली व तिने सॉक्रेटीसच्य़ा डोक्यावर पाण्याची बाद्ली ओतली. तरीही
तो शांतच होता. मग म्हणाला " गडगडाट झाल्यावर पाऊस पडणारच !".
ज्येष्ठानो: आधा करो खाना, पानी करो दुगुना
कसरत करो तिगुना और हसी करो चौगुना.
Woman includes man
Women's problems : MEN tal anxiety
MEN tal breakdown
MEN tal cramps
MEN o - pause
Therefore all women's problems begin with MEN.
Marriage is the only war where a person sleeps with enemy.
How the word N E W S is formed : North, East, West, South.
मरणाची भीती आपल्याला जगण्यापासून दूर ठेवते - मरणापासून नव्हे.
लग्नानंतर पती-पत्नी एकाच नाण्याच्या दोन बाजू बनतात. ते एकमेकासमोर येत नाहीत
तरीही एकत्र रहातात.
खालील वाक्ये उलटी वाचा :
रामाला भाला मारा
चीमा काय कामाची
९ या आकड्याचे वैशिष्ट्य :
९ या आकड्याला कोणत्याही आकड्याने/संख्येने गुणले तरी येणार्या
अंकांची बेरीज ९ येते: उदा: ९ x ८ = ७२: : ७ + २ = ९
९ x २४८५७ = २२३७१३ : २+२+३+७+१+३=१८ : १+८=९.
तुम्ही लग्न अवश्य करा. जर तुम्हाला चांगली बायको मिळाली तर तुम्ही सुखी व्हाल.
नाहीतर तुम्ही तत्वज्ञानी व्हाल. : सॉक्रेटीस.
यासंबंधी सॉक्रटीसची एक गोष्ट : सॉक्रेटीसची बायको फार कजाग व भांडखोर हो्ती. एकदा तिने संतापून
तोंडाचा पट्टा चालू केला. सॉक्रेटीस शांतपणे ऐकत होता. ती अधिकच
रागावली व तिने सॉक्रेटीसच्य़ा डोक्यावर पाण्याची बाद्ली ओतली. तरीही
तो शांतच होता. मग म्हणाला " गडगडाट झाल्यावर पाऊस पडणारच !".
ज्येष्ठानो: आधा करो खाना, पानी करो दुगुना
कसरत करो तिगुना और हसी करो चौगुना.
Tuesday, June 23, 2009
तीस वर्षांची अखंड वाटचाल
सोबतीचा वर्धापन दिन
सोबतीचा ३०वा वर्धापन दिन दि. ९ जून २००९ रोजी उत्साहात साजरा झाला.
प्रारंभी श्रीमती नंदा देसाई, वैजयंती साठे, श्री.विजय पंतवैद्य व श्री.विश्वास डोंगरे यानी आपल्या सुस्वर आवाजात स्वागत गीत सादर केले.
सोबतीचे अध्यक्ष श्री. मुकुंद पेठे हे परदेशी गेले असल्याने उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यानी समारंभाचे प्रमुख पाहुणे प्रसिद्ध नाट्य अभिनेते/गायक श्री रामदास कामत यांचे हार्दिक स्वागत करून त्यांचा परिचय करून दिला व उपस्थित सोबती सभासद यांचे स्वागत केले. गोव्यात जन्मलेलेल श्री. रामदास कामत हे पदवीधर आहेत. त्यांचा नाट्य प्रवास वयाच्या सातव्या वर्षापासून सुरु झाला. वडिलांच्या उत्तेजनामुळे त्यानी नाटकात काम करणे सुरु केले व संगीताची जाण असल्याने नाट्य गायनातही त्यानी चमक दाखविली. वडील बंधूंकडून त्यानी शास्त्रीय गायनाचे धडे घेतले. त्यांचा नाटक व नाट्यसंगीत असा अखंडित प्रवास अजूनही वयाच्या अठ्ठ्यातराव्या वर्षीही चालू आहे. अनेक नाटकांत भूमिका व गायन यामु्ळे त्यांचे नाव कलाक्षेत्रात सर्वश्रुत झाले. या कलागुणांमुळे त्यांच्याकडे अनेक पुरस्कार चालत आले. सर्वात मानाच्या ‘ विष्णुदास भावे ’ पुरस्काराने ते सन्मानित झाले.बीड येथे होणार्या नाट्यसम्मेलनाचे अध्यक्ष म्हणून त्यांची निवड झाली आहे. ही त्यांच्या नाट्य/संगीत सेवेची ही पावतीच म्हणावी लागेल.त्यानंतर श्रीमती सुनीता क्षीरसागर यानी सोबतीच्या कार्याचा आढावा घेतला.सध्या अमेरिकेच्या दौर्यावर असलेले सोबतीचे अध्यक्ष श्री.मुकुंद पेठे व पुण्याहून श्री द.पां. बापट यांच्या शुभ संदेशांचे वाचन श्रीमती. सुनंदा गोखले यानी केले.ज्येष्ठांचा सत्कार हा वर्धापन दिनाचा महत्वाचा कार्यक्रम प्रमुख पाहुणे श्री रामदास कामत याच्या हस्ते संपन्न झाला. त्यात सहस्रचंद्रदर्शन प्राप्त झालेले, वयाची पंचाहत्तर वर्षे पूर्ण केलेले सभासद व विवाहाची पन्नास वर्षे पुरी केलेले सभासद पती-पत्नी यांचा गुलाब पुष्प, श्रीफळ व भेटवस्तू देऊन सत्कार करण्यात आला. श्रीमती सुनीता क्षीरसागर यानी उत्सवमूर्तींचा परिचय करून दिला
.
प्रमुख पाहुणे श्री.रामदास कामत यानी भाषणाच्या सुरुवातीला सोबतीचा ३०वा वर्धापन दिन साजरा होत असल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला व सोबतीची ही वाटचाल कौतुकास्पद आहे असे उद्गार काढले. ते पुढे म्हणाले की सुरुवातीला उत्साहात संस्था स्थापन होतात पण हळूहळू कार्यकर्त्यांच्या अभावी अनेक संस्था बंद पडतात. आज संस्थांमध्ये तरुण कार्यकर्त्यांचा अभाव आहे. मात्र सोबतीची ही तीस वर्षांची वाटचाल आनंददायी आहे कारण या संस्थेत उत्साहाने, निरलसपणे काम करणारे कार्यकर्ते आहेत. सामाजिक बांधिलकीचा विचारही सोबतीमध्ये आहे कारण अनेक गरजू वृद्ध, विद्यार्थी, सेवाभावी संस्था याना सोबती यथाशक्ती आर्थिक मदतीचा हातही देते. आज आयुर्मर्यादा वाढली आहे. वयाचा विचार न करत बसता सदा कार्यरत राहून आयुष्य जगावे. ‘संध्याछाया भिवविती हृदया’ हे विसरुन, आनंदी जीवन जगून ‘संध्याछाया रमविती हृदया’ असे जीवन जगावे. स्नेहाचे इंद्रधनुष्य गुंफावे. शासन ज्येष्ठांकडे फारसे लक्ष देत नाही. तेव्हा आपल्या हाती आहे तितके आनंदी रहावे. आज कुटुंबे विभक्त होत आहेत, अनेक ज्येष्ठांची मुले परदेशात आहेत व त्याना एकाकी आयुष्य जगावे लागत आहे. म्हणून ज्येष्ठांचे प्रश्न शासनाकडे मांडले गेले पाहिजेत.
गोमंतकात फोंड्याजवळ एक वृद्धाश्रम आहे पण त्याचे नाव ‘स्नेहमंदीर’ ठेवले आहे. अनेक ज्येष्ठ तेथे परस्पर स्नेहभावाने आनंदी जीवन जगतात.
संगीत नाटके आता फारशी चालत नाहीत. तरीही नाट्यसम्मेलनाचा अध्यक्श म्हणून यथाशक्ती मार्गदर्शन अवश्य करीन. सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद व प्रसिद्ध नाट्य समीक्षक श्री. शि.मो. घैसास यांचा त्यानी गौरवपूर्ण उल्लेख केला.
शेवटी श्री. कामत यानी समारंभाला प्रमुख पाहुणा म्हणून आमंत्रित करून बहुमान दिल्याबद्दल सोबतीचे आभार मानले.
या प्रसंगी सोबतीचे सभासद श्री. स.प. लिमये, श्री पंडितराव व श्री भास्कर जोगळेकर यानी आपले विचार मांडले.
त्यानंतर भाग्यशाली सोडत काढण्यात आली व तीन नशिबवान सभासदाना बक्षिसे देण्यात आली.
कार्याध्यक्श श्री म.ह. देसाई यानी प्रमुख पाहुणे, निमंत्रित, लोकमान्य सेवा संघ, वास्तुशोभा, कॅटरर्स व ज्यानी समारंभ यशस्वी करण्यासाठी योगदान दिले त्या सर्वांचे आभार मानले.
शेवटी अल्पोपहाराने त्या दिवसाच्या समारंभाची सांगता झाली.
सोबतीचा वर्धापन दिन
सोबतीचा ३०वा वर्धापन दिन दि. ९ जून २००९ रोजी उत्साहात साजरा झाला.
प्रारंभी श्रीमती नंदा देसाई, वैजयंती साठे, श्री.विजय पंतवैद्य व श्री.विश्वास डोंगरे यानी आपल्या सुस्वर आवाजात स्वागत गीत सादर केले.
सोबतीचे अध्यक्ष श्री. मुकुंद पेठे हे परदेशी गेले असल्याने उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यानी समारंभाचे प्रमुख पाहुणे प्रसिद्ध नाट्य अभिनेते/गायक श्री रामदास कामत यांचे हार्दिक स्वागत करून त्यांचा परिचय करून दिला व उपस्थित सोबती सभासद यांचे स्वागत केले. गोव्यात जन्मलेलेल श्री. रामदास कामत हे पदवीधर आहेत. त्यांचा नाट्य प्रवास वयाच्या सातव्या वर्षापासून सुरु झाला. वडिलांच्या उत्तेजनामुळे त्यानी नाटकात काम करणे सुरु केले व संगीताची जाण असल्याने नाट्य गायनातही त्यानी चमक दाखविली. वडील बंधूंकडून त्यानी शास्त्रीय गायनाचे धडे घेतले. त्यांचा नाटक व नाट्यसंगीत असा अखंडित प्रवास अजूनही वयाच्या अठ्ठ्यातराव्या वर्षीही चालू आहे. अनेक नाटकांत भूमिका व गायन यामु्ळे त्यांचे नाव कलाक्षेत्रात सर्वश्रुत झाले. या कलागुणांमुळे त्यांच्याकडे अनेक पुरस्कार चालत आले. सर्वात मानाच्या ‘ विष्णुदास भावे ’ पुरस्काराने ते सन्मानित झाले.बीड येथे होणार्या नाट्यसम्मेलनाचे अध्यक्ष म्हणून त्यांची निवड झाली आहे. ही त्यांच्या नाट्य/संगीत सेवेची ही पावतीच म्हणावी लागेल.त्यानंतर श्रीमती सुनीता क्षीरसागर यानी सोबतीच्या कार्याचा आढावा घेतला.सध्या अमेरिकेच्या दौर्यावर असलेले सोबतीचे अध्यक्ष श्री.मुकुंद पेठे व पुण्याहून श्री द.पां. बापट यांच्या शुभ संदेशांचे वाचन श्रीमती. सुनंदा गोखले यानी केले.ज्येष्ठांचा सत्कार हा वर्धापन दिनाचा महत्वाचा कार्यक्रम प्रमुख पाहुणे श्री रामदास कामत याच्या हस्ते संपन्न झाला. त्यात सहस्रचंद्रदर्शन प्राप्त झालेले, वयाची पंचाहत्तर वर्षे पूर्ण केलेले सभासद व विवाहाची पन्नास वर्षे पुरी केलेले सभासद पती-पत्नी यांचा गुलाब पुष्प, श्रीफळ व भेटवस्तू देऊन सत्कार करण्यात आला. श्रीमती सुनीता क्षीरसागर यानी उत्सवमूर्तींचा परिचय करून दिला
.
प्रमुख पाहुणे श्री.रामदास कामत यानी भाषणाच्या सुरुवातीला सोबतीचा ३०वा वर्धापन दिन साजरा होत असल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला व सोबतीची ही वाटचाल कौतुकास्पद आहे असे उद्गार काढले. ते पुढे म्हणाले की सुरुवातीला उत्साहात संस्था स्थापन होतात पण हळूहळू कार्यकर्त्यांच्या अभावी अनेक संस्था बंद पडतात. आज संस्थांमध्ये तरुण कार्यकर्त्यांचा अभाव आहे. मात्र सोबतीची ही तीस वर्षांची वाटचाल आनंददायी आहे कारण या संस्थेत उत्साहाने, निरलसपणे काम करणारे कार्यकर्ते आहेत. सामाजिक बांधिलकीचा विचारही सोबतीमध्ये आहे कारण अनेक गरजू वृद्ध, विद्यार्थी, सेवाभावी संस्था याना सोबती यथाशक्ती आर्थिक मदतीचा हातही देते. आज आयुर्मर्यादा वाढली आहे. वयाचा विचार न करत बसता सदा कार्यरत राहून आयुष्य जगावे. ‘संध्याछाया भिवविती हृदया’ हे विसरुन, आनंदी जीवन जगून ‘संध्याछाया रमविती हृदया’ असे जीवन जगावे. स्नेहाचे इंद्रधनुष्य गुंफावे. शासन ज्येष्ठांकडे फारसे लक्ष देत नाही. तेव्हा आपल्या हाती आहे तितके आनंदी रहावे. आज कुटुंबे विभक्त होत आहेत, अनेक ज्येष्ठांची मुले परदेशात आहेत व त्याना एकाकी आयुष्य जगावे लागत आहे. म्हणून ज्येष्ठांचे प्रश्न शासनाकडे मांडले गेले पाहिजेत.
गोमंतकात फोंड्याजवळ एक वृद्धाश्रम आहे पण त्याचे नाव ‘स्नेहमंदीर’ ठेवले आहे. अनेक ज्येष्ठ तेथे परस्पर स्नेहभावाने आनंदी जीवन जगतात.
संगीत नाटके आता फारशी चालत नाहीत. तरीही नाट्यसम्मेलनाचा अध्यक्श म्हणून यथाशक्ती मार्गदर्शन अवश्य करीन. सोबतीचे एक ज्येष्ठ सभासद व प्रसिद्ध नाट्य समीक्षक श्री. शि.मो. घैसास यांचा त्यानी गौरवपूर्ण उल्लेख केला.
शेवटी श्री. कामत यानी समारंभाला प्रमुख पाहुणा म्हणून आमंत्रित करून बहुमान दिल्याबद्दल सोबतीचे आभार मानले.
या प्रसंगी सोबतीचे सभासद श्री. स.प. लिमये, श्री पंडितराव व श्री भास्कर जोगळेकर यानी आपले विचार मांडले.
त्यानंतर भाग्यशाली सोडत काढण्यात आली व तीन नशिबवान सभासदाना बक्षिसे देण्यात आली.
कार्याध्यक्श श्री म.ह. देसाई यानी प्रमुख पाहुणे, निमंत्रित, लोकमान्य सेवा संघ, वास्तुशोभा, कॅटरर्स व ज्यानी समारंभ यशस्वी करण्यासाठी योगदान दिले त्या सर्वांचे आभार मानले.
शेवटी अल्पोपहाराने त्या दिवसाच्या समारंभाची सांगता झाली.
सोबतीचा ३०वा वर्धापन समारंभ : भाग २
वाचक हो ! मंगळवार दिनांक ०९ जून २००९ रोजी संपन्न झालेल्या ‘सोबतीच्या ३०व्या वर्धापन दिनाचे इतिवृत्त आपण वाचलेच असेल. त्याच्या दुस~या दिवशी म्हणजे बुधवार दि.१० जून रोजी वर्धापन सोहोळ्याचे निमित्ताने ‘नाडकर्णी सभागृहात’ एक विशेष कार्यक्रम झाला.
‘आम्ही सोबती, स्वप्न आमुचे आनंदे जगण्याचे...! सोबतीच्या या अर्थपूर्ण शीर्षकगीताचे स्वर मनात घोळवीतच सारे सोबती आजच्या साप्ताहिक सभेला आले होते. सुरुवातीला ‘पारितोषिक वितरणाचा’ कार्यक्रम झाला. दिनांक १८ मार्च ’०९ रोजी सोबती सभासदांसाठी ज्या विविध स्पर्धांचे आयोजन केले होते, त्या स्पर्धांमध्ये यशस्वी ठरलेल्या ‘विजयी वीरांना’ आजच्या या कार्यक्रमात उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यांचे हस्ते पारितोषिके देऊन गौरविण्यात आले.
त्यानंतर सुरु झाला तो.. आम्ही सर्व रसिक ज्याची अतिशय उत्कंठेने वाट पहात होतो तो ‘हास्यरंजन’ हा कार्यक्रम ! सुप्रसिद्ध कलाकार श्रीमती उज्वला कुळकर्णी यांनी हा कार्यक्रम अतिशय तयारीने पेश केला. हे मुद्दाम सांगण्याचे कारण.. एकीकडे नोकरी-व्यवसाय करीत असतांना, आतांपर्यंत त्यांनी हास्यरंजनचे १५०० हून अधिक प्रयोग केले आहेत. परदेशातही अनेकदा त्यांनी ‘हास्यरंजन’ केलेले आहे. या त्यांच्या अंगभूत कला गुणांचा महाराष्ट्र सरकारनेही वेळोवेळी सन्मान केलेला आहे.
सोबतीमधील आपल्या ‘हास्यरंजन’ कार्यक्रमामध्ये त्यानी अनेक विनोदी किस्से, कविता, चारोळ्या सादर केल्या. मराठी भाषेच्या लवचिकतेमुळे निर्माण होणारे शाब्दिक विनोद, गावांकडे घेतले जाणारे लांबलचक पण तरीही नमुनेदार उखाणे, ‘इरसाल व रोखठोक भाषाशैली’ हीच खासियत असलेल्या (आणि म्हणूनच लोकांचे लक्ष वेधून घेणा~या...!)खास ‘पुणेरी पाट्या’, प्रेमाविष्काराच्या विविध छटा यांद्वारे त्यानी श्रोत्यांचे चांगलेच मनोरंजन केले.
‘बालपणीचा काळ सुखाचा’ खरा, पण हल्लीच्या स्पर्धात्मक वातावरणामुळे, तो कसा हरवून जातो, शाळकरी मुलांच्या मानसिक विकासाकडॆ पालकांकडून दुर्लक्ष झाल्यामुळे,हळूहळू ती जास्तच ‘बिनधास्त’ कशी होतात व त्यांच्या भविष्याची चिंता पालकांनाच कशी सतावू लागते याचे वास्तव चित्रण त्यांनी ‘दहा रुपयांत दहावी ’ या छोट्याशा कथेतून विनोदी अंगाने व तरीही प्रभावीपणाने केले.
परंतू...ही एक कथा सोडली तर श्रीमती. कुलकर्णी यांच्या दोन तासांच्या वक्तृत्वामध्ये, केवळ विनोदनिर्मितीसाठी वारंवार विषयांतर झाल्यामुळे कुठचाही विशिष्ठ असा विषय दिसला नाही ! त्यापेक्षा त्यांनी दोन तीनच कथा पण विनोदी अंगाने, खुलवून, रंगवून सांगितल्या असत्या तर त्या अधिक ‘मनोरंजक’ ठरल्या असत्या आणि ख~या अर्थाने श्रोत्यांचे ‘हास्यरंजन’ही करून गेल्या असत्या असे म्हणावेसे वाटते ! थोडक्यात, ‘हास्यकल्लोळ’ जरी फ़ारसा अनुभवाला आला नाही तरी एकंदर कार्यक्रम, ‘हंशा आणि टाळ्या’ मिळविणारा असल्यामुळे आमचा ‘सोबती’वर्धापन दिन: भाग २ सुद्धां आनंदात साजरा झाला.
वाचक हो ! मंगळवार दिनांक ०९ जून २००९ रोजी संपन्न झालेल्या ‘सोबतीच्या ३०व्या वर्धापन दिनाचे इतिवृत्त आपण वाचलेच असेल. त्याच्या दुस~या दिवशी म्हणजे बुधवार दि.१० जून रोजी वर्धापन सोहोळ्याचे निमित्ताने ‘नाडकर्णी सभागृहात’ एक विशेष कार्यक्रम झाला.
‘आम्ही सोबती, स्वप्न आमुचे आनंदे जगण्याचे...! सोबतीच्या या अर्थपूर्ण शीर्षकगीताचे स्वर मनात घोळवीतच सारे सोबती आजच्या साप्ताहिक सभेला आले होते. सुरुवातीला ‘पारितोषिक वितरणाचा’ कार्यक्रम झाला. दिनांक १८ मार्च ’०९ रोजी सोबती सभासदांसाठी ज्या विविध स्पर्धांचे आयोजन केले होते, त्या स्पर्धांमध्ये यशस्वी ठरलेल्या ‘विजयी वीरांना’ आजच्या या कार्यक्रमात उपाध्यक्ष श्री. सुरेश निमकर यांचे हस्ते पारितोषिके देऊन गौरविण्यात आले.
त्यानंतर सुरु झाला तो.. आम्ही सर्व रसिक ज्याची अतिशय उत्कंठेने वाट पहात होतो तो ‘हास्यरंजन’ हा कार्यक्रम ! सुप्रसिद्ध कलाकार श्रीमती उज्वला कुळकर्णी यांनी हा कार्यक्रम अतिशय तयारीने पेश केला. हे मुद्दाम सांगण्याचे कारण.. एकीकडे नोकरी-व्यवसाय करीत असतांना, आतांपर्यंत त्यांनी हास्यरंजनचे १५०० हून अधिक प्रयोग केले आहेत. परदेशातही अनेकदा त्यांनी ‘हास्यरंजन’ केलेले आहे. या त्यांच्या अंगभूत कला गुणांचा महाराष्ट्र सरकारनेही वेळोवेळी सन्मान केलेला आहे.
सोबतीमधील आपल्या ‘हास्यरंजन’ कार्यक्रमामध्ये त्यानी अनेक विनोदी किस्से, कविता, चारोळ्या सादर केल्या. मराठी भाषेच्या लवचिकतेमुळे निर्माण होणारे शाब्दिक विनोद, गावांकडे घेतले जाणारे लांबलचक पण तरीही नमुनेदार उखाणे, ‘इरसाल व रोखठोक भाषाशैली’ हीच खासियत असलेल्या (आणि म्हणूनच लोकांचे लक्ष वेधून घेणा~या...!)खास ‘पुणेरी पाट्या’, प्रेमाविष्काराच्या विविध छटा यांद्वारे त्यानी श्रोत्यांचे चांगलेच मनोरंजन केले.
‘बालपणीचा काळ सुखाचा’ खरा, पण हल्लीच्या स्पर्धात्मक वातावरणामुळे, तो कसा हरवून जातो, शाळकरी मुलांच्या मानसिक विकासाकडॆ पालकांकडून दुर्लक्ष झाल्यामुळे,हळूहळू ती जास्तच ‘बिनधास्त’ कशी होतात व त्यांच्या भविष्याची चिंता पालकांनाच कशी सतावू लागते याचे वास्तव चित्रण त्यांनी ‘दहा रुपयांत दहावी ’ या छोट्याशा कथेतून विनोदी अंगाने व तरीही प्रभावीपणाने केले.
परंतू...ही एक कथा सोडली तर श्रीमती. कुलकर्णी यांच्या दोन तासांच्या वक्तृत्वामध्ये, केवळ विनोदनिर्मितीसाठी वारंवार विषयांतर झाल्यामुळे कुठचाही विशिष्ठ असा विषय दिसला नाही ! त्यापेक्षा त्यांनी दोन तीनच कथा पण विनोदी अंगाने, खुलवून, रंगवून सांगितल्या असत्या तर त्या अधिक ‘मनोरंजक’ ठरल्या असत्या आणि ख~या अर्थाने श्रोत्यांचे ‘हास्यरंजन’ही करून गेल्या असत्या असे म्हणावेसे वाटते ! थोडक्यात, ‘हास्यकल्लोळ’ जरी फ़ारसा अनुभवाला आला नाही तरी एकंदर कार्यक्रम, ‘हंशा आणि टाळ्या’ मिळविणारा असल्यामुळे आमचा ‘सोबती’वर्धापन दिन: भाग २ सुद्धां आनंदात साजरा झाला.
Subscribe to:
Posts (Atom)



